АҚШ-тағы аралық сайлау қарсаңында Таяу Шығыс аймағы, әсіресе Парсы шығанағы мемлекеттері саяси белгісіздік пен әскери дағдарыстың жаңа кезеңіне тап болды. Вашингтон тарапынан нақты түсініктеменің жоқтығы және Тегераннан төнген қатаң мәлімдемелер тұрғындарды алаңдатып, АҚШ пен Иран арасындағы қарулы қақтығыс қайта өрши ме деген күдікті күшейтіп отыр, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Аралық сайлаудан кейінгі қауіп пен белгісіздік
Аймақтағы шиеленістің жаңа толқынына президент Дональд Трамптың соңғы мәлімдемелері түрткі болды. Ақ үй басшысы әлеуметтік желідегі парақшасында Вашингтонның Конгреске өтетін аралық сайлауға дейін Иранға соққы жасамайтынын мәлімдеген еді. Алайда президент сайлау өткен соң не болатыны туралы нақты ештеңе айтпады. Дәл осы үнсіздік Парсы шығанағындағы тұрғындар мен дипломаттардың үрейін үдетіп жіберді.
Парсы шығанағы мемлекеттеріндегі шетел азаматтары мен жергілікті тұрғындар ықтимал дағдарысқа алдын ала дайындала бастады. Сауд Арабиясында тұратын АҚШ азаматы сейсенбі күнгі дауыс беруге дейін елден кетіп қалуды жоспарлап отырғанын жеткізді.
«Көңіл күй күрт өзгерді. Адамдар барынша сақтанып, алда не боларын бағамдау үшін тек күтуге көшкендей күйде», – деді ол.
БАӘ-нің Әбу-Даби қаласында тұратын өзге шетелдік тұрғындар да жағдайдың тұрақсыздығына шағымданып, сапарларын ерте жоспарлауға немесе оқу орындарының жабылуына дайындалуға мәжбүр екендерін айтуда.
Сегіз айға созылған текетірес және келіссөздер тығырығы
АҚШ пен Израиль ақпанда бірлескен соққы жасап, Иранның жоғарғы көшбасшысы Әли Хаменеи қаза тапқан соң басталған соғыс сегізінші айға аяқ басты. Қос тарап та әскери тығырықтан шыға алмады және дипломатиялық арналар арқылы ілгерілеу байқалмай отыр. Трамп бір жағынан жаңа жойқын соққылар жасайтынын ескертсе, екінші жағынан дипломатиялық келісім жасауға ашық екенін айтып құбылып тұр.
Өз кезегінде Иран билігі де әскери әлеуетін паш етуге тырысуда. Тегерандағы әскери қолбасшылар ел аумағында бұрынғыдан да жойқын қару-жарақ қоры жасақталғанын хабарлап, қорқыту саясатын жалғастыруда. Иранның жаңа рухани көшбасшысы Моджтаба Хаменеи қазіргі жағдайды «не соғыс, не бейбітшілік емес» деп сипаттап, тек өздері қойған талаптар орындалғанда ғана қақтығысты тоқтатуға болатынын алға тартты.
«АҚШ жаңа эскалация жақындап қалғанын үздіксіз аңғарту арқылы бүкіл аймақтағы үрей сезімін әдейі қоздырып отыр. Алайда қысым жасау тәсілдерін шынайы ниеттерден ажырату барған сайын қиындап барады», – деді Стратегиялық зерттеулер жөніндегі халықаралық институттың (IISS) сарапшысы Хасан Әл-Хасан.
Шығанақтағы күнделікті өмірге төнген салмақ
Қауіптің күшеюіне аймаққа қосымша мыңдаған америкалық сарбаздың орналастырылуы мен елшілік қызметкерлерінің отбасыларын біртіндеп көшіру шаралары да себеп болып отыр. Әсіресе Сауд Арабиясында хуситтердің дрон және зымыран шабуылдары жиілегеннен кейін ауқымды іс-шаралар кейінге шегеріліп, мекеме қызметкерлері қашықтан жұмыс істеуге көшкен.
Сонымен бірге кулуарлық дипломатиялық байланыстар толық тоқтаған жоқ. Қатар мен Оман арқылы жанама келіссөздер жүргізіліп, Ормуз бұғазындағы кеме қатынасын қалпына келтіру жолдары қарастырылып жатыр. Алайда Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Трамппен келіссөздер өткізіп, Тегеранға қарсы қатаң әскери қадамдарды талап етуде. Енді Таяу Шығыстағы бейбітшіліктің тағдыры АҚШ конгресіндегі дауыс беру нәтижесіне және Вашингтонның содан кейінгі шешіміне тікелей байланысты болып тұр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
