Кейде алма мен алмұрт ағаштары егілгеннен кейін жақсы өсіп тұрғанымен, ұзақ уақыт бойы жеміс бермей тұрып алады. Мұндай жағдайда тәжірибелі бағбандар түрлі амалдар жасап, ағашты тезірек жеміс беруге мәжбүрлейді, деп жазады Ertenmedia.kz.
Соның бірі ежелден белгілі, қарапайым әрі қызықты әдіс: «кері айналған қабық сақинасын» қолдану. Бұл әдіс ағаштың өсу заңдылығын өзгертіп, табиғи процестерді мүлде басқа бағытқа бұратын ерекше тәсіл.
Ағашты алдаған бағбан
Әрине, мұндай эксперименттерді бірден бүкіл баққа жасай салмай, ең алдымен бір ағаштың діңінде немесе жеке бұтақта сынап көрген дұрыс. Себебі, тәжірибе сәтсіз аяқталса, сол бұтақты алып тастап, ағаштың қалыпты өсуін сақтап қалуға болады.
«Кері сақина» әдісінің мәні мынадай: жер бетінен шамамен 25-30 см биіктікте ағаштың қабығына көлденең екі шеңбер пішінді кесік салынады. Алдымен төменгі кесік жасалып, одан 8-10 см жоғары тұстан дәл сондай екінші кесік түсіріледі.
Сосын осы екі көлденең сызықты бір-бірімен жалғайтын тігінен бір кесік жүргізіледі. Осылайша қабықтың тұтас сақинасы қалыптасып, қабық ағаштың діңінен толықтай ажыратылады.
Әрі қарай қабық сақинасын шешпей тұрып, оның жоғарғы жағын маркермен белгілеу керек. Осыдан соң, сақина тәріздес қабық өте мұқият түрде діңнен алынады да, қайтадан орнына керісінше қойылады. Яғни, қабық сақинасы бұрынғы орнынан 180 градусқа төңкеріліп, белгіленген үстіңгі жағы енді төменге қарауы тиіс.
Бұл жұмысты көктемде, шырын жүре бастаған, бүршіктер енді бөрткен кезде істеген дұрыс. Барлық әрекеттерді мұқият әрі таза орындап, қабыққа зиян келтірмей жасау қажет.
Қабықты орнына қойғаннан кейін оны полиэтилен пленкасымен мұқият орап, үстінен ескі велосипедтің камерасынан кесілген резеңке таспамен тартып байлайды. Бұл қабықты қатты қысып, оның ағаш діңіне толықтай бітісіп кетуіне мүмкіндік береді. Байлауды жаздың ортасына дейін ұстап, кейін шешуге болады. Егер ауа райы құрғақ болса, мұндай операция алдында және одан кейін ағашты жақсылап суғарған жөн.
Табиғаттың кері айналуы
Осы әдістің нәтижесінде ұзақ жылдар бойы тек бойына өсуге күш жұмсап, жеміс бермей тұрған ағаштың ішкі табиғи тепе-теңдігі бұзылады. Мұндай өзгеріс ағашты тез арада жеміс бүршіктерін қалыптастыруға мәжбүр етеді. Өйткені ағаш табиғат заңдылығы бойынша өз ұрпағын жалғастыру үшін тұқым (жеміс) беруге тырысады.
Сондықтан жеміс бүршіктері тек бұтақ ұштарында ғана емес, ағаштың орталық бөлігінде де молынан қалыптасады. Нәтижесінде бұрын бойына күш жинап келген ағаш енді жыл сайын тұрақты әрі мол өнім бере бастайды.
Бұл әдістің тағы бір таңғаларлық әсері бар: сақинамен кері аударылған ағаштың биіктікке өсуі бірден тоқтап, сол кезеңде мәңгілікке тұрақтап қалғандай күй кешеді.
Есесіне ағаш өзінің барлық күш-қуатын жыл сайын тұрақты жеміс беруге бағыттап, ешбір үзіліссіз өнім береді. Тіпті ерте көктемгі суық соққан жылы да осы әдіс қолданылған ағаш жемісін сақтап қалады. Басқа ағаштардың гүлі суықтан үсіп кетсе де, кері сақиналы ағаш өз жемісін бере алады.
Бұл тәжірибені батыл әрі жаңашыл бағбандар тек алма мен алмұрт ағаштарына ғана емес, басқа да ағаштар мен өсімдіктерге жасай алады. Мысалы, мәдени ағаш қабығын жабайы алмаға немесе долана қабығын қараөрікке, алмұрт қабығын кәдімгі шетенге немесе аронияға кері аударып салуға болады.
Осындай ерекше эксперименттер бағбандар үшін жаңа мүмкіндіктер ашып, жеміс өсіру саласында бұрын-соңды болмаған бағыттардың пайда болуына жол ашады. Сондықтан тәжірибе жасаудан қорықпай, бағбандық қиял мен батылдықты ұштастырып көру керек. Сонда таңғаларлық нәтиже күтпеген жерден шығып, жаңа ашылулар мен жетістіктерге жеткізуі әбден мүмкін.
Алматы облысында әйгілі апортты қайта жаңғыртуға 110 гектар бақ отырғызылады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
