Автор: Асылхан Бөрібай

Депутат Бақытжан Базарбек Алматы маңындағы қауіпті аймақтарға құрылыс салуға тыйым салатын заң жобасына енгізілген маңызды түзетудің Сенат тарапынан бұғатталуы мүмкін екенін айтып, қоғамнан қолдау сұрады, деп хабарлайды Ertenmedia. Мәжілісменнің айтуынша өзі әзірлеп, Мәжілістегі жұмыс тобы қолдап, құрылыс кодексінің жобасына енгізген түзетуі қазір Сенатта үлкен қарсылыққа ұшырап отыр. Түзету Алмытының таулы, көшкін жүру қаупі жоғары аймақтарында құрылыс жүргізуге тыйым салуды көздеген еді. «Сенаторлар алматылықтар көптен күткен, халықтың мүддесінен туған осы ұсынысты алып тастауға әрекеттенуде. Егер Сенат әлгі түзетуді қабылдамаса, онда тұрғындардың тілегі мен арызы ескерілмей, құрылыс компанияларының мүддесі жеңіп шықты деген сөз», – дейді Базарбек. Депутаттың пікірінше, Сенаттағы құрылыс компанияларының лоббиі…

Қазақстандағы ақылы жолдар биыл бюджетке 79 млрд теңге табыс әкелді, деп хабарлайды Ertenmedia. Үкімет отырысында баяндама жасаған көлік министрі Нұрлан Сауранбаев соңғы жылдары елдегі автожолдардың ауқымды жаңартудан өткенін айтты. Оның мәліметінше, 2025 жылға дейін жалпы ұзындығы 13 мың шақырым болатын жол салынған немесе толық жөндеуден өткен. Сонымен қатар шекарадағы өткізу бекеттерін жаңғырту жұмыстары қарқынды жүріп жатыр. 2027 жылға қарай 37 бекет толықтай қайта жабдықталмақ. Министр жол инфрақұрылымын цифрландыру да басым бағыт болып қала беретінін жеткізді. Президенттің тапсырмасына сәйкес, e-Joldar бағдарламасы аясында әрбір жол учаскесінің цифрлы паспорттары әзірленуде. Бұл болашақта жүргізушісіз басқарылатын көліктерді пайдалануға мүмкіндік бермек. Жол жабындысының сапасын жыл сайын…

Депутат Ирина Смирнова Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменоваға колледждерді «лигаға» бөлу туралы ұсынысты қайта қарауды талап етті, деп хабарлайды Ertenmedia. Президент жариялаған «Жұмысшы мамандықтар жылы» аясында техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін реформалау қарастырылған. Алайда депутаттың пікірінше, колледждерді деңгейіне қарай «лигаларға» бөлудің соңы білім теңсіздігін күшейтіп, әлеуметтік жікке бөліну қаупін туғызуы мүмкін. «Мұндай шешім ең алдымен студенттің құқығын шектеп, колледждерді «үздік» және «әлеуметтік» деп таңбалауға әкеледі. Соның кесірінен төменгі лига түлектерінің дипломына деген сенім азайып, олардың сапалы жұмысқа орналасуына кедергі жасалады», – дейді депутат. Бұдан бөлек, «үздік» колледждердің пайда болуы өңірлердегі кадр тапшылығын ушықтырып жібермек. Мықты мамандар, білікті ұстаздар жоғары лигаға…

Түркістан қаласында «Ұлы Дала философиясы және құқықтық мәдениет» халықаралық симпозиум өтті. Шараға заңгерлер, философтар, тарихшылар, практик-заңгерлер, педагогтер және азаматтық қоғам өкілдерін қоса алғанда 300-ден астам қатысушы қатысты. Симпозиум ғылыми идеялармен алмасып, құқықтық мәдениетті талқылауға арналған маңызды алаңға айналды, деп жазады Ertenmedia.kz. Симпозиум қатысушыларына Түркістан облысы әкімінің орынбасары Ертай Алтаев, Қ.А. Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің Өкілетті кеңесінің төрағасы Мухиттин Шимшек, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Үнзила Шапақ, ҚР Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі Алуа Надирқұлова, Түркі мәдениеті және мұрасы халықаралық қорының президенті Ақтоты Райымқұлова, Түркі академиясының вице-президенті Байрам Булент, Түркі мемлекеттері ұйымы жанындағы Түркі мемлекеттері кәсіпкер әйелдер кеңесінің төрайымы…

«Ақ жол» партиясы премьер Олжас Бектеновке шекарадағы түйткілдерді тез арада шешуді талап етті, деп жазады Ertenmedia. Депутаттық сауалда көтерілгендей, қараша айының соңынан бастап «Бақты» шекара бекетінде жеміс-жидек пен көкөніс тасымалдаушылардың жағдайы күрт қиындаған. Бұған Ауылминге қарасты «Фитосанитария» кәсіпорны директорының бұйрығы себеп болған. Іле-шала фитосанитарлық бақылау қызметкерлері жүктің жағдайына қарамастан, әр көліктен міндетті түрде зертханалық сараптамадан өтуді талап ете бастаған. Карантиндік бақылаудың алғашқы актісін алу үшін кәсіпкерлер сараптама құнын төлеуге мәжбүр. Депутаттар әлгі әрекеттің ешбір нормативтік негізі жоқ дейді. Ақжолдықтардың айтуынша, карантинге жататын тауар тек күдік туғанда немесе көзге көрінетін зақым белгісі анықталғанда ғана тексерілуі тиіс. Заңдағы мен мұндалап тұрған нормаларды министрлік…

Қазақстанда шетелдік жұмыс күшін тартуға қойылған талап жеңілдеп, мигранттарға бөлінген квота ұлғайуы мүмкін деп жазады Ertenmedia. Депутат Ерлан Барлыбаевтың пікірінше елімізде ірі инфрақұрылымды жобалардың саны артуда. Алдағы уақытта үш бірдей атом электр стансасы, жылу-энергі орталықтар, жол-көлік және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық инфрақұрылымдары бой көтермек. «Бұған мыңдаған кәсіби маман қажет. Жергілікті жұмыс күшінің осы сұранысты толық өтеуі екіталай», — деді мәжілісмен Үкіметке жолдаған сауалында. Еңбек ресурсын дамыту орталығының дерегінше, 2025–2035 жылдар аралығында Қазақстан нарығына шамамен 3 миллион қызметкер керек. Жұмыс күшіне деген қажеттілік өнеркәсіпте 27 пайыз, құрылыс саласында 11 пайызға жетеді деген болжам бар. «Аймақ елдерімен салыстырғанда, Қазақстанда жалақы мөлшері жоғары. Осы…

Алматыда қоқыс контейнерлерін пластикке ауыстыру қарқынды жүріп жатыр, деп хабарлайды Ertenmedia. Былтыр басталған бастама биыл айтарлықтай ауқым алған. Тіпті бірнеше ай бұрын ғана темір контейнерлерге арналып абаттандырылған алаңдарға да пластик бактар қойылуда. Тұрғындар мұның мәні мен мақсатын түсінбей отыр. Көпшілік көкейіндегі сауалға жауап берген қала әкімінің орынбасары Алмасхан Сматлаевтың айтуынша, пластик контейнерлер әлдеқайда сапалы әрі сыртқы келбеті де тұрпайы емес. Оның сөзіне қарағанда, сыйымдылығы бес текше метрлік жаңа бактарға сәйкес келетін арнайы техника алынған. Биыл қала бойынша үш мыңға жуық контейнер орнатылған. Жұмысты 20 желтоқсанға дейін аяқтау жоспарланып отыр. Қытайлықтар салады деген қоқыс өңдеу зауыты туралы сауалға Сматлаев нақты ақпарат…

Қара теңіздегі қақтығыс қазақ мұнайың күретамырын қысып тұр деп жазады Ertenmedia. Ресей-Украин қақтығысының Каспий құбыр консорциумына (КТК) соққы болып тиюі алғаш рет емес. Украина тарапы үшін КТК Ресейдің мұнай инфрақұрылымының бір бөлігі, былайшы айтқанда заңды әскери нысан. Киевтің есебі бойынша, Кремльдің экспорттық табысы азайса, басқыншылардың майдан даласындағы екпіні де бәсеңдейді. Алайда шын мәнінде бұдан Ресей емес, Қазақстан мен Батыс компаниялары зардап шегуде. КТК арқылы әлемдік нарыққа Ресей мұнайы да шығатыны рас. Дегенмен оның үлесі тым аз. 2024 жылы консорциум құбырымен тасымалданған мұнайдың небәрі 15 пайызы ғана орыс өнімі болған. Өзгесі Қазақстанның Теңіз, Қашаған және Қарашығанақ секілді ірі кенішінен шығатын шикізат.…

Астана Мәскеуге санкциядан жалтаруға мүмкіндік беретін каналдарды біртіндеп тарылта бастады. Атап айтқанда шектеуге ілінген тауарлардың Ресейге қайта экспортталуына тосқауыл қоятын бақылаудың жаңа ережесі енгізілген. Жүйе кемінде бір жыл бойы қолданыста болады, деп жазады Ertenmedia Украин сыртқы барлау қызметіне сілтеп. Жаңа ережеге сәйкес санкция тізіміндегі және қос мақсатта қолданылатын тауарларды экспорттау үшін ендігі жерде міндетті лицензия алу талап етіледі. Сондай-ақ Еуроодақ, АҚШ және Ұлыбританиядан әкелінген тауарға қатаң бақылау орнатылады. Бұдан былай мұндай өнімдердің ТМД аумағына, әсіресе Ресейге қайта экспортталуына тыйым салынған. «Қазақстан санкцияға ресми қосылмаса да «қара тізімдегі» тауардың транзитіне қарсы күрес мәселесінде Батыстың сөзін сөйлейтінін аңғартты. Астана Мәскеудің қорғаныс-өнеркәсіп кешеніне…

Ақпарат және мәдениет министрлігі Orda.kz және ҚазТАГ агенттіктеріне қатысты сот процесін ерекше бақылауда ұстап отыр. Бұл туралы сала басшысы Аида Балаева мәлімдеді, деп жазады Ertenmedia. Министр елдегі сөз бостандығын сақтаудың маңызын еске салып, журналистердің кәсіби қызметі заң шеңберінен шықпауы тиіс екенін атап өтті. «Кәсіби журналистика ең алдымен әділдік, бейтараптық және тексерілген дерекке сүйенуі тиіс. Бұқаралық ақпарат құралдары мен журналистер құқықтық шеңберде әрекет етсе, біз олардың мүддесін қорғауға әрқашан дайынбыз. Бірақ тараптар арасындағы дау сотқа жеткен жағдайда мемлекеттік органның араласуы сотқа қысым ретінде бағалануы мүмкін екенін де ұмытпаған жөн», – деді министр. Министрдің айтуынша, мұндай даулы процестер медиақоғамдастық арасында алаңдаушылық тудыратыны…