АҚШ Орталық барлау басқармасының (ЦРУ) директоры Джон Рэтклифф Мәскеуге жасаған жабық сапары кезінде Кремль басшылығына Ресейдің соғысты шексіз қаржыландыра алмайтынын және ұзақмерзімді кезеңде елді КСРО-ның ыдырауы секілді ауыр экономикалық күйреу күтіп тұрғанын ашық ескертті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Германияның беделді Frankfurter Allgemeine Zeitung басылымы таратқан мәліметке қарағанда, америкалық барлау жетекшісінің тамыз айының соңындағы Мәскеу сапарының басты мақсаты – Ресейді келіссөздер үстеліне отыруға мәжбүрлеу болған. Вашингтон Мәскеудің алдына соғыс шығындары мен экономикалық тоқыраудың нақты бағасын көрсететін сараптамалық құжатты көлденең тартқан.
Сандар сөйлейді: Ресей экономикасы неге тоқырады?
Америкалық барлаудың қорытындылары Ресейдің ресми қаржылық статистикасымен де дәлелденіп отыр. Ел экономикасында соңғы екі жылда байқалған әскери-өнеркәсіптік дүмпу біртіндеп бәсеңдеп, құрылымдық стагнацияға ұласты:
ЖІӨ өсімінің тежелуі: Ресей Орталық банкі 2026 жылдың қорытындысы бойынша жалпы ішкі өнімнің өсімі небәрі 1 пайыз төңірегінде ғана болады деп болжайды. Соғыс өнеркәсібін есепке алмағанда, азаматтық сектор толық тоқырау шегінде тұр.
Қымбат несие мен инфляция: Инфляция деңгейі жыл соңына қарай 6–7 пайыз аралығында межеленгенімен, Орталық банктің негізгі пайыздық мөлшерлемесі 14 пайыздық аса жоғары шекте қалып отыр. Мұндай қатал монетарлық саясат бизнестің несие алып, өндірісін дамытуына толық тосқауыл қойды.
Бюджет тапшылығының ұлғаюы: Биылғы қаңтар–тамыз айларында федералдық бюджет түсімдері шамамен 270 миллиард еуроны құраса, шығыстар 331 миллиард еуродан асып кеткен. Сегіз айдың ішінде пайда болған 61 миллиард еуролық тапшылық Ұлттық әл-ауқат қорының резервтерін жедел тауысып жатыр.
Мұнай-газ кірістерінің азаюы: Ел қазынасының негізгі күретамыры саналатын мұнай мен газ табысы сегіз айда небәрі 52 миллиард еуро шамасында болды. Бұл былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда 16, 7 пайызға аз. Санкциялар, бағаның шектелуі және еуропалық нарықтың біржола жабылуы көмірсутек экспортын арзан жеңілдіктермен Азияға тәуелді етіп қойды.
Әскери шығындар қамыты және КСРО синдромы
АҚШ барлауы мен халықаралық сарапшылардың пікірінше, Ресейдің қазіргі жағдайы 1980-жылдардағы Кеңес Одағының соңғы жылдарын еске салады. Ол кезде де Ауғанстандағы соғыс, шектен тыс әскери шығындар және мұнай бағасының құлдырауы алып державаның экономикалық күйреуіне алып келген еді.
Бүгінде Ресей бюджетінің үштен бір бөлігінен астамы тікелей қорғаныс саласы мен қару-жарақ өндірісіне жұмсалып жатыр. Мұндай «әскери кейнсиандық» қысқа мерзімде станоктарды жүргізіп, көрсеткіштерді өсіргенімен, азаматтық экономиканың күретамырын кесіп тастады.
Елде білікті жұмыс күшінің тапшылығы күшейіп, импорттық технологиялардың жетіспеушілігі өндірістің тозуына әкелуде. Ресей нарығы мемлекеттік тапсырысқа тәуелді болып, өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтын жағдайға жетті.
Жүйе ішіндегі жарықшақ: Андрей Клепачтың ескертуі мен қызметтен қуылуы
Мәскеудің экономикалық саясатының тығырыққа тірелгенін тек сыртқы барлау қызметтері ғана емес, Ресей билігінің ішіндегі тәжірибелі мамандар да ашық айта бастады.
Көп жылдар бойы Экономикалық даму министрінің орынбасары және ВЭБ. РФ мемлекеттік даму корпорациясының бас экономисі қызметін атқарған Андрей Клепач қалыптасқан жүйенің шегіне жеткенін мәлімдеген болатын. Экономист қазіргі қаржы-экономикалық саясат сақталған жағдайда елдің ресурстары ұзаққа созылған қарсыласуға жетпейтінін ескертті.
«Қазіргі экономикалық саясатпен Ресей Батыспен ұзаққа созылған қарсыласуға төтеп бере алмайды», – деп мәлімдеді Андрей Клепач.
Бұл сөз Кремльдің қатал реакциясын туғызды. Шындықты ашық айтқан экономист 16 тамыз күні мемлекеттік корпорациядағы 12 жыл бойы атқарған лауазымынан босатылды. Мұндай қадам Мәскеудің экономикалық дағдарыс қаупін мойындаудан гөрі, оны айтқан адамдарды саяси сахнадан аластауды жөн көретінін көрсетеді.
Түйін: Ресей ресурстарының шегі бар
АҚШ барлауының талдауы мынадай қарапайым шындыққа саяды: майдандағы тактикалық жетістіктер тылдағы қаржылық күйреуді тоқтата алмайды. Бюджет резервтерінің сарқылуы, қымбат несие, мұнай табысының төмендеуі және өнеркәсіптік құлдырау Ресейді таңдау жасауға мәжбүрлеуде.
Қазіргі саясатты өзгертпей соғысты соза беру Мәскеу үшін әскери жеңілістен де қауіпті ішкі әлеуметтік-экономикалық жарылысқа әкеп соғуы мүмкін. АҚШ барлауының ескертуі алдағы айларда өтетін ықтимал дипломатиялық келіссөздерде Ресейге қарсы ең ауыр салмақты аргументтердің біріне айналмақ.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
