Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

Дәурен Абаев елші

Астана мен Мәскеудің экономикалық байланысы күн санап күшейіп, энергетика саласындағы ірі жобалар жемісін бере бастады. Елордаға тартылатын «Ишим–Астана» магистральды газ құбыры үш-төрт іске қосылмақ. Бұл туралы Қазақстанның Ресейдегі елшісі Дәурен Абаев мәлім етті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. «Газпроммен» жүргізетін стратегиялық газ құбыры Қазақстанның солтүстік өңірлерін газбен қамтымақ. Елшінің айтуынша, «Ишим–Астана» жобасы өнеркәсіптің дамуына, инвест ахуалдың жақсаруына және қазақтардың өмір сапасын арттыруға тікелей ықпал етпек. «Қазақстан Ресей газын Өзбекстанға тасымалдап транзиттік әлеуетін арттырып жатыр. Еліміз энергі хабқа айналу арқылы аймақтағы ықпалын да күшейте түспек», — дейді елші. Тағы бір маңызды сала… атом энергетикасы. Қазақстанда алғашқы АЭС-ті салу бойынша құрылған консорциум көшбасшысы ретінде…

Толық оқу
Қошанов Лукашенко

Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошановты қабылдаған Беларүс президенті маңызды мәлімдеме жасап, «қазіргі аласапыран әлемде бір-бірімізді жоғалтпайық» деген ниет білдірді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. «Бір-бірімізді жоғалтып алмауды өтініп сұраймын. Бүгінде ешбір ел, тіпті Әмірика да басқалармен байланыссыз, өз бетінше дамып кете алмайды. Сондықтан, осындай мазасыз әлемде бір-бірімізге сүйеу болайық», – деді Александр Лукашенко кездесуде. Беларүс басшысы жаңа серіктестер табу оңай емес кезеңде бұрыннан келе жатқан достық пен өзара сенімді бағалай білу қажет екенін атап өтті. Оның пікірінше, екі ел арасындағы ынтымақтастықтың негізі  сауда-экономикалық байланыс. Астана мен Минскі арасындағы сауда айналымы қазірдің өзінде 1 миллиард доллардан асып түскен. «Кезінде Қазақстанмен арадағы тауар айналымы миллиард…

Толық оқу
бірінші сынып оқушылары

Қазақстанда мектеп оқушылары үшін ең ұзақ әрі қиын саналатын үшінші тоқсан басталды. 8 қаңтардан басталған бұл тоқсан он аптаға жалғасады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұзақтығы жағынан да, оқу жүктемесі жағынан да ауыр саналатын осы кезеңде әсіресе бірінші сынып оқушыларына айрықша қамқорлық жасалмақ. Оқу-ағарту министрлігі олардың оқу жүктемесін жеңілдету мақсатында қосымша демалыс қарастырды. Соған сәйкес, 1-сынып оқушылары 2026 жылдың 9-15 ақпан аралығында 7 күн бойы демалады. Осылайша, кішкентай бүлдіршіндер ең қиын кезеңнің ортасында бір апта бойы тынығып, күш жинап алмақ. Оқушылар 16 ақпанда қайта мектепке оралып, жалпы оқу кестесі бойынша сабақты жалғастырады. Ал көктемгі демалыс кезеңі барлық оқушылар үшін бірдей болып белгіленді.…

Толық оқу
битум қазақстан

Қазақстанның Ресейден импорттайтын жол битумының көлемі күрт азайды. Былтыр 500 мың тонна болса, биылғы квота он есе төмендеп, 50 мың тоннаны ғана құрады деп хабарлайды Ertenmedia.kz Reuters-ке cілтеме жасап. Мұнай-энергі саласындағы дереккөздер мен Энергі министрлігінің жоспарына сәйкес, импорт квотасының қысқаруына ішкі өндіріс көлемінің артуы себеп болған. Еске салсақ, өткен жылдың сәуірінде Қазақстандағы ең ірі битум өндіруші Caspi Bitum зауыты жаңғыртудан өтіп, өндірістік қуаты бір жарым есеге артқан еді. «ҚазМұнайГаз» бен қытайлық CITIC Group бірлескен кәсіпорнының қуаты енді жылына 750 мың тонна битум шығаруға жетеді. Бұрын зауыт жылына 500 мың тонна ғана битум шығаратын. Агенттіктің ақпараты бойынша, қазақстандық кәсіпорындар ақпан айында…

Толық оқу
Қазақстан мен Малайзия

Қазақстан мен Малайзия инвестициялық серіктестікті қарқынды дамытып жатыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Былтыр ел экономикасына осы мемлекеттен шамамен 50 миллион доллар тікелей инвестиция құйылған. Қазір қос ел өнеркәсіп, энергетика, ауыл шаруашылығы, фармацевтика, көлік және металлургия бағытында ірі жобаларды қолға алуда. Соның ішінде электромобиль шығаратын жаңа зауыт құрылысы ерекше аталып отыр. Кәсіпорын қазақстандық брендпен жұмыс істемек. Kazakh Invest өкілдерінің пікірінше, осы жоба отандық автоөндірісті жаңа деңгейге шығарып, Қазақстанның өз маркасын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Жалпы Астана мен Куала-Лумпур қазір құны 630 миллион доллардан асатын 17 инвестициялық жоба бойынша жұмыс істеп жатыр. Бұдан бөлек, Малайзияға оқуға түсуге барғысы келетін қазақ жастарының шоғыры көбейіп келеді.…

Толық оқу
жаңа салық кодексі

Қосылған құн салығының (ҚҚС) 16 пайызға көтерілуі қарапайым халықтың қалтасына әсер етпейді деген Үкіметтің уәдесі дүкендегі түбіртектің негізінде жоққа шығып жатыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Экономист, бұғалтыр Гүлназ Телеуованың айтуынша, Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің салық ауыртпалығы қарапайым халыққа емес, кәсіпкерлерге түседі деген сөзі шындыққа сай келмейді. Сарапшы бұған дәлел ретінде дүкеннен алған тауарлардың түбіртегін жариялапты. Онда әрбір күнделікті тұтынатын қарапайым тауардың бағасына 16 пайыздық салық қосылғаны ашық жазылған. Мәселен, 700 теңгелік қайшының құнында 96,55 теңге ҚҚС. Тұрмыста жиі қолданатын тот кетіргіш заттың бағасы 650 теңге болса, оның ішінде салық үлесі – 89,66 теңге. Құны 1500 теңгелік жабысқақ таспаның бағасына тағы 206,90…

Толық оқу
ақпан ауа райы

Бүгін Қазақстанның барлық аймағында дауылды ескерту жарияланды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. «Қазгидрометтің» хабарлауынша, елдің батысы мен солтүстігінде тұман түсіп, кей жерлерде көктайғақ пен бұрқасын болуы мүмкін. Орталық өңірлерде де тұман, көктайғақ, боран күтіліп отыр. Елдің шығысы, оңтүстік-шығысы мен солтүстігінде жауын-шашын болмайды. Оңтүстік аймақта ауа райы күрт бұзылады: қар аралас жаңбыр жауып, кей жерлерде қатты соғатын желдің екпіні секундына 20 метрге дейін жетеді. Қалалардағы жағдай мынадай: Астанада күндіз –6–8 °C, түнде –15–17 °C суық болады. Желдің екпіні секундына 3–8 метр. Алматыда күндіз +4+6 °C, түнде –2–4 °C. Желдің екпіні секундына 2–7 метр. Шымкентте күндіз жаңбыр жауып, ауа температурасы +11+13 °C, түнде +4+6…

Толық оқу
ұлттық қор балаларға 2026

Қазақстан Ұлттық банкі «Ұлттық қор балаларға» бағдарламасы бойынша 2025 жылға арналған кезекті төлем сомасын жариялады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бағдарламаға қатысушы әр баланың жеке шотына 130,71 доллардан аударылған. 2025 жылдың аяғындағы мәліметке сәйкес, бағдарламамен қамтылған бала саны 6 918 656-ға жетті. Мемлекет басшысы бастамасымен іске асқан «Ұлттық қор балаларға» бағдарламасы 2024 жылдың 1 қаңтарынан басталған еді. Сол жылы әр балаға 100,52 доллардан аударылса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 129,38 доллар болған. Ұлттық банк өкілдерінің айтуынша, төлемнің мөлшері Ұлттық қордың ұзақ мерзімді инвестициялық кірісіне тікелей байланысты. Баланың жеке шотына аударылған қаражат әрі қарай да инвестицияланып, 18 жасқа толғанша қосымша табыс әкеліп отырады. Үш…

Толық оқу
банктер 2026

Қазақстанда бірнеше банктің шекарааралық операциялары тексеріледі деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі тексеру жұмыстары Ұлттық банк және Қаржы мониторингі агенттігімен бірлесіп басталғанын мәлімдеді. Еске салсақ, 16 қаңтарда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев банктер туралы жаңа заңға қол қойған болатын. Құжат бойынша банк қызметі түбегейлі өзгереді. Жаңа заңға сәйкес банктер лицензиясын беру тәртібі жеңілдейді. Енді базалық және әмбебап лицензиялар арқылы саладағы бәсекені арттыру көзделіп отыр. Сондай-ақ цифрлық қаржы активтеріне заңды түрде жол ашылады. Елде осындай активтің үш түріне рұқсат берілмек. Әмбебап банктер исламдық банк операцияларын қолданыстағы лицензиямен-ақ жүргізе алады. Тұтынушылардың құқығын қорғауға бағытталған бақылау жүйесі енгізіледі. Банктерде тәуекелдерді басқарудың…

Толық оқу
Айбек Ергали

Әлеуметтік желіде «QazaqGaz Aimaq» АҚ Жетісу өндірістік филиалының директоры Айбек Ерғалидың ұсталғаны туралы ақпарат тарады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Желідегі мәлімет бойынша, Айбек Ерғалиды Жетісу облысы бойынша ҰҚК департаментінің қызметкерлері ұстаған. «Қазір сотқа дейінгі тергеу жүргізіліп жатыр. Қылмыстық-процессуалдық кодекстің 201-бабы, 1-бөлігіне сәйкес басқа ақпарат жарияланбайды», – делінген ҰҚК баспасөз қызметінің хабарламасында. Бұған дейін Айбек Ерғали өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте табиғи газ тарифтері туралы айтқан еді. Оның мәліметінше, Жетісу облысы бойынша табиғи монополияларды реттеу комитеті бекіткен тариф бойынша 2025 жылдың 1 қыркүйегінен бастап халыққа сатылатын газ бағасы 1 текше метрге 45,37 теңге (ҚҚС есебімен). 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қосылған құн…

Толық оқу