Автор: Асылхан Бөрібай

Асылхан Бөрібай

Асылхан Бөрібай - Ertenmedia.kz сайтының шеф-редакторы. Редакцияның күнделікті ақпараттық бағытын үйлестіріп, саясат, экономика, қоғам және резонанс тақырыптарындағы материалдардың сапасы мен мазмұндық дәлдігіне жауап береді.

Бектенов

20 наурызда Астанада Парламент палаталарының бірлескен отырысы өтіп, алдағы конституциялық өзгерістер талқыланады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Күн тәртібіндегі негізгі мәселе Конституциялық заң жобасының алғашқы оқылымы. Мұны Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғарин мәлімдеді. Оның айтуынша, аталған құжат қазір Парламент қарауында жатыр. 20 наурызда заң жобасы палаталардың бірлескен отырысында бірінші оқылымнан өтсе, 27 наурызға екінші оқылым белгіленген. Премьер-министр Олжас Бектеновтің сөзінше, енді Үкімет пен депутаттар жаңа Конституцияға сай келмейтін заңдар мен заңға тәуелді актілерді жедел қайта қарауы тиіс. Ең әуелі бес жаңа конституциялық заң қабылданып, қолданыстағы сегіз конституциялық заңға түзету енгізіледі. Одан бөлек, кодекстерді қоса алғанда 60-тан астам заң қайта бейімделмек. Үкімет…

Толық оқу
мәслихат

Қазақстанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұсынысымен мәслихат төрағаларының өкілеттік мерзімін екі кезеңмен шектеу мәселесі қызу талқыланып жатыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Қазіргі заң бойынша мәслихат төрағасы бес жыл мерзімге сайланады, ал сайлану санына ешқандай шектеу қойылмаған. Президенттің ұсынысына сәйкес, бұл мерзімді екі реттен аспайтындай етіп бекіту жоспарланып отыр. Саясаттанушы Расул Қоспановтың пікірінше, ұзақ уақыт бойы бір қызметті иелену басқарушының саяси және әкімшілік ықпалын күшейтіп, билік тепе-теңдігін бұзуы мүмкін. – Мәслихат төрағасы бір орында ұзақ отырса, оның мәслихат құрамына, қаладағы процестерге деген ықпалын күшейеді. Сондықтан үнемі ауысып тұру аса қажет. Егер біз Конституцияны жаңартып, Жаңа Қазақстан құрамыз десек, ескі үлгімен жұмыс істеуге болмайды,…

Толық оқу
есірткі тасымалдау

Ішкі істер министрлігі шетелдік құқық қорғау органдарымен бірлесіп, азаматтарды есірткі қылмысына тартқан трансұлттық схеманы әшкерелеуге бағытталған ауқымды операция жүргізді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ведомство мәліметінше, қылмыстық желіні ұйымдастырушылар Қазақстаннан тыс жерде отырған. Олар интернет-ресурстар, мессенджерлер мен әлеуметтік желілер арқылы жоғары жалақы уәде еткен жалған бос жұмыс орындарын жарнамалаған. Алайда іс жүзінде азаматтарды заңсыз есірткі айналымына тартумен айналысқан. Топтың жұмысы арнайы құрылған колл-орталықтар арқылы үйлестірілген. Сол жердегі операторлар орындаушыларды іріктеп, оларға нұсқаулық беріп, есірткі тасымалдаушылардың әрекетін қашықтан басқарып отырған. Арнайы операция 11 өңірде өтті. Соның нәтижесінде 40 адам ұсталды. Оның 11-і есірткіні тікелей таратты деген күдікпен қамауға алынды. https://youtu.be/Cb21kFQtAos Тағы 9 адам…

Толық оқу
телефон штраф

Қазақстанда 2026 жылы көлік тізгінінде отырып ұялы телефон пайдаланған жүргізушіге 5 АЕК көлемінде, яғни 21 625 теңге айыппұл салынады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қолданыстағы тәртіпке сай, телефонды тек hands-free жүйесі арқылы пайдалануға рұқсат етіледі. Өзге жағдайда жүргізуші әкімшілік жауапкершілікке тартылады. 12 наурыздан бастап мұндай құқық бұзушылықты тек полиция қызметкерлері ғана емес, жол бойындағы автоматты камералар да тіркей бастады. Осылайша, рөл үстіндегі телефон енді көзге түспей қалатын ұсақ тәртіп бұзушылық саналмайды. Елдегі жиі кездесетін заңбұзудың бірі қауіпсіздік белдігін тақпау болып отыр. Мұндай әрекетке де 5 АЕК, яғни 21 625 теңге айыппұл қаралған. Жол қозғалысы ережесіне сәйкес, белдік жүргізушіге де, жолаушыға да міндетті.…

Толық оқу
даурен абаев

Қазақстанның Ресейдегі елшісі Дәурен Абаев референдумда мақұлданған жаңа Конституция елдің орыс тіліне қатысты ұстанымын айқындап, Астананың Мәскеумен сенімді серіктес болып қалатынын көрсетеді деп мәлімдеді. Бұл туралы Ertenmedia.kz хабарлайды. Абаевтың айтуынша, Конституция мәтінінің қазақ және орыс тілінде бірдей заңдық күші бар нұсқада жариялануы мемлекет ұстанымының тұрақтылығын айғақтайды. «Қазақстан халықаралық аренада Ресейдің сенімді және болжамды серіктесі болып қала береді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, Конституцияның қазақ және орыс тіліндегі мәтінінің тең дәрежеде жариялануы елдегі орыс тілінің және орыс тілінде сөйлейтін халықтың құқығын қорғаудағы дәйекті саясатымыздың дәлелі», – деді Абаев. Елші сондай-ақ жаңа Конституцияның басты бағытының бірі адам құқығын қорғауға және ұзақ…

Толық оқу
жумангарин

Қазақстанда салық жүйесіне шарап өндірісі, резидент еместердің ҚҚС рәсімдеуі және мемлекеттік сатып алу бойынша бірқатар жаңа ережелер енгізілмек деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Премьер-министрдің орынбасары, ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин өткізген жиында алкогольді өнімдерге қатысты мәселе қызу талқыланды. ЕАЭО аясында қабылданатын техникалық регламент жеміс-жидектен, мысалы, алмадан немесе алмұрттан жасалған сусындарды «шарап» категориясынан шығармақ. Құжат бекітілсе, акциз мөлшері көтеріліп, сусынның бағасы айтарлықтай өседі. Қазақстан билігі отандық өндірушілерге табиғи жолмен ашытылған жеміс-жидек сусындары үшін жеңілдіктер қарастыруды ұсынып отыр. Үкімет резидент еместермен жұмыс істейтін кәсіпкерлерге ҚҚС рәсімдеу тәртібін жеңілдетеді. Электронды шот-фактураны бұрынғыдай 5 күнде емес, 15 күн ішінде толтыруға болады. Жаңа талаптар 2026 жылдан бастап…

Толық оқу
алаяқтық дроппер

Қазақстанда телефон алаяқтығының жаңа түрі пайда болды. Алаяқтар енді банкке тікелей хабарласа бастады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұлттық банктің мәліметінше, алаяқтар азаматтардың жеке дерегін фишинг сайттарынан, әлемжеліден, маркетплейс пен түрлі қоғамдық сауалнамалардан алып, өз мақсатына пайдалануда. Алаяқтықтың негізгі тәсілі мынадай Қылмыскерлер банкке клиенттің атынан хабарласып, «картамды жоғалтып алдым» деген жалған ақпарат береді. Нәтижесінде карта дереу бұғатталады. Артынша алаяқтар картаның иесіне қоңырау шалып, өзін банктің қауіпсіздік қызметі немесе құқық қорғау органы қызметкері ретінде таныстырады. Олар «картаны бұғаттан шығару» немесе «ақшаны қауіпсіз шотқа аудару» деген сылтаумен SMS-код, интернет-банкинг парольдерін және CVV/CVC кодтарын сұрайды. Осы тұста… Ұлттық банк карта бұғатталған жағдайда тек ресми банк нөміріне…

Толық оқу
құмар ақсақалов

Қостанай облысының әкімі Құмар Ақсақалов орынбасары Гүлбарам Мұсағазинаның ұсталуына байланысты пікір білдірді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Әкімнің айтуынша, Мұсағазина 11 ақпан күні өз еркімен қызметінен босату туралы өтініш берген. «Бүгінде Гүлбарам Мұсағазинаға қатысты қылмыстық іс қозғалып, тергеу жүріп жатыр. Заң бойынша мемлекеттік органдар тергеу барысына араласа алмайды, қандай да бір баға беруге де құқылы емес. Бұл істің жан-жақты әрі әділ қаралатынына сенемін», – деді Құмар Ақсақалов. Мұның алдында Ұлттық қауіпсіздік комитеті Қостанай облысы әкімінің орынбасарының ұсталғанын растаған еді. Қазір іс бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізіліп жатыр. Гүлбарам Мұсағазина Қостанай облысы әкімінің орынбасары лауазымына 2024 жылдың шілдесінде тағайындалған болатын. Контекст Мұсағазинаның…

Толық оқу
жақсылық омар

Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары Жақсылық Омарға қатысты сотқа дейінгі тергеу басталды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұлттық қауіпсіздік комитеті ақпаратты растап, шенеунікке қатысты тергеу амалдары жүріп жатқанын мәлімдеді. «Қазіргі уақытта сотқа дейінгі тергеу жүргізілуде. Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабының 1-бөлігіне сәйкес өзге ақпараттар жария етуге жатпайды», – делінген ведомство жауабында. Алайда ҰҚК нақты қандай қылмыстық бап бойынша айып тағылып отырғанын, істің мән-жайын ашып айтпады. Жақсылық Омар 2023 жылдың наурыз айынан бері Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары қызметін атқарып келеді. Бұған дейін ол Өскемен қаласының әкімі болған еді. Ақпарат алғаш рет телеграм-арналарда тараған болатын. Әкім орынбасарынан басқа да тұлғалардың ұсталғаны туралы мәлімет…

Толық оқу
жөргекпұл 2026

Биыл Қазақстанда 164 мың азаматқа бала тууға және оны күтіп-бағуға байланысты жәрдемақылар мен әлеуметтік төлемдер тағайындалды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, қаңтар айының өзінде осы мақсатта бюджеттен және Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан жалпы сомасы 59,2 млрд теңге қаржы бөлінген. Атап айтқанда, 2026 жылдың қаңтарында жаңа туған сәбилерге берілетін бір реттік жәрдемақыны 28,5 мың адам алып, оларға бюджеттен 5,6 млрд теңге қаражат төленген. Ал бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі үшін ай сайынғы жәрдемақыны қаңтарда 130,2 мың адам алды. Осы санаттағы отбасыларға бюджеттен 4,2 млрд теңге қарастырылған. Жөргекпұл 2026: нені білу маңызды? Мемлекет бала тууға берілетін…

Толық оқу