«Respublica» партиясының атынан Құрылтай депутаты болған Мейірхат Қасымбаев ең төменгі жалақы 85 мың теңге ауылда жеткілікті екенін айтты, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Tizgin.kz тілшісі Мейірхат Қасымбаевтан Қазақстандағы ең төменгі жалақының мөлшері қандай болуы керектігін сұраған. Қазір елдегі ЕТЖ 85 мың теңге көлемінде белгіленген. Депутаттың айтуынша, мұндай табыс ауылда жеткілікті болғанымен, қалада өмір сүруге жетпейді.
Қасымбаевтың сөзі ауылдағы тіршілікті қалаға қарағанда әлдеқайда арзан деп қабылдайтын ескі түсінікті қайта алға шығарды. Алайда ауыл тұрғыны да азық-түлік сатып алады, коммуналдық төлем төлейді, баласын оқытады және дәрі-дәрмекке ақша жұмсайды. Кейбір шалғай елді мекенде тауар бағасы тасымал шығынына байланысты қаладан да қымбат болуы мүмкін.
85 мың теңгені бір айға бөлсек, күніне шамамен 2800 теңгеден келеді. Осы қаражатқа адам тамақтанып, киініп, жол ақысын төлеп, денсаулығын күтіп, отбасын асырауға тиіс. Ауылда жеке баспана немесе шағын шаруашылық болуы мүмкін, бірақ оны барлық тұрғынға ортақ жағдай ретінде көрсету шындыққа жанаспайды.
Ауылдағы өмір тегін емес
Ауыл тұрғынының шығыны тек азық-түлікпен өлшенбейді. Көмір, отын, мал азығы, көлік жөндеу, мектепке қажетті заттар мен аудан орталығына қатынау да отбасылық бюджетке салмақ салады. Тұрақты жұмыс орны аз елді мекендерде 85 мың теңге күнкөріске жеткілікті табыс емес, амалсыз келісетін жалақы болуы ықтимал.
Ең төменгі жалақы адамның қай жерде тұратынына қарай емес, қалыпты өмір сүруге қажетті нақты шығынға сүйеніп есептелуге тиіс. Қала тұрғынының жалдау ақысы жоғары болғанымен, ауылдағы азамат сапалы медицинаға, білімге немесе мемлекеттік қызметке жету үшін қосымша қаражат жұмсайды. Сондықтан ауыл мен қаланы бір-біріне қарсы қойып, төмен табысты ақтаудың өзі мәселенің мәнін жеңілдетеді.
Бұған дейін де бірқатар шенеунік аз қаражатқа өмір сүруге болатынын айтып, қоғамның ашу-ызасын туғызған еді. Артынша олардың сөзі «контекстен жұлып алынды» немесе «дұрыс түсінілмеді» деген түсініктемелер берілді. Алайда халыққа ауыр тигені сөздің формасы емес, тұрмыс шындығының ескерілмеуі болатын.
Шенділер бұрынғы даудан сабақ алмады
Қасымбаевтың пікірі де сол ескі қатені қайталап отыр. Депутат ауылдағы отбасының нақты шығынын есептеп көрсетудің орнына, 85 мың теңгені жеткілікті деп бағалады. Мұндай тұжырым ең төменгі жалақыны көтеру жөніндегі қоғамдық талапты әлсіретіп, кедейлікті қалыпты жағдай секілді көрсетуі мүмкін.
Құрылтай депутатының міндеті төмен табысқа түсіністік танытуды сұрау емес, азаматтың лайықты өмір сүруіне жететін экономикалық шешім ұсыну болса керек. ЕТЖ мөлшері еңбек өнімділігімен, инфляциямен және күнкөріс шығынымен байланысты қарастырылуы қажет. Ауылдағы адамның еңбегі арзан, ал қажеттілігі аз деген түсінік әлеуметтік саясатқа өлшем болмауға тиіс.
Шенділер халықтың тұрмысын кабинеттен емес, азық-түлік бағасынан, коммуналдық түбіртектен және ай соңындағы бос әмияннан бағалауды үйренгені жөн. Өйткені 85 мың теңгенің ауылда жеткілікті екенін айту оңай, сол ақшаға бір ай өмір сүру әлдеқайда қиын. Бұрынғы даулардан сабақ алынбаса, депутат пен сайлаушының арасындағы алшақтық одан әрі ұлғая береді.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
