Қонаевта фермер әрі қоғам белсендісі Алмасбек Садырбайға қатысты сот процесі басталды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Іс бойынша алғашқы отырыс 9 сәуірде өткен. Алғашында тыңдау 1 сәуірге белгіленген еді, алайда кейінге шегерілген. Сол күні айыпталушыны сотқа жеткізбеген, ал қорғаушылардың бір бөлігі процеске қатыса алмаған.
Алғашқы отырыс неге дауға айналды
Істің алғашқы күнінен-ақ тартыс сот залының өзінен емес, процессуалдық түйткілден басталды. Адвокат Анар Құсайынова бірнеше өтінішхат бергенін мәлімдеді. Оның айтуынша, ол алдын ала тыңдау өткізуді, істі Талдықорған сотына беруді және Алмасбек Садырбайды қамаудан босатуды сұраған.
Қорғаушының ұстанымы анық: оның пайымынша, Садырбай қазір заңды негізсіз қамауда отыр.
Анара Құсайынова мәселені уақыт межесіне тіреп түсіндіреді. Оның сөзінше, Қонаев сотының 19 наурыздағы қаулысы сот кабинетінде 31 наурызға дейін көрінбеген. Мұнымен қоса, сот бұрын қолданылған санкцияны өзгеріссіз қалдырғанын көрсеткен. Бірақ сол бұлтартпау шарасының мерзімі 2026 жылғы 19 наурыз күні сағат 21:39-да аяқталған.
«Қонаев сотының 19 наурыздағы қаулысы 31 наурызға дейін сот кабинетінде болған жоқ. Екіншіден, сот бұрын қолданылған санкцияны сол күйі қалдырғанын және қажет болса оны ұзарту мәселесі барын көрсеткен. Бірақ тергеу соты Алмасбек Садырбайға қатысты санкцияны 2026 жылғы 19 наурыз күні сағат 21:39-ға дейін ғана қолданған. Қонаев соты да дәл сол санкцияны қалдырған. Ал ол сол кешкі 21:40-та күшін жойды. Бұлтартпау шарасын ұзарту жөнінде сот басқа қаулы шығарған жоқ», деп жазды адвокат Анара Құсайынова.
Осы уәжден кейін істегі ең өткір сұрақтың бірі айқындала түсті: айыпталушы қамауда қандай құқықтық негізбен отыр.
Садырбайға қандай айып тағылып отыр
Алмасбек Садырбай қамауда бір жарым жылдан бері отыр. Оған ұйымдасқан қылмыстық топ құрды, алаяқтық жасады және ақшаны заңдастырды деген айып тағылған.
Тергеу нұсқасына қарағанда, 2021 жылдан 2024 жылға дейін Садырбай өзге адамдармен бірге жалған ауыл шаруашылығы кооперативтерін құрып, шамамен 1,2 млрд теңге көлеміндегі субсидияны заңсыз алған болуы мүмкін.
Яғни айыптың өзегі ауыл шаруашылығы тетігін пайдаланып, мемлекет қаржысын жүйелі жолмен иемдену болжамына тіреліп отыр.
Айыпталушы не дейді
Алмасбек Садырбай өзіне тағылған айыпты мойындамайды. Бұған дейін ол билікке үндеу жасап, қылмыстық іс өзінің қоғамдық қызметімен және фермерлерді қорғаудағы ұстанымымен байланысты болуы мүмкін деген пікір айтқан.
Ол өзіне қатысты ақпараттық қысым да жасалғанын алға тартты. Садырбайдың сөзінше, ұсталғаннан кейін Алматы облысының прокуратурасы БАҚ арқылы оның Алматы қаласында алты элиталық пәтері бар деген мазмұнда шындыққа жанаспайтын мәлімет таратқан.
«Мені қамағаннан кейін Алматы облысының прокуратурасы БАҚ арқылы менің Алматы қаласында алты элиталық пәтеріме тыйым салынды деген жалған ақпарат таратты. Ол өтірік. Мен әділдік сұраймын. Мен мейірім сұрап отырған жоқпын, тек шындыққа деген құқымды ғана сұраймын», деген еді Алмасбек Садырбай.
Осы сөздің өзінен-ақ оның қорғаныс позициясы анық сезіледі. Бір жағында — ірі қаржыға қатысты ауыр айыптар. Екінші жағында — істі қоғамдық белсенділікпен байланыстыратын саяси-азаматтық уәж тұр.
Садырбай кім
Алмасбек Садырбай көпшілікке фермер әрі қоғамдық белсенді ретінде танылған. Ол «Шаңырақ» бірлестігін және Shopan-ata қой өсірушілер қауымдастығын басқарған. Оны 2024 жылғы қарашада ұстаған.
Осы өткен жол оның ісін қарапайым қылмыстық процесс шеңберінен сәл кеңірек көрсетіп отыр. Себебі айыпталушы тек бизнеске қатысы бар адам емес, ауыл шаруашылығы саласындағы қоғамдық күн тәртібінде көрініп жүрген тұлға.
Істің өзегіндегі басты сұрақ
Қазір осы іс төңірегінде екі бөлек шындық қатар жүр. Тергеу жағы оны жалған кооператив пен миллиардтық субсидия схемасына байлайды. Қорғаушылар мен Садырбайдың өзі істі заңдылық тұрғысынан да, себеп-салдар жағынан да даулы деп отыр.
Сол себепті Қонаевтағы сот енді тек айыптың ауыр-жеңілін ғана емес, қамаудың заңдылығын, процестің тазалығын және іс материалдарының салмағын қатар таразылайтын алаңға айналғалы тұр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
