Қазақстанда банктер мен компаниялардан түсетін ресми қоңыраулар телефон экранында арнайы белгімен көрсетіледі. Жаңа жүйе азаматтарға тіркелген ұйымның нөмірін қарапайым немесе күмәнді қоңыраудан бірден ажыратуға көмектеседі, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Жаңашылдық туралы Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Досжан Мұсалиев мәлімдеді. Қоңырау түскен сәтте экранда ұйымның атауы, арнайы жазу немесе белгі пайда болуы мүмкін. Оның нақты көрінісі әзірге жарияланған жоқ.
Таңбалау заңды тұлғалардың ресми байланыс нөмірлеріне қолданылады. Негізгі мақсат – өзін банк, байланыс операторы немесе белгілі компанияның қызметкері ретінде таныстыратын алаяқтардың әрекетін шектеу. Жүйе абонентке телефон тұтқасын көтермей тұрып қоңыраудың қайдан келгенін бағалауға мүмкіндік береді.
Мәселенің ауқымы әлі де үлкен. Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 2025 жылы Қазақстанда 84,5 миллион алаяқтық қоңырау бұғатталған. Қылмыскерлер бөтен нөмірді пайдаланып, азаматтарды шоттағы ақшаны аударуға немесе құпия мәліметін беруге көндіруге тырысады.
Алайда экрандағы ресми белгіге қарап қауіпсіздік ережесін ұмытуға болмайды. Банк қызметкері телефон арқылы SMS-кодты, интернет-банкинг құпиясөзін немесе картаның сыртындағы CVV/CVC кодын сұрамайды. Сондай-ақ қаржыны «қауіпсіз шотқа» аударуды талап етпейді.
Күмән туған жағдайда әңгімені дереу тоқтатып, банкке мобильді қосымшада немесе картаның сыртында көрсетілген ресми нөмір арқылы қайта хабарласқан дұрыс. Бейтаныс адамның нұсқауымен қашықтан басқаруға арналған бағдарлама орнатуға және ақша аударуға болмайды. Қоңырауды таңбалау сақтықты алмастырмайтын қосымша қорғаныс құралы саналады.
Телекоммуникация саласындағы жаңа заңға Президент 2026 жылғы 19 маусымда қол қойған. Ресми қоңырауларды таңбалауға қатысты нормалар тамыздың соңында күшіне енеді деп жоспарланған. Жалпы өзгерістер байланыс саласындағы 90-ға жуық норманы қамтиды.
Заң аясында интернет-провайдерлер мен интернет арқылы телефон байланысын ұсынатын операторлар лицензияланады. Азаматтардың жарнамалық хабарламалар мен автоматты қоңыраулардан бас тарту рәсімі жеңілдетіледі. Байланыс операторлары қосымша ақылы қызметті абонент екі рет келісім бергеннен кейін ғана қоса алады.
Жаңа белгі алаяқты бірден жоятын тетік болмағанымен, ресми ұйымның қоңырауын тануды жеңілдетеді. Ең сенімді қорғаныс экрандағы таңба, операторлардың бақылауы және азаматтың жеке сақтығы қатар жұмыс істегенде қалыптасады. Телефонның ар жағындағы адам асықтырып, қорқытып немесе құпия код сұраса, қоңырауды тоқтату керек.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
