Шығыс Қазақстан облысында цифрландыру жаңа кезеңге өтіп, жекелеген жобалардан тұтас басқару жүйесіне айнала бастады, деп жазады Ertenmedia.kz.
Өңірде цифрлық трансформация енді бір ғана қызметті онлайн форматқа көшірумен шектелмейді. Негізгі мақсат мемлекеттік басқару, коммуналдық қызмет, қауіпсіздік, экология, энергетика және тұрғындармен кері байланысты бірыңғай цифрлық экожүйеге біріктіру. Облыстық цифрландыру және архивтер басқармасының басшысы Қайрат Бимағамбетов мәслихат сессиясында осы бағыттағы негізгі жұмыстарды баяндады.
Оның айтуынша, Шығыс Қазақстанда «ақылды қала» стратегиялары мен цифрлық трансформация карталары бекітіліп, оларды кең көлемде енгізу басталды. Бұрын цифрлық жобалар әр салада жеке-жеке іске асса, қазір басты назар ведомствоаралық байланысқа, деректердің бір ортаға жиналуына және шешім қабылдау сапасын арттыруға бағытталып отыр.
Осы жүйенің маңызды бөлігі Өңірлік аналитикалық орталық. Аталған платформа мемлекеттік органдар арасындағы ақпарат алмасуды біріктіріп, тұрғындардың өтініштерін, әлеуметтік желідегі пікірлерді және қоғамдық көңіл күйді нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді.
Мұндай тәсіл өтініштерді қарау мерзімін қысқартып, атқарушылық тәртіпті күшейтеді. Яғни мәселе қағазда қалып қоймай, жауапты органдарға жылдам жетеді.
ШҚО цифрлық бақылауға толық көш
Цифрландырудың негізгі капиталы дерек. Осыған байланысты облыста бірыңғай data lake қалыптастырылып жатыр. Қазіргі уақытта 9 басқармада аудит жүргізіліп, 116 процесс цифрлық форматқа көшірілген.
Бұған қоса 238 автоматтандырылған есеп жүйеге енгізілді. Мұның бәрі қолмен атқарылатын жұмысты азайтып, басқарудағы дәлдікті арттыруға жол ашады.
Келесі үлкен қадам – болжамды аналитикаға көшу. Бұл бағыт өңір үшін ерекше маңызды. Себебі дерек тек өткенді тіркеп отыру үшін емес, болашақтағы тәуекелді алдын ала көру үшін қажет.
Мысалы, қай жерде коммуналдық апат қаупі жоғары, қай жол учаскесінде мәселе жиілеп келеді, қай елді мекенде тұрғындар шағымы көбейді, қай әлеуметтік мәселе ушығуы мүмкін деген сұрақтарға жүйе дерек арқылы жауап бере алады.
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласында цифрлық бақылаудың нақты нәтижесі көрініп отыр. Қоқыс шығару, жол жөндеу және қар тазалау жұмыстары GPS пен фотофиксация арқылы қадағаланады. Бұл мердігерлердің жұмысын ашық көрсетуге және сапаны нақты бақылауға мүмкіндік береді. Бұрын тұрғын шағымынан кейін ғана белгілі болатын мәселе енді цифрлық із арқылы ертерек анықталады.
Энергетика саласында да өзгеріс бар. Облыста 23 нысанда жабдықтардың жұмысы онлайн бақыланып отыр. Мұндай бақылау апат қаупін алдын ала байқауға көмектеседі. Энергетикалық инфрақұрылым тозған өңірлер үшін бұл өте қажет құрал. Себебі апат болғаннан кейін жөндегеннен гөрі, оның алдын алған әлдеқайда тиімді.
Халықпен кері байланыс жүйесі де жаңартылды. Колл-орталықтар, әлеуметтік желілер және өзге де байланыс арналары бір платформаға біріктірілген. Жасанды интеллект өтініштерді саралап, олардың маңызын, шұғылдығын және басым бағытын анықтайды. Бұл тұрғыннан түскен әрбір сигналды жүйелі талдауға мүмкіндік береді.
Қауіпсіздік бағытында бейнеаналитиканың рөлі артып келеді. Бүгінде өңірде 6 мыңға жуық бейнебақылау камерасы жұмыс істейді. Бірақ камера енді жай бақылау құралы ғана емес. Ол қоғамдық қауіпсіздікке, жолдағы тәртіпке және ықтимал қатерлерді алдын ала анықтауға қызмет ететін цифрлық тетікке айналып отыр.
ШҚО-да цифрлық революция
Экология саласында 25 автоматтандырылған бақылау бекеті ауа сапасын үздіксіз өлшейді. Бұл Шығыс Қазақстан үшін өте өзекті. Өнеркәсіптік өңір болғандықтан, ауа сапасы, өндірістік шығарындылар және экологиялық ахуал тұрғындарды көптен алаңдатып келеді.
Нақты уақыт режиміндегі дерек экологиялық бақылауды күшейтіп қана қоймай, халыққа ашық ақпарат беруге де мүмкіндік жасайды.
Интернет инфрақұрылымы да кеңейіп жатыр. Қазір облыс халқының 98,5 пайызы интернетпен қамтылған. 2025 жылы 53 елді мекенге интернет тартылса, 2026 жылдың басынан бері тағы 19 ауыл қосылды.
Жыл соңына дейін қалған 67 елді мекенді толық қамту жоспарланған. Бұл ауыл мен қала арасындағы цифрлық алшақтықты азайту үшін маңызды.
Өскеменде 5G желісі енгізіліп, 60-тан астам базалық станция орнатылды. Жоғары жылдамдықты байланыс тек телефондағы интернет сапасы үшін қажет емес. Ол медицина, білім, қоғамдық қауіпсіздік, өндірістік автоматтандыру, көлік және сервистік қызметтердің жаңа деңгейге шығуына негіз болады.
Республикалық және туристік бағыттар бойындағы байланыс сапасын жақсарту да өңір үшін маңызды. Шығыс Қазақстанда туризм әлеуеті жоғары. Алакөл, Алтай, Риддер, Катонқарағай бағыттары үшін тұрақты байланыс турист қауіпсіздігіне де, сервис сапасына да әсер етеді.
ШҚО-дағы цифрландырудың жаңа кезеңі басқарудың ескі тәсілінен дерекке сүйенген модельге өтуді көрсетеді. Камера, сенсор, GPS, жасанды интеллект, data lake және болжамды аналитика жеке-жеке құрал болып қалмауы керек.
Олар бір жүйеге бірігіп, тұрғын өмірін жеңілдетуге, қызмет сапасын арттыруға және өңірдегі тәуекелді алдын ала көруге жұмыс істеуі тиіс.
Ең маңыздысы цифрландыру адамның күнделікті өмірінен сезілуі керек. Қар уақытында тазаланса, жарық жиі сөнбесе, өтініш жауапсыз қалмаса, ауа сапасы ашық көрсетілсе, интернет ауылға жетсе, онда технология нақты пайда берді деген сөз. Шығыс Қазақстан осы бағытта цифрлық басқарудың жаңа мәдениетін қалыптастыруға қадам жасап отыр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
