Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

Ұлттық қауіпсіздік комитеті

Цифрлық даму министрлігінің бірқатар өкілеттігі Ұлттық қауіпсіздік комитетіне берілді деп хабарлайды Ertenmedia.kz.  Енді елдегі банк саласы, байланыс жүйесі, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, медицина мен электронды үкіметтің ақпараттық қауіпсіздігін бақылауды ҰҚК атқарады. Президент Тоқаев қол қойған жарлықтың маңызы бөлек. Бұдан былай аса маңызды ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым нысандарының қауіпсіздігін бақылау қызметі Цифрлық даму министрлігінен Ұлттық қауіпсіздік комитетіне өтеді. Құжатта ҰҚК аталған міндеттер бойынша министрліктің құқықтары мен міндеттемелерінің де ресми құқықтық мұрагері болатыны жазылған. Үкімет пен Ұлттық қауіпсіздік комитеті өзгерістерге сәйкес заңнамаға қажетті толықтырулар енгізіп, комитет өз қызметі туралы ережеге тиісті түзетулерді әзірлеп, Президентке ұсынуы тиіс. Аса маңызды ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым санатына жұмысы тоқтап қалса, азаматтардың…

Толық оқу
Шымбұлақтағы Gusto мейрамханасы

Шымбұлақтағы Gusto мейрамханасында тілге байланысты тұтанған жанжал бойынша тараптардың әрқайсысы 20 АЕК көлемінде айыппұл арқалады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Әлемжеліде тараған видеода Елена дейтін мейрамхана қызметкері қазақша қызмет көрсетуден үзілді-кесілді бас тартқан. Әлгі жерге түстенуге келген клиенттің мемлекеттік тілде қызмет көрсетілуі керек деген талабына құлақ аспай, мен «КСРО-дан туғанмын» деген түсініксіз уәжді алға тартқан болатын. Қазақша сөйлеуге ешкім міндеттей алмайтынын айтқан Елена ақыр соңы клиенттің кеудесінен кері итеріп, мейрамханадан қуып шыққан еді. «Пашел вон отсюда…» деген дөрекі сөз бергі жағы, басқа да балағат айтқан мейрамхана қызметкерінің әрекеті күллі қазақтілді аудиторияның шамына тиген. Оқиға әп-сәтт күллі елге тарап Шымбұлаққа шығып алған Gusto…

Толық оқу
даңқты қолбасшы Бауыржан Момышұлына

Президент Тоқаев даңқты қолбасшы Бауыржан Момышұлына «Халық қаһарманы» атағын берді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мұндай шешім батырдың 115 жылдық мерейтойында тарихи әділеттілікті қалпына келтіру мақсатында қабылданған. Президент Жамбыл облысына барған сапарында осы туралы жария етті. Мемлекет басшысының айтуынша, қоғам, зиялы қауым және жастардың көп жылдан бергі өтініштері ескерілген. «Бауыржан Момышұлының батырлығы тарихи деректермен расталып, майдандастарымен мойындалған ерлік. Оның есімі ел есінде мәңгі патриотизм мен ержүректіліктің символы ретінде қалады», – деді Тоқаев. Жақында Астанадағы «Астана Арена» стадионында Момышұлының алып фотомозаикасы жасалған болатын. 2736 шаршы метрлік портретті 570 оқушының суреттерінен құрастырды. Бұл жоба Жеңістің 80 жылдығы мен батырдың 115 жылдық мерейтойына арналды және…

Толық оқу
орта тапқа тән қарапайым игілікке

Қазақтардың басым бөлігі орта тапқа тән қарапайым игілікке қол жеткізе алмай отыр. Көпшілік үшін саяхаттау, театрға бару немесе сапалы тамақтану күнделікті өмірдің бөлшегі емес, қол жетпейтін арман. Экономист Қуат Әкіжанов әлеуметтік теңсіздікті жоюдың және ел экономикасын қайта индустрияландырудың тиімді жолы әрбір қазаққа 200–300 мың теңге көлемінде кепілденген базалық табыс (КБТ) тағайындау деп есептейді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Digitalbusiness-пен сауалдасқан сарапшының айтуынша, қазір халыққа берілетін мемлекеттік қолдаудың көбі жартыкеш, нәтижесіз жобаларға айналған. Бұған мысал ретінде «Келешек» бағдарламасын алға тартты. Бағдарлама бойынша баланың есепшотына жиналатын ақша, есейгенде сапалы білім алуға жетпейді. Осылайша жақсы идеяның түбі шикі болып шығады. «Базалық табыстың шынайы пайда әкелуі…

Толық оқу

Депутат Темір Қырықбаев тұрақтандыру қорларының жұмысы мүлдем тиімсіз екенін айтып, қатаң сынға алды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Кеше бас аудитор Әлихан Смайыловтың бизнесті мемлекеттік қолдау шаралары туралы есебі тыңдалған. Осы талқылау кезінде депутат Темір Қырықбаев тұрақтандыру қорлары бастапқы мақсатын мүлдем ұмытып кеткенін, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасын реттеу міндеті орындалмай отырғанын айтты. Депутаттың пікірінше, 2011–2012 жылдары құрылған қорлардың негізгі міндеті нарықта баға құбылған сәтте халыққа арзан әрі сапалы өнімді ұсыну болатын. «Қазір бұл жүйе өз миссиясынан алшақтап, кері жұмыс істеп жатыр», – деді Қырықбаев. Оның айтуынша, әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорацияларының бағаны тұрақтандыру жұмыстары тиімсіз. Бұған нақты дәлел бар Мысалы, соңғы бір жылда картоптың…

Толық оқу
Санкт-Петербургте Екатерина Биволға

Санкт-Петербургте Екатерина Биволға қатысты әкімшілік іс қозғалды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бұған әлеуметтік желідегі жазбасы себеп болған. Ленин аудандық соты оны өзге ұлт өкілдеріне қатысты кемсітіп, жеккөрушілікті қоздырды деп айыптауда. Бұған дейін Бивол әлеуметтік желіде қазақ және қырғыз халықтарының атына дөрекі әрі қорлаушы сөздер айтқан видео жариялаған. Сарапшылар жүргізген лингвистикалық талдау оның сөзінен ұлтаралық араздық пен бір топтың екіншісінен «артық» екендігін дәріптейтін элементтерді тапқан. Бұл істі Ресейдің ішкі істер министрлігіне қарасты экстремизмге қарсы орталық (орталық «Э») қызметкерлері Telegram-арналарды тексеру кезінде анықтап, іске асырған. Сот отырысы 2026 жылдың 29 қаңтарына белгіленген. РФ әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 20.3.1 бабы бойынша Екатерина Бивол 20…

Толық оқу
сәбіздің экспортына

Қазақстан билігі сәбіздің экспортына уақытша шектеу қоймақшы, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Шектеудің астарында елдің азық-түлік қауіпсіздігін сақтау мақсаты тұр. Ауыл шаруашылығы министрлігі бұл мәселені қоғамдық талқыға шығарып, сәбіздің жаңа және салқындатылған түрін елден шығаруға үш айға тыйым салуды ұсынды. Экспортқа қойылатын уақытша шектеу Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдеріне де қатысты болады. Транзиттік тасымалдарға бұл тыйымның қатысы жоқ. Жоба «Ашық НҚА» порталында жарияланып, оны талқылау 29 желтоқсанға дейін жалғасады. Айта кетейік, бұған дейін Қазақстан желтоқсан айынан бастап үшінші мемлекеттер мен ЕАЭО елдерінен тауық жұмыртқасын әкелуге уақытша тыйым енгізген. Мұндағы мақсат жергілікті өндірушілерді қолдау болатын. Бұған дейін 4-ші қаңтардан бастап «бағаны бұғаттау операциясы»…

Толық оқу
Дәулет пен Толқын Тотақановтарға

Астанада Дәулет пен Толқын Тотақановтарға қатысты сот отырысында тараптар жарыссөзі басталды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ерлі-зайыпты Тотақановтар ауыр науқасқа шалдыққан ұлдарының еміне қаржы жинаймыз деген желеумен әлеуметтік желілер арқылы 1,5 млрд теңге жымқырды деп айыпталуда. Прокурор Ақтөре Берікұлы айыптаушылардың кінәсі толық дәлелденгенін алға тартып, соттан оларға бас бостандығынан айыру жазасын кесуді сұрады. Тергеу қорытындысына сәйкес, ерлі-зайыптылар ұлдары Әлішердің атымен желіде парақша ашып, Түркиядағы ем-домға деп халықтан көмек сұраған. Алғашқыда қажетті қаржы 50 миллион теңге деп көрсетілгенімен, төрт жыл ішінде түскен қаражат көлемі 1,5 миллиард теңгеге жеткен. Тергеу материалдарында айыпталушылар бұл қаражаттың 481 миллионын әлеуметтік желідегі жарнама мен видеороликтерді ілгерілетуге жұмсағаны айтылған.…

Толық оқу
Қазақстанның мұнай экспорты

Украинадағы соғыстың көлеңкесі КТК құбырына түсіп, Қазақстанның мұнай экспорты тығырыққа тірелді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.  Желтоқсан айында CPC Blend маркалы қазақ мұнайының экспорты жоспарланған көлемнен үштен бірге қысқарған. Соңғы мәлімет бойынша тәулігіне 1,7 миллион баррельден 1,14 миллион баррельге дейін төмендеген. Reuters-тың хабарлауынша, қараша айының соңында Новороссийск портындағы Каспий құбыр консорциумы терминалына (КТК) жасалған шабуылдан кейін үш қондырғының біреуі ғана жұмыс істеп тұр. Қолайсыз ауа райы да жөндеу жұмыстарын қиындатып, экспортқа шығатын бірнеше мұнай партиясының жеткізілімі кейінге қалдырылды. Kpler талдау компаниясының мәліметінше, 1–23 желтоқсан аралығында терминал арқылы небәрі 3,28 миллион тонна мұнай тиелген. Консорциум өкілдері жөндеу жұмыстарының барысы туралы пікір беруден бас…

Толық оқу
Келер жылдан бастап көпбалалы отбасылар

Келер жылдан бастап көпбалалы отбасылар мен марапатталған аналарға берілетін жәрдемақы 10 пайызға артады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметіне қарағанда, 2025 жылдың басынан бері елімізде 848 мыңға жуық көпбалалы отбасы мен марапатталған аналарға жалпы сомасы 555 миллиард теңгеден астам жәрдемақы төленген. Биыл қаңтарда төлемдер 6,5 пайызға индексацияланған болатын. Бөлінген қаражаттың негізгі бөлігі 600 мыңнан астам көпбалалы отбасыға тиесілі. Ал мемлекеттік наградалармен марапатталған 244 мыңға жуық ана ай сайынғы тұрақты қолдауға ие. Қараша айының өзінде 860 мыңнан астам адам жалпы сомасы 54 миллиард теңгеге жуық жәрдемақы алған. Ведомство өкілдері жәрдемақының мөлшері отбасы табысына тәуелсіз, тек бала санына…

Толық оқу