Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені 15,75 пайызға дейін төмендетуі салым нарығында қызу талқыланып жатқанымен, қарапайым азаматтарға берілетін кепілсіз тұтынушылық несиелердің шарттары қазан айының қорытындысы бойынша еш өзгерген жоқ. Екінші деңгейлі банктердің басым бөлігі несие бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін (ЖТСМ) жоғары деңгейде сақтап қалды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Банктердің қос стандарты: маржаны қорғау саясаты
Қаржы нарығындағы соңғы ахуал банктердің табыстылығын сақтап қалуға бағытталған біржақты саясатын анық көрсетті. Реттеуші базалық пайызды төмендеткен сәтте депозиттер бойынша табыстылықты жедел қысқартуға дайын тұратын қаржы ұйымдары, халыққа беретін несие пайыздарын арзандатуға мүлде асықпайды.
Тұтынушылық несие – банктер үшін ең көп кіріс әкелетін бағыт. Қаржы институттары өздерінің таза пайыздық маржасын жоғалтып алмас үшін тәуекелдерді алға тартып, несие құнын заңмен рұқсат етілген шекті деңгейге жақын ұстап отыр.
Қай банкте қандай мөлшерлеме: қазан айының рейтингі
Қазақстанның екінші деңгейлі банктерінің ресми мәліметтеріне жүргізілген талдау нәтижесінде кепілсіз несиелеу нарығындағы ең төменгі ЖТСМ мен қарыздың шекті сомалары анықталды:
ForteBank: ЖТСМ – 18,7 пайыздан басталады (ең жоғары сомасы — 9,5 млн теңгеге дейін);
Home Credit Bank: ЖТСМ – 21,3 пайыздан (9,5 млн теңге);
Freedom Bank: ЖТСМ – 21,8 пайыздан (9,5 млн теңге);
ВТБ Банк: ЖТСМ – 21,9 пайыздан (6 млн теңге);
Bank RBK: ЖТСМ – 25,77 пайыздан (8 млн теңге);
Банк ЦентрКредит: ЖТСМ – 28,33 пайыздан (8 млн теңге);
Halyk Bank: ЖТСМ – 28,7 пайыздан (9,5 млн теңге);
Altyn Bank: ЖТСМ – 28,82 пайыздан (8 млн теңге);
Alatau City Bank: ЖТСМ – 31,4 пайыздан (8 млн теңге);
Нұрбанк: ЖТСМ – 31,8 пайыздан (7 млн теңге);
Bereke Bank: ЖТСМ – 34,09 пайыздан (8 млн теңге);
Еуразиялық банк: тұрақты әрі адал клиенттерге — 38,28 пайыздан, ал қалған барлық қарыз алушылар үшін 42,4 пайыздан басталады (7 млн теңге).
Тізімнен байқалғандай, ең арзан несие ұсынатын банк пен ең қымбат ұсыныстың арасындағы айырмашылық екі еседен асады. Кейбір қаржы ұйымдарындағы мөлшерлеменің 40 пайыздан асып кетуі қарыз алушылар үшін өте үлкен қаржылық ауыртпалық екенін көрсетеді.
Kaspi-дің ерекшелігі: жасырын сыйақы мен нақты төлем
Еліміздегі ең ірі бөлшек банк саналатын Kaspi Bank дәстүрлі түрде өзінің ресми сайттарында несие бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін ашық жарияламайтын жалғыз қаржы институты болып қалуда. Банктің бағдарламасында максималды қарыз лимиті 8 миллион теңгемен шектелген.
Мобильді қосымшадағы несие калькуляторы арқылы есептеп көргенде, 8 миллион теңгені 48 айға (4 жыл) рәсімдеген жағдайда, ай сайынғы төлем 287 857 теңгені құрайды. Қаржылық формулаға сәйкес қайта есептегенде, бұл шарттар бойынша нақты ЖТСМ 34 пайызға дейін жетеді.
Яғни сырт көзге ай сайынғы төлемі ыңғайлы көрінгенімен, несиенің өзіндік құны нарықтағы ең қымбат ұсыныстардың қатарында тұр.
Қарыз алушыларға нені білу маңызды?
Сарапшылар тұтынушылық несие аларда тек жарнамада айтылатын номиналды пайызға емес, келісімшарттағы жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесіне жіті қарауға кеңес береді. Себебі номиналды пайыз банк комиссиялары мен қосымша төлемдерді көрсетпейді, ал ЖТСМ қарыздың шынайы толық құнын ашады.
Базалық мөлшерлеме төмендегенімен, нақты сектордағы несие саясаты әлі де қатаң болып қалуда. Халықтың шамадан тыс қарыздануын тежеу үшін реттеуші енгізген қатаң шектеулер банктерді пайызды асыру арқылы тәуекелдерін жабуға итермелейді. Сондықтан несие рәсімдемес бұрын бірнеше банктің шарттарын салыстырып, отбасылық бюджетке түсетін салмақты сабырмен саралап алған абзал.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
