КАСКО мен міндетті сақтандыру: Көлікті қалай дұрыс сақтандыру керек?

Көлік сатып алған кезде жанармай мен техникалық қызмет көрсету шығындарынан бөлек, сақтандыру мәселесіне де жіті назар аудару қажет. Қазақстанда әрбір жүргізуші үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті сақтандыру (ОГПО) заңмен талап етілсе, жеке көлікті жан-жақты қорғау үшін ерікті КАСКО полисін қосымша рәсімдеуге болады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.

Міндетті сақтандыру мен КАСКО-ның айырмашылығы

Аталған қос полис екі түрлі міндет атқарады.

Міндетті сақтандыру (ОГПО): Жүргізушінің жол қозғалысына қатысушы өзге тұлғалар алдындағы жауапкершілігін қорғайды. Егер жүргізуші жол апатына кінәлі болса, сақтандыру компаниясы зардап шеккен тараптың көлігіне келген шығынды заңда белгіленген лимиттер шеңберінде өтеп береді. Алайда міндетті полис кінәлі жүргізушінің өз көлігіне келген зақымды өтемейді.

КАСКО: Көліктің өзін сақтандыруға арналған ерікті келісімшарт. Таңдалған бағдарламаға байланысты ол жол апаты, көлікті ұрлау, өрт, табиғи апаттар немесе бұзақылық салдарынан келген шығындарды толық немесе ішінара жабады. Мұнда жүргізушінің апатқа кінәлі немесе кінәсіз болуы көп жағдайда рөл атқармайды.

Полис бағасы қалай есептеледі?

Міндетті сақтандырудың құны мемлекет бекіткен арнайы ережелер бойынша есептеледі. Оған көліктің тіркелген өңірі, түрі, жүргізушінің жасы мен өтілі, сондай-ақ апатсыз жүру тарихы (бонус-малус жүйесі) тікелей әсер етеді.

Ал КАСКО бағасын сақтандыру компаниялары дербес белгілейді. Тарифті есептеу кезінде мынадай факторлар ескеріледі:

– Көліктің маркасы, моделі және нарықтағы бағасы;
– Шығарылған жылы мен техникалық ерекшелігі;
– Тәуекелдер тізімі (тек апат немесе ұрлық пен апатты қоса алғанда);
– Франшиза көлемі;
– Жөндеу жүргізу шарттары мен рұқсат етілген жүргізушілер саны.

Сондықтан сақтандыруды таңдағанда тек бағасына ғана емес, ұсынылған қорғаныс ауқымына қарау маңызды. Арзан полистерде көлік иесі үшін тиімсіз шектеулер көп болуы мүмкін.

Франшиза деген не және оның маңызы қандай?

Франшиза – сақтандыру оқиғасы орын алған кезде залалдың көлік иесі өз қалтасынан төлейтін бөлігі.

Мысалы, егер шартта 100 000 теңге көлемінде франшиза көрсетілсе, ал келген шығын 400 000 теңге болса, 100 000 теңгені жүргізуші өзі төлейді, ал қалған 300 000 теңгені сақтандырушы өтейді. Франшизасы бар полистер әдетте арзанырақ болады, бірақ апат болған жағдайда қосымша шығын шығаруға тура келеді. Сақтандыру шартын жасаспас бұрын франшизаның әр оқиғаға қолданылатынын немесе белгілі бір қауіптерге ғана қатысты екенін нақтылап алу қажет.

Шартқа қол қоймас бұрын нені тексеру керек?

Полисті рәсімдеу алдында құжаттағы мына тармақтарды мұқият оқып шығу қажет:

– Сақтандыру жағдайлары мен ерекшеліктер: Қандай жағдайда ақша төленетінін және қай кезде компания төлем жасаудан бас тартуға құқылы екенін біліп алыңыз;
– Рұқсат етілген жүргізушілер: Көлікті тек шартта аты-жөні жазылған адамдар ғана басқара ала ма, әлде шектеусіз бе екенін нақтылаңыз;
– Хабарлау мерзімі: Апат болған соң сақтандырушыға қанша уақыт ішінде хабар беру керектігін тексеріңіз;
– Өтем түрі: КАСКО бойынша компания ақшалай төлем жасай ма, әлде ресми сервистік орталықта көлікті жөндеп бере ме, соны анықтаған абзал;
– Шешім қабылдау мерзімі: Өтінішті қарауға және қаражатты аударуға қанша күн берілетіні келісімшартта нақты жазылуы тиіс.

Менеджерлердің ауызша уәдесіне сенбей, барлық шарттың қағаз жүзінде бекітілгеніне көз жеткізу қажет.

Жол-көлік оқиғасы кезіндегі әрекеттер

Егер жол апаты орын алса, ең алдымен қауіпсіздікті қамтамасыз етіп, заң аясында әрекет ету керек. Ол үшін:

– Оқиға орнын, көліктердің орналасуын жан-жақты фото-видеоға түсіріп алу қажет;
– Сақтандыру компаниясына дереу хабарласып, оқиғаны тіркеу шарт;
– Екінші тараптың мәліметтерін (ЖСН, полис нөмірі, байланыс телефоны) жазып алу маңызды;
– Сақтандырушы көлікті арнайы тексеріп, залалды бағаламайынша, өз бетінше жөндеуге кірісуге болмайды.

Шағын соқтығыстар кезінде, егер зардап шеккендер болмаса және шығын шектеулі мөлшерден аспаса, полиция шақырмай-ақ жеңілдетілген тәртіппен Еурохаттама толтыруға болады. Алайда оның барлық талаптары орындалғанына сенімді болу керек. Хабарлау мерзімін өткізіп алу сақтандыру төлемін алуды айтарлықтай қиындатуы мүмкін.