Қазақстанда жылжымайтын мүлік мәмілесін кез келген қалада рәсімдеу мүмкіндігі тоқтатылды. 8 қыркүйектен бастап келісім мүлік орналасқан өңірдегі нотариуста куәландырылуға тиіс, – деп жазады Ertenmedia.kz.
2026 жылғы 8 қыркүйектен бастап Қазақстанда жылжымайтын мүлікке қатысты мәмілелерді нотариалдық рәсімдеу тәртібі өзгерді. Сату, сыйға тарту, айырбастау, кепілге қою және мемлекеттік тіркеуді қажет ететін өзге де мәмілелер енді нысан орналасқан жердегі нотариус арқылы жасалады. Жаңа талап «Нотариат туралы» заңның 54-бабының 2-1-тармағында бекітілген.
Бұған дейін елде аумақтан тыс рәсімдеу қағидаты қолданылып келген еді. 2021 жылғы 1 шілдеден бастап азаматтар жылжымайтын мүлік мәмілесін Қазақстанның кез келген өңіріндегі нотариусқа барып рәсімдей алатын. Енді аталған мүмкіндік жылжымайтын мүлікке құқықты мемлекеттік тіркеуді талап ететін мәмілелерге қолданылмайды.
Мәселен, пәтер Алматыда орналасса, келісім Алматы қаласындағы нотариуста куәландырылуы керек. Астанадағы тұрғын үйге қатысты мәміле де елорда аумағында жұмыс істейтін нотариус арқылы рәсімделеді. Әділет министрлігінің түсіндіруінше, аумақтық қағида жылжымайтын мүлік, нотариалдық куәландыру және құқықты кейінгі мемлекеттік тіркеу арасындағы байланысты нақтылауға мүмкіндік береді.
Жаңа тәртіп меншік иесінің мүлікке билік ету құқығын шектемейді. Азамат басқа қалада жүрсе де, өз пәтерін сатуға, сыйға тартуға немесе кепілге қоюға құқылы. Алайда мәміленің өзі жылжымайтын мүлік орналасқан өңірде жасалуға тиіс.
Меншік иесі қажетті қалаға бара алмаса, нотариалдық сенімхат рәсімдеп, өкіліне тиісті өкілеттік бере алады. Мысалы, Астанада пәтері бар азамат Алматыда жүрген жағдайда сенімхатты өзі орналасқан жерде рәсімдейді. Кейін оның өкілі Астанадағы нотариусқа барып, мәмілеге қатыса алады.
Өзге қаладан ипотекаға баспана сатып алатын азаматтарға рәсімдеу талаптарын алдын ала нақтылаған жөн. Банк пен нотариустан мәмілеге кімнің қатысуы керектігін және сенімхат бойынша өкіл жіберуге болатынын сұрау қажет. Қаржы ұйымдарының талабы, әсіресе қолма-қол және қолма-қол ақшасыз есеп айырысу кезінде әртүрлі болуы мүмкін.
Нотариалдық сенімхаттың құны 2,5 айлық есептік көрсеткіш немесе 10 813 теңге деп көрсетілген. Ипотекалық қарыз алушылар үшін тұрғын үйді сатып алу-сату шартын куәландырудың жеңілдікті тарифі 4 АЕК немесе шамамен 17 300 теңге болады. Қалыпты тариф 12 АЕК-ке, яғни шамамен 51 900 теңгеге тең.
Аумақтық талап мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымайтын мүлік мәмілелеріне ғана қатысты. Басқа нотариалдық әрекеттерді орындау тәртібі өзгерген жоқ. Мәміле алдында нотариустың аумақтық құзыретін, қажетті құжаттар тізімін және банк талаптарын алдын ала тексерген дұрыс.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
