Электромобиль тыныш, жылдам әрі бірқалыпты қозғалғанымен, кей жолаушы мұндай көлікте өзін жайсыз сезінеді. Мамандар жүрек айнуын дыбыс пен дірілдің аздығы, жылдам үдеу және рекуперативті тежегіш қалыптастыратын тосын қозғалыспен байланыстырады, – деп жазады Ertenmedia.kz.
АҚШ-та электромобиль саны көбейген сайын оның жолаушыға әсері де кеңірек зерттеле бастады. 2025 жылы Қытайда 639 адамның қатысуымен жүргізілген сауалнама жанармаймен жүретін көлікте теңселу жиірек болғанымен, электромобильде пайда болған белгілердің күштірек сезілуі мүмкін екенін көрсетті. Нәтижеге адамның жасы, ұйқысы, жол жағдайы және сапар кезіндегі әрекеті де ықпал еткен.
Демек, барлық электромобиль жолаушыны міндетті түрде теңселтеді деуге болмайды. Сезімталдық әр адамда әртүрлі болады. Көліктің моделі, жүргізушінің мәнері, орындықтың орналасуы және жол сапасы да маңызды.
Жүргізушілер мұндай жайсыздықты жолаушыларға қарағанда сирек сезінеді. Себебі рөлдегі адам бұрылыс, үдеу немесе тежелу сәтін алдын ала біледі. Жолаушы қозғалыстың келесі өзгерісін күтпеген кезде миға түсетін ақпараттың сәйкессіздігі күшейеді.
Ми қозғалысты алдын ала болжай алмай қалады
Адамның тепе-теңдігін көру жүйесі, ішкі құлақтағы вестибулярлық аппарат және бұлшықет пен буыннан келетін ақпарат бірге реттейді. CDC түсіндірмесіне сәйкес, осы арналардан түскен мәлімет мидың күткен қозғалыс үлгісімен сәйкес келмегенде сенсорлық қақтығыс пайда болады. Оның салдарынан бас айналу, суық тер, әлсіздік, жүрек айну немесе құсу байқалуы мүмкін.
Іштен жанатын қозғалтқышы бар көлікте мотор үні мен дірілі жылдамдықтың өзгеретінін алдын ала сездіреді. Электромобильде мұндай белгілер әлсіз. Көлік тыныш қозғалғанымен, дене жылдам үдеу мен баяулауды сезіп, ми келесі әрекетті кеш болжауы мүмкін.
Электромотор бірден жоғары айналу күшін бере алады. Газ педалі қатты басылса, көлік кідіріссіз алға ұмтылады. Жолаушы дайын болмаса, осындай жылдам үдеу жайсыздықты күшейтеді.
Рекуперативті тежегіш те әсер етуі ықтимал. Жүргізуші акселераторды босатқанда электромотор генератор режиміне ауысып, көлікті баяулатады және энергияны батареяға қайтарады. Қуатты рекуперация ұзақ әрі төмен жиілікті баяулау қалыптастырып, сезімтал жолаушының теңселуін күшейтуі мүмкін.
Бір педальмен басқару режимінде үдеу мен баяулаудың басым бөлігі акселератор арқылы реттеледі. Педальды бірқалыпты баспаған жүргізуші көлікті қайта-қайта үдетіп, тежей береді. Салондағы адамдарға мұндай қозғалыс ырғақсыз сезіледі.
Теңселуді қалай азайтуға болады
Алдымен рекуперативті тежегіш деңгейін төмендетіп көрген жөн. Кей электромобильде оның қуатын мәзірден өзгертуге немесе жайлы қозғалыс режимін таңдауға болады. Жүргізушінің педальды жұмсақ басып, жылдамдықты біртіндеп өзгертуі де жолаушыға айтарлықтай көмектеседі.
Теңселуге бейім адам алдыңғы орынға отырып, көзін жолға немесе көкжиекке бағыттағаны дұрыс. Көлік қозғалысын көру ішкі құлақтан келетін ақпарат пен визуалды белгінің сәйкестігін арттырады. Артқы орында кітап оқу, телефон қарау немесе бейне көру жүрек айнуын күшейтуі мүмкін.
Салонды желдетіп, ауыр иістерден аулақ болған жөн. Ұзақ сапарда қысқа үзіліс жасап, таза ауаға шығу пайдалы. Белгілер басталғанда телефонды қойып, басты орындыққа тіреп, алға қараған дұрыс.
Ағзаның жаңа қозғалыс сипатына үйренуіне уақыт қажет болуы мүмкін. Қысқа сапардан бастап, жол ұзақтығын біртіндеп арттыру кей адамға көмектеседі. Алайда жүрек айну өте күшті болса, жиі қайталанса немесе бас ауруы мен тепе-теңдіктің ұзақ бұзылуымен қатар жүрсе, дәрігермен кеңескен жөн.
Электромобильдегі теңселу көліктің ақаулы екенін білдірмейді. Көбіне мәселе адам миының үнсіз үдеу мен өзгеше баяулауға әлі бейімделмеуінен туындайды. Жұмсақ жүргізу, рекуперацияны дұрыс баптау және сапар кезінде жолға қарау жайсыздықты азайта алады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
