Алматы қаласында тұтыну кооперативі ретінде тіркеліп, халыққа арзан жылжымайтын мүлік уәде еткен «R.O.I.» қаржы пирамидасының былығы әшкереленді. Қаржы мониторингі агенттігі жүргізген тергеу барысында ұйым жетекшілерінің 275 азаматты тақырға отырғызып, 217 миллион теңгеден астам залал келтіргені анықталды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
25 пәтер мен 3 көлік бұғатталды
Қаржы мониторингі агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаменті жүргізген жедел шаралар нәтижесінде заңсыз ұйымның басшысы ұсталды.
Тергеу барысында жәбірленушілерге келтірілген шығынды өтеу мақсатында соттың санкциясымен күдіктілерге тиесілі 25 пәтер мен 3 автокөлікке бұғау салынды.
Пирамиданы ұйымдастырушылар қарапайым халықты «банк несиесінсіз, пайызсыз және артық құжатсыз баспаналы болуға болады» деген тартымды ұранмен арбаған. Адамдардан пәтердің бастапқы жарнасы ретінде қомақты қаражат жинап, уәде етілген баспананы тек жаңа салымшылардың есебінен кезекпен беру жүйесін құрған.
Ізді жасыру үшін ашылған 6 кооператив
Құзырлы органдардың назарына ілікпеу және жиналған қаражатты жасыру үшін ұйымдастырушылар қулыққа көшкен. Олар негізгі «R.O.I.» тұтыну кооперативінен бөлек, тағы алты бірдей жаңа кооператив тіркеп үлгерген.
Бір ұйымнан түскен қаржыны екіншісіне аударып, шоттар арасында шатастыру арқылы олар қылмыстық әрекеттерін ұзағырақ жалғастыруды көздеген. Алайда жүйе жаңа салымшылардың ағыны тоқтаған сәтте лезде күйреп, жүздеген отбасы жиған-терген ақшасынан да, күткен баспанасынан да айырылып қалды.
Халық неге алданады: арзан үй тапшылығының зардабы
Жыл сайын елімізде ондаған осындай кооператив пен пирамидалар әшкереленіп жатса да, қазақстандықтардың оңай олжаға сеніп қалуының түпкі себебі неде? Мұны тек халықтың сенгіштігі немесе қаржылық сауатсыздығымен түсіндіру қисынсыз.
Басты түйткіл – елдегі қолжетімді баспананың аса үлкен тапшылығында жатыр:
Екінші деңгейлі банктердегі ипотекалық несиелердің пайызы 18–20 пайызға жетіп, қарапайым отбасының қалтасы көтермейтін ауыртпалыққа айналды;
Мемлекеттік жеңілдетілген бағдарламалардың («7-20-25») лимиті санаулы секундтарда таусылып, кезекке тұру мүмкін емес;
«Отбасы банк» жүйесінде де баспана бағасының кемінде 50 пайызын жылдар бойы жинау талап етіледі, бұл табысы төмен азаматтар үшін ұзақ мерзімді арман болып қала береді.
Жалақысы пәтер жалдау мен күнделікті тамақтан артылмайтын, ресми банктерден қарыз алуға мүмкіндігі жоқ мыңдаған отбасы тығырыққа тірелгенде, осындай «тиімді» кооперативтердің есігін амалсыз қағады.
Кооперативтер нарығына қатаң сүзгі қажет
Азаматтардың баспанаға деген мұқтаждығын пайдаланып, қыруар ақша жасап жүрген қаржылық алаяқтар заңдағы саңылауларды шебер пайдаланып отыр. Тұтыну кооперативтері қаржылық ұйым ретінде толыққанды лицензияланбайтындықтан, олардың қызметін бақылау өте күрделі.
Алданып қалмау үшін мамандар мынадай белгілерге назар аударуды ескертеді: егер ұйым баспананы нарықтағы бағадан әлдеқайда арзанға немесе пайызсыз береміз деп уәде етсе, сондай-ақ жаңа салымшы тартқаны үшін сыйақы ұсынса – ол жүз пайыз қаржы пирамидасы.
Мемлекет баспана саясатын түбегейлі қайта қарап, қарапайым жұртқа арналған шынайы жеңілдетілген ипотека тетіктерін ұсынбайынша және тұтыну кооперативтеріне қатаң заңнамалық шектеу қойылмайынша, «R.O.I.» сияқты халықты тақырға отырғызатын жаңа схемалар тоқтамайды.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
