Қазақстанда зейнетақы жинағын мерзімінен бұрын алу мүмкіндігі азаюы мүмкін. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі зейнетақы жинағын алу үшін қолданылатын ең төменгі жеткіліктілік шегін есептеу әдістемесін өзгертуді қарастырып жатыр. Ведомство мұны болашақ зейнетақыны қорғау қажеттілігімен түсіндірді, деп жазады Ertenmedia.kz.
Министрлік зейнетақы жинағы күнделікті шығынға арналған депозит емес екенін еске салды. Бұл қаражат адам зейнет жасына шыққаннан кейін тұрақты табыс көзі болуы керек. Сондықтан жинақты бүгін шешіп алу қысқа мерзімде пайдалы көрінгенімен, қартайғанда төлем көлемінің азаюына әкелуі мүмкін.
Қазіргі әдістеме тым шартты деп бағаланып отыр. Ол адамның тұрақты жұмыс істеп, ай сайын міндетті зейнетақы жарнасын үзбей аударып отыратынын негізге алады.
Бірақ өмірде бәрі бірдей бұлай жүрмейді. Біреу жұмыссыз қалады, біреудің табысы тұрақсыз болады, енді бір кезеңде мүлде жарна аударылмауы мүмкін. Осы жағдайлар болашақ зейнетақы төлеміне тікелей әсер етеді.
Тағы бір себеп – жеткіліктілік шегі үш жыл бойы қайта қаралмаған. Енді есептеу тәртібін нақты өмірге жақындату көзделіп отыр. Жаңа әдістемеде өмір сүру ұзақтығы, жинақтың табыстылығы және болашақта төленетін зейнетақы мөлшері ескеріледі.
Министрлік мысал ретінде 46 жастағы салымшыны келтірді. Егер оның зейнетақы шотында 11 млн теңге болса, ал жеткіліктілік шегі 7,8 млн теңге деп белгіленсе, ол 3,2 млн теңгені мерзімінен бұрын ала алады.
Бірақ осы ақшаны шешіп алғаннан кейін оның болашақтағы БЖЗҚ төлемі қазіргі жағдаймен есептегенде ең төменгі деңгейде, шамамен 35,6 мың теңге көлемінде қалуы мүмкін.
Ал егер салымшы бұл қаражатты шешіп алмаса, болашақтағы зейнетақы төлемі 2–2,5 есе жоғары болуы ықтимал. Яғни бүгінгі шешім ертеңгі табысқа тікелей әсер етеді.
Зейнетақыдағы жаңа тәртіп
Мемлекет осы арқылы азаматтардың зейнет жасына келгенде ең төменгі төлеммен ғана қалу қаупін азайтқысы келеді. Себебі кейінгі жылдары көп адам зейнетақы жинағын тұрғын үйге, емделуге немесе басқа қажеттілікке пайдаланды.
Бұл белгілі бір әлеуметтік мәселені шешкенімен, ұзақ мерзімді зейнетақы қауіпсіздігіне қатысты жаңа сұрақ туғызды.
Зейнетақы жүйесінің басты мақсаты адамды қартайғанда табыссыз қалдырмау. Сондықтан жеткіліктілік шегін есептеу әдістемесі қатайтылса, азаматтардың бүгін ақша шешу мүмкіндігі қысқаруы мүмкін.
Бірақ министрлік мұны шектеу үшін емес, болашақтағы тұрақты төлемді сақтау үшін жасалып жатқан қадам ретінде түсіндіріп отыр.
Бұл өзгеріс қоғамда әртүрлі қабылдануы мүмкін. Біреулер үшін зейнетақы жинағын алу баспана мәселесін шешудің жалғыз жолы болса, енді біреулер үшін болашақ табысын сақтап қалу маңызды.
Сондықтан жаңа әдістеме енгізілген жағдайда мемлекет халыққа оның нақты салдарын ашық түсіндіруі керек. Ең бастысы, азамат бүгінгі қажеттілік пен ертеңгі зейнетақы арасындағы таңдауды саналы түрде қабылдауы тиіс.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
