Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

Билік алдағы жылы қандастар мен қоныс аударушыларға

Билік алдағы жылы қандастар мен қоныс аударушыларға бөлінетін өңірлік квота көлемін бекітті. Нәтижесінде еліміздегі бірнеше облысқа 8 мыңнан астам адам қоныстанады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Квота шеңберінде қандастардың басым бөлігі Павлодар облысына жіберіледі. Мұнда 977 адам қабылданбақ. Одан кейінгі орындарда Ақмола (285 адам), Абай (264 адам), Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан және Қостанай (әр облысқа 200 адамнан), Атырау (125 адам), Батыс Қазақстан (30 адам) облыстары тұр. Қоныс аударушыларға да солтүстік аймақтарға басымдық берілген. Солтүстік Қазақстанға 2820, Павлодар облысына 1655, Шығыс Қазақстанға 600, Қостанай облысына 485, Абай облысына 275, Ұлытау облысына 125, Қарағанды облысына 37 адам келеді. «Мемлекет тарапынан көшіп келген азаматтарға қолдау…

Толық оқу
Казино

Билік еліміздегі казино санын арттыруды көздеп отыр. Бұл туралы Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов мәлімдеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Жақында қолданысқа енетін «Туристік қызмет туралы» заңға енгізілетін өзгеріске сәйкес, бұдан былай казинолар тек Бурабай мен Қапшағайда ғана емес, басқа бірнеше өңірде де ашылуы мүмкін. Министрдің айтуынша, жаңа ойын аймақтары Маңғыстау облысындағы Каспий жағалауында, Жетісу облысындағы Алакөл жағасында, Алматы облысының Талғар ауданында, сондай-ақ Шығыс Қазақстан облысындағы Марқакөл мен Зайсан ауданында ашылады деп жоспарланған. Жергілікті тұрғындар казиноның елдімекендерге жақын орналасуынан және құмар ойынға тәуелді азаматтар санының өсуінен қауіптенеді. Министр осы мәселеге қатысты түсініктеме берді. «Үкімет ойын аймақтарының орналасатын өңірін ғана белгілейді, ал…

Толық оқу
Каспий құбыры

Желтоқсанда Қазақстанның мұнай өндірісі шамамен 6 пайызға төмендеген. Бұған Киевтің Каспий құбыры (КҚК) терминалына жасаған дрон шабуылы тікелей әсер еткен, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Reuters дерегінше, 1–28 желтоқсан аралығында Қазақстанның мұнай және газ конденсатын өндіру көлемі қарашадағы көрсеткішпен салыстырғанда тәулігіне 1,93 млн баррельге дейін төмендеген. Өндіріс көлемінің қысқаруына негізінен елдегі ең ірі мұнай кен орны Теңіз әсер еткен. Теңіз кен орнында өндірілген мұнай көлемі бірден 10 пайызға қысқарып, тәулігіне 719,8 мың баррельді құрады. Себебі дәл осы кен орнының негізгі экспорты КҚК құбыры арқылы жүзеге асады. Агенттіктің дереккөзі экспортқа шектеу қойылған соң, кен орны жоспарлы қуатына шыға алмай отырғанын атап өтті. 29…

Толық оқу
Үкімет заңдары

Қазақстанда 2026 жылы әлеуметтік сала, сақтандыру жүйесі және бұқаралық ақпарат құралдарына қатысты жаңа заң жобалары әзірленеді. Бұл туралы Үкімет отырысында Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев мәлім етті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Министрдің айтуынша, келесі жылға 12 заң жобасы жоспарланып отыр. Олардың ішіндегі ең маңыздысы – тұрғын үйлерді табиғи апаттардан міндетті сақтандыру мәселесін реттейтін заң жобасы. «Парламентке бірінші жартыжылдықта 5, екінші жартыжылдықта 7 заң жобасы ұсынылады. Әсіресе Президент тапсырмаларын сапалы орындауға басымдық беріледі. Әлеуметтік қорғау мен цифрлық даму мәселелері – басты назарда», – деді Ерлан Сәрсембаев. Сонымен қатар, министр мемлекеттік мүлікке қатысты заңдарға, онлайн-платформалар мен БАҚ саласын реттеуге бағытталған түзетулер енгізілетінін айтты. Өнеркәсіп…

Толық оқу
президент Тоқаевқа берген есебі

Саясаттанушы Ғазиз Әбішев Қазақстандағы қазіргі экономикалық ахуалға қатысты пікір білдірді. Бұған премьер Бектеновтің президент Тоқаевқа берген есебі себеп болған, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Әбішевтің пайымынша, қазіргі министрлер кабинеті соңғы жылдардағы ең ауыр әрі күрделі шешімдерді қабылдауға мәжбүр. «Соңғы жиырма жылда Қазақстан экономикасы мұнайдан түскен қаржыға әбден масайрап алды. Қандай да бір қиындық туындаса, дереу ақшаға көміп, бюджетті оңды-солды шашып келген едік. Қаржының біразы әлеуметтік қолдауға, тағы бір бөлігі популистік әрі жемқорлыққа бейім жобаларға кетті», – дейді саясаттанушы. Сарапшының сөзінше, дәл қазір осы модель тығырыққа тірелген. Мұнайдан түскен табыстың маңызы әлсіреп, сыртқы және ішкі қысым артқан. Бүгінде мұнайдың 60 доллар шамасындағы бағасы…

Толық оқу
Air Astana ұшағы техникалық ақау

Фукуок – Алматы бағытында ұшқан Air Astana ұшағы техникалық ақауға байланысты әуеге көтерілген әуежайына қайта оралды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Әуе компаниясының баспасөз қызметінің хабарлауынша, 26 желтоқсанда КС 162 рейсі бойынша сапарға шыққан ұшақтың барлық әжетханасы істен шыққан. Ұшақ Фукуоктан жергілікті уақытпен сағат 10:04-те (Астана уақытымен 08:04) әуеге көтерілген. Ақау анықталған соң, кері қайтуға шешім қабылданып, жергілікті уақыт бойынша 14:14-те (Астана уақытымен 12:14) аман-есен қонған. Қазіргі уақытта ұшақтағы ақауды жөндеу жұмыстары жүріп жатыр. Рейс 27 желтоқсан күні жергілікті уақытпен таңғы сағат 04:00-ке шегерілген. Жолаушылар ыстық тамақпен және сусынмен қамтамасыз етілді. Әуе компаниясы жолаушыларды қонақүйге орналастыру және трансфер ұйымдастыру мәселесін шешіп жатыр.…

Толық оқу
Айка

Атышулы Айка дейтін блогер алғаш рет көпшілік алдына шығып, мәлімдеме жасады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бұған дейін 2024 жылы 6,5 жылға бас бостандығынан айырылған Айканың жазасын өтеу мерзімі екі жылға кейінге қалдырылған болатын. Оның сынақ мерзіміне жіберілуіне кішкентай баласының болуы себеп болған. Бостандыққа шыққаннан кейін блогер қоғам мен БАҚ алдында жеке мәлімдеме жасады. Айканың айтуынша, осыған дейін жағдайға қатысты пікір білдіруге мүмкіндігі болмаған. «Сәлеметсіздер ме, менің есімім Айка, жасым 27-де. Ұзақ уақыттан кейін алғаш рет жұртшылық алдына шығып отырмын. Өмірімнің соңғы кезеңі өте ауыр өтті, ол кезде өз пікірімді білдіруге заңдық тұрғыда мүмкіндік болмады. Қазір сынақ мерзімінде жүрмін, заң аясында әрекет…

Толық оқу
шетел валютасына сұраныс

Қазақстанда қараша айында долларды қолма-қол сатып алу көлемі айтарлықтай жоғары деңгейде сақталып қалды. Әсіресе алматылықтардың шетел валютасына сұранысы ерекше артты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бірінші кредиттік бюро мәліметінше, өткен айда елдегі айырбас пункттерінде доллардың таза сатылымы 234,7 млрд теңгеге жеткен. Бұл көрсеткіш, қазан айымен салыстырғанда, 1 пайызға ғана жоғары, бірақ сарапшылардың пікірінше, былтырғы күзден басталған валюталық дүрлікпе әлі басылмағанын көрсетеді. Ең қызығы, үш ірі қаланың екеуінде шетел валютасына сұраныс төмендеген: Шымкентте сәл ғана азайса, Астанада бірден үштен бір бөлікке қысқарған. Ал Алматыда жағдай мүлде бөлек: доллар сатып алу көлемі бірден 12 пайызға өсіп, таза сатылым сомасы 103,1 млрд теңгеге жеткен. Бұл…

Толық оқу
Жандос Әлімов

Ақтөбеде әкімдіктің бұрынғы қызметкері Жандос Әлімов сот алдында жауап беруде. Оған мемлекет тұрғын үйін заңсыз үлестіріп, қызмет өкілетін асыра пайдаланды деген айып тағылған, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Диапазон дерегінше 2021 жылдың қыркүйегі мен 2024 жылдың қаңтары аралығында Жандос Әлімов қалалық тұрғын үй қатынастары бөлімін басқарған. Тергеу дерегінше, ол пәтерлерді өзінің туыстарына, жерлестері мен бөлім қызметкерлеріне заңсыз жекешелендіруге жол ашып берген. Айыптау тарапының тұжырымы бойынша, Әлімов комиссия құрамына әкімдік аппаратының заңгерін әдейі қоспаған. Себебі заңгер заңсыз шешімдерге қарсы шығып, кедергі келтіруі мүмкін еді. Бастапқыда тұрғын үйлер шын мұқтаждарға әділ үлестірілгендіктен, бөлім басшысы комиссия мүшелерінің сеніміне ие болған. Кейін бұл тәртіп бұзылып, күмәнді…

Толық оқу
Қазақстанның үш азаматы

Әміриканың ішкі қауіпсіздік министрлігі қоғамға қауіп төндіретін шетелдік қылмыскерлердің тізімін жариялады. Тізімде Қазақстанның үш азаматы жүр, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Құжат АҚШ көші-қон және кедендік бақылау қызметінің деректері негізінде дайындалған. Мұнда ел ішіндегі қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікке айтарлықтай қатер төндіретін шетел азаматтарының аты-жөні жинақталған. Құқық қорғау органдары дерекқорды қылмыскерлерді жылдам ұстау әрі шұғыл депортациялау үшін пайдаланады. Әмірикалық ведомство дерегінше, Алабаманың Бруквуд қаласында қолға түскен қазақстандық азамат шабуыл жасау және ұрланған заттарды иемденгені үшін сотты болған. Тағы бір отандасымыз Флорида штатында ұрлыққа қатысты күдікпен ұсталған. Ал үшіншісі Орегон штатында қарулы шабуыл жасады деген айыппен қамауға алынған. Министрліктің түсіндіруінше, «ең қауіптілер» санатына ауыр…

Толық оқу