Қазақстан азаматтарының басым бөлігі 2026 жылғы 23 тамызда өтетін Құрылтай сайлауы туралы хабардар. Қоғамдық саясат институтының зерттеуіне қатысқан респонденттердің 72,3%-ы дауыс беруге ниетті екенін мәлімдеді, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Құрылтай депутаттарының сайлауы Президенттің 2
026 жылғы 1 шілдедегі Жарлығымен 23 тамызға белгіленді. Орталық сайлау комиссиясына қоғамдық пікірді зерттеу жөнінде хабарлама берген ұйымдардың қатарында Қоғамдық саясат институты да бар.
Сауалнама нәтижесіне сәйкес, респонденттердің 89,4%-ы алдағы саяси науқан жөнінде белгілі бір деңгейде ақпарат алған. Оның ішінде 55,2%-ы сайлау туралы толық хабардар екенін айтса, 34,2%-ы естігенімен, егжей-тегжейін білмейтінін көрсеткен.
Зерттеу сайлау туралы хабардарлық пен респонденттердің жасы арасында тікелей байланыс барын көрсетті. Жас ұлғайған сайын ақпараттану деңгейі де жоғарылай түседі. Ауыл тұрғындарының сайлау жөніндегі мәліметті білу көрсеткіші қала халқына қарағанда жоғары болған.
Мұндай нәтиже сайлау науқанының қоғамға кеңінен жеткенін аңғартады. Алайда респонденттердің үштен бірінен астамы сайлау туралы тек естігенін айтқан. Демек, жалпы хабардарлық жоғары болғанымен, сайлау тәртібі, партиялық бағдарламалар және дауыс беру ерекшеліктері жөніндегі түсіндіру жұмысына әлі де сұраныс бар.
Әлеуетті электоралдық белсенділік те жоғары деңгейде қалыптасқан. Сауалнамаға қатысқандардың 72,3%-ы Құрылтай сайлауында дауыс беруді жоспарлап отыр. Респонденттердің 11,9%-ы сайлауға бармайтынын айтқан. Тағы 15,8%-ы нақты шешім қабылдамаған, соның ішінде 0,5%-ы жауап беруге қиналған.
Зерттеуде сайлауға қатысуға дайын азаматтардың саяси науқандардағы сабақтастығы да қарастырылды. Дауыс беруге ниетті респонденттердің 87,6%-ы 2026 жылғы 15 наурызда жаңа Конституцияны қабылдау жөнінде өткен республикалық референдумға қатысқанын мәлімдеген.
Институт аталған көрсеткішті елдегі негізгі саяси науқандарға тұрақты қатысатын азаматтар тобының қалыптасуымен байланыстырады. Яғни алдағы сайлауға баруға дайын аудиторияның басым бөлігінде бұған дейінгі жалпыхалықтық дауыс беру тәжірибесі бар.
Құрылтай алдындағы рейтинг
Сайлауға қатысуға ниетті респонденттердің партиялық таңдауы бойынша «Әділет» партиясы алда келеді. Оған әлеуетті сайлаушылардың 67,3%-ы дауыс беруге дайын екенін айтқан. Партияға қолдау 36-60 жастағы азаматтар мен ауыл тұрғындары арасында жоғары.
Екінші орында 6,2% көрсеткішпен «Ауыл» партиясы тұр. Одан кейін Respublica партиясы — 5,5%, «Ақ жол» — 4,8%, Жалпыұлттық социал-демократиялық партия — 4,3%, Қазақстан Халық партиясы — 3,9% және «Байтақ» жасылдар партиясы — 1,1% көрсеткішке ие болған.
Респонденттердің 1,6%-ы барлық партияға қарсы дауыс беруге ниетті. Тағы 5,3%-ы қай саяси ұйымды қолдайтынын әлі шешпеген.
Сауалнама партиялық таңдаудың қандай себеппен жасалатынын да анықтауға бағытталды. Қатысушыларға бірнеше жауапты қатар белгілеуге мүмкіндік берілген. Негізгі фактор ретінде партия бастамаларына берілген оң баға аталды. Аталған нұсқаны респонденттердің 44,4%-ы таңдаған.
Сауалнамаға қатысқандардың 29,2%-ы өзін белгілі бір партияның тұрақты жақтасы санайды. Тағы 25,3%-ы Қазақстанның болашағын өзі таңдаған саяси ұйыммен байланыстыратынын білдірген. Партияның сайлаушылармен жұмыс істеу тәсілін ұнататынын айтқандардың үлесі 14,7%-ды құрады.
Нәтиже сайлаушы үшін партияның атауы немесе науқан кезіндегі ұраны ғана емес, оның бұған дейін көтерген бастамалары да маңызды екенін көрсетеді. Сонымен бірге тұрақты партиялық сәйкестік пен ел болашағына қатысты саяси сенім де электоралдық таңдауға әсер етіп отыр.
Дегенмен сауалнама нәтижесін сайлаудың түпкілікті қорытындысы ретінде қабылдауға болмайды. Ол зерттеу жүргізілген кезеңдегі қоғамдық көңіл күй мен азаматтардың мәлімдеген ниетін ғана көрсетеді. Дауыс беру күніне дейін партиялардың үгіт жұмысы, қоғамдық пікірталас және күн тәртібіндегі оқиғалар сайлаушы таңдауына ықпал етуі мүмкін.
Қоғамдық саясат институты зерттеуді 2026 жылғы 7-27 шілде аралығында жүргізген. Ұлттық репрезентативті іріктемеге 18 жастан асқан 8000 азамат қамтылды. Сауалнама Қазақстанның 17 облысында, Астана, Алматы және Шымкент қалаларында бетпе-бет сұхбат әдісімен өткізілген. Іріктеу қателігі ±1,19%-дан аспайды.
Институт зерттеу деректерін Орталық сайлау комиссиясына 2026 жылғы 4 шілдеде жолданған №KQ-26/14 жазбаша хабарлама негізінде жариялаған. ОСК мәліметіне сәйкес, Қоғамдық саясат институты бетпе-бет сұхбат, телефон, интернет-сауалнама және exit poll әдістерімен қоғамдық пікір зерттеуін жүргізетіні туралы алдын ала хабарлаған.
Жалпы қорытынды сайлау туралы ақпараттың қоғамға кең тарағанын және дауыс беруге ниетті азаматтардың тұрақты өзегі қалыптасқанын көрсетеді. Сонымен қатар шешім қабылдамаған респонденттер үлесі мен сайлауды егжей-тегжейлі білмейтін аудиторияның болуы электоралдық науқанның қалған кезеңінде мазмұнды ақпарат пен партиялық бағдарламалардың шешуші мәнге ие болатынын аңғартады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
