Ресейлік пропаганданың қай бағытқа айрықша шүйліккеніне қарап, Кремльді қандай алаңдатқан мәселені аңғаруға болады. Саяси сарапшы Тимур Сейітмұратовтың айтуынша, Мәскеуді қазір екі оқиға мазалап отыр. Біріншісі Си Цзиньпиннің Вашингтонға сапары болса, екіншісі АҚШ-тың Гренландияға қатысты келісімі, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Сейітмұратов Ресей ақпараттық кеңістігіндегі өткір реакцияны жай ғана идеологиялық науқан деп қабылдамайды. Оның ойынша, насихатшылар белгілі бір бағытқа неғұрлым қатты шабуылдаса, сол майданда Мәскеудің қарсыластары маңызды нәтижеге жақындап қалған болуы мүмкін. Қазіргі дүрбелеңнің астарында Ресейдің әлемдік келіссөздерден шет қалу қаупі жатыр.
Бейжің мен Вашингтон Кремльсіз келісуі мүмкін
Тимур Сейітмұратовтың айтуынша, Си Цзиньпиннің АҚШ-қа сапары Кремль үшін жағымсыз белгі саналады. Америка мен Қытай өзара қайшылығына қарамастан, жаһандық қауіпсіздік пен сауда тәртібін екіжақты талқылауға мүдделі. Мұндай келіссөзде Ресейдің мүддесі негізгі шарттан гөрі айырбас құралына айналуы ықтимал.
Сейітмұратов кезінде Генри Киссинджер де Вашингтон мен Бейжің арасындағы стратегиялық мәміленің ықтималдығын ашық айтқанын еске салады. Оның ойынша, Қытай сыртқы саясатта одақтастық сезімнен бұрын ұлттық пайдасын басшылыққа алады. Мәскеуді қолдау Бейжіңге тым қымбатқа түссе, Қытай Кремльден белгілі бір дәрежеде алшақтауы мүмкін.
Сейітмұратовтың пайымынша, Вашингтонның қолында Бейжіңге қысым жасайтын бірнеше тетік бар. АҚШ нарығына кірудің қиындауы Қытай экспортына салмақ түсіріп, әлемдегі ең табысты тұтыну нарығынан түсетін кірісті азайтады. Саудадағы шектеулерді жұмсарту Бейжің үшін Мәскеумен қарым-қатынастан да маңызды мәселеге айналуы ықтимал.
Мұнай тетігі Қытайдың таңдауына әсер етеді
Қытай әлемдегі ең ірі мұнай импорттаушы мемлекет саналады. Сейітмұратовтың айтуынша, Вашингтон энергетикалық логистикадағы ықпалын күшейту арқылы Бейжіңге қосымша қысым жасап отыр. Таяу Шығыстағы тұрақсыздық пен теңіз жолдарындағы қауіп Қытайды балама жеткізушілер іздеуге мәжбүрлейді.
Сарапшының ойынша, мұндай жағдайда АҚШ мұнайы Бейжің үшін барған сайын маңызды ресурсқа айналмақ. Вашингтон сауда жеңілдіктерін, энергетикалық жеткізілімдерді және Тайвань мәселесіндегі ұстанымын бір келіссөз пакетіне біріктіре алады. Қарсы тараптан Ресейге көрсетілетін саяси әрі экономикалық қолдауды шектеу талап етілуі ғажап емес.
Сейітмұратов ықтимал қадамды қытайдың «өрікті сақтау үшін алхорыны құрбан ету» стратегиясымен салыстырады. Оның айтуынша, Қытай үшін Мәскеудің мүддесін айырбасқа салу сатқындық емес, прагматикалық есеп болмақ. Үлкен нарыққа қайта жол ашылып, энергия қауіпсіздігі күшейсе, Кремльмен арадағы серіктестік бұрынғы маңызын жоғалтуы мүмкін.
Гренландия келісімі Қырым туралы сұрақты қайта көтерді
Ресейді алаңдатқан екінші мәселе ретінде Сейітмұратов АҚШ, Дания және Гренландия арасындағы келісімді атайды. Оның ойынша, Вашингтон аралды аннексияламай-ақ, қауіпсіздік пен стратегиялық ресурстарға қатысты ұзақмерзімді ықпалын күшейте алды. Формалды егемендік сақталғанымен, АҚШ көздеген геосаяси нәтижесіне келіссөз арқылы жетті.
Кезінде Дональд Трамптың Гренландияға қатысты жоспары орындалмайтын саяси қиял ретінде қабылданған еді. Сейітмұратовтың айтуынша, мәміле жасалғаннан кейін бұрын мүмкін емес көрінген ұсыныс келіссөз тақырыбына айналды. Мұндай тәсіл күш қолданбай-ақ стратегиялық бақылауды кеңейтудің үлгісі ретінде ұсынылып отыр.
Сейітмұратов Гренландия мен Қырым жағдайын тікелей теңестіруге болмайтынын ескертеді. Дегенмен оның ойынша, бір аумақтық мәселенің келісім, кепілдік және өзара пайда арқылы шешілуі Ресейдің 2014 жылғы әрекетіне қатысты сауалды қайта тірілтеді. Қырым дағдарысында келіссөз жолы неге таңдалмады деген сұрақ Кремль үшін қолайсыз саяси салыстыруға айналып отыр.
Сейітмұратовтың айтуынша, Қытай басшысының екі елді бәсекелес емес, серіктес ретінде көруге шақырған сөзі Мәскеудің күдігін одан әрі күшейтеді. Оның ойынша, АҚШ пен Қытай өзара мүддесін үйлестіре бастаса, Ресей әлемдік саясаттағы дербес орталық мәртебесінен айырылуы ықтимал. Сондықтан ресейлік насихаттың мазасыздануына бір ғана емес, қатарынан екі себеп бар.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
