Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қазіргі әлемдегі көшбасшыға ең алдымен жауапкершілік, стратегиялық сабыр және халықаралық қауіпсіздікке байыппен қарау қасиеті керек екенін айтты, деп жазады Ertenmedia.kz.
Мемлекет басшысының айтуынша, бүгінгі жаһандық саясатта жеке елдің басшысы тек өз мемлекетінің ішкі мүддесімен шектеліп қалмауы қажет. Халықаралық қауіпсіздік пен бейбітшілікке қатысты ұстаным да шешуші мәнге ие.
Президенттің пайымынша, қазір әлем күрделі әрі қарама-қайшылыққа толы кезеңді бастан өткеріп отыр. Соған қарамастан, шиеленістің түйінін тарқату мүмкін емес дүние емес. Ол үшін ең әуелі жауапкершілік пен ұстам керек.
Тоқаев осы тұста қазіргі сәтте стратегиялық тежемнің маңызы ерекше екенін атап өтті. Яғни эмоцияға ерік беру, күш көрсетуге асығу, дағдарысты одан әрі тереңдететін риторика халықаралық жағдайды жеңілдетпейді.
Керісінше, сабыр мен салқынқанды ұстаным ғана ортақ шешімге жол аша алады. Президенттің ойынан аңғарылған негізгі желі де осы: бүгінгі көшбасшы дағдарысты өршітетін тұлға емес, оны тоқтататын тұлға болуға тиіс.
Мемлекет басшысы Таяу Шығыстағы ахуалға да арнайы тоқталды. Оның сөзінше, қазір әлем Иран төңірегіндегі жағдайды қызу талқылап жатыр. Аталған елдегі ахуал шынында да күрделі. Қазақстан осы мәселеге байланысты Парсы шығанағындағы мемлекеттерге тілектестік білдіріп, барлық тарапты стратегиялық ұстамға және әскери іс-қимылды тоқтатуға шақырған. Президент қақтығыстың салмағы бір ғана аймаққа емес, бүкіл әлемге тиетінін ашық айтты. Ең алдымен экономика зардап шегеді.
Тоқаев Ормуз бұғазы төңірегіндегі пікірталасқа да назар аударды. Қазір көпшілік кеме қозғалысына қойылған тосқауылды сөз етеді. Бірақ Президент мәселені тек тасымал дәлізімен шектеуге болмайтынын меңзеді.
Оның айтуынша, жанжалға дейін бұл бағыт еркін саудаға ашық болды. Сол себепті сыртқы көрініске емес, түпкі себепке үңілу маңызды. Ал негізгі түйін ядролық технология мен ядролық қарудың таралуына барып тіреледі. Тоқаевтың пікірінше, Иранға қатысты келіссөздер дәл осы өзекке шоғырлануға тиіс.
Контекст
Президент жаһандық сауда тақырыбына да тоқталды. Оның айтуынша, қазіргі күрделі ахуалға қарамастан, әлемдік сауда толық тоқырауға түскен жоқ. Керісінше, былтыр оның көлемі 2,5 пайызға өскен. Сондықтан жалпы көрініс тым мүшкіл деуге келмейді.
Дегенмен түйткіл сауда көлемінде емес, оның сапасы мен мазмұнында жатыр. Яғни халықаралық нарықтағы өсім сақталғанымен, сауда құрылымы, сенім деңгейі және геосаяси қысымның ықпалы ірі проблемаға айналып отыр.
Президенттің осы пікірлерінен бүгінгі халықаралық ахуалға берілген нақты баға көрінеді. Оның ұстанымы қарапайым: күш көрсету жарысы мен саяси асығыстық ешқайда апармайды. Қазіргі әлемге ең керегі жауапты көшбасшылық, сабырлы дипломатия және негізгі мәселені жанамалап емес, тура талқылайтын саяси ерік.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
