Сауд Арабиясының билігі Ауғанстанның батысындағы «Кушк-Тирпул» бассейнінде мұнай мен газды барлау және өндіру туралы келісімшарт жасасты. Екіжақты құжат Түркіменстан және Иран шекарасында, Герат пен Бадгис провинцияларының арасында орналасқан шамамен 22 мың шаршы шақырым аумақты қамтитын кен орындары тобын қамтиды. Келісімшарттың қолданылу мерзімі 25 жыл, оның алғашқы 8 жылы тек кен орындарын барлау мен сейсмикалық зерттеулерге ғана бөлінген. Геологиялық барлау кезеңінде Сауд Арабиясының бастапқы инвестициясы 200 млн долларға бағаланып отыр, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Гераттан Кандагарға дейінгі газ құбыры
Тиісті келісімге Ауғанстанның Тау-кен өндірісі және мұнай министрлігі мен мұнай-газ саласында 30 жылдан астам уақыт жұмыс істеп келе жатқан және бұған дейін Түркіменстан газын Ауғанстан аумағы арқылы тасымалдауға байланысты халықаралық консорциумға қатысқан Сауд Арабиясының «Delta International Energy» компаниясы қол қойды. Компания Ауғанстанның осы аттас провинциясындағы Герат қаласы мен оның индустриялық паркін газбен қамтамасыз ету үшін техникалық-экономикалық негіздеме жүргізуге ниетті. Бұл ретте ұзақмерзімді перспективада Герат провинциясынан тікелей Ауғанстанның Кандагар провинциясына дейін ұзындығы шамамен 700 шақырым болатын газ құбырын салу жобасы қарастырылып жатыр, бұл жобаның алдын ала құны шамамен 10 млрд долларға бағаланады.
Герат қаласы болашақта шеткері аймақтағы қаладан Орталық және Оңтүстік Азия арасындағы энергетикалық және көліктік инфрақұрылым тораптарының біріне айналуы мүмкін. Жобаға Түркіменстан, Пәкістан, Орталық Азия елдері мен Парсы шығанағы мемлекеттері тартылуы ықтимал.
Ауғанстанның батысындағы «Кушк-Тирпул» бассейнінің геологиялық әлеуеті туралы Сауд Арабиясымен қазіргі келісімге дейін де белгілі болған. Мәселен, АҚШ Геологиялық қызметі 2009 жылғы бағалауында «Тирпул бағалау телімі» бойынша барланбаған ресурстардың орташа көлемін шамамен 21,55 млн баррель мұнай және 44,76 млрд текше фут табиғи газ деп анықтаған, алайда бұл көрсеткіштер дәлелденген өндірілетін қорларға емес, барланбаған ресурстарға жатады.
Сыртқы инвестиция және Орталық Азия мүддесі
«Талибан режимі» үшін экономиканың өндіруші секторы Ауғанстанға сыртқы капитал тартудың басты тәсілдерінің біріне айналып келеді. Экономика мүмкіндіктері шектеулі және отын импортына тәуелділік сақталған жағдайда ресми Кабул пайдалы қазбалар мен энергетикалық ресурстар қорын пайдалануға тырысып, ең алдымен Сауд Арабиясы мен Қытайдан, сондай-ақ Ауғанстанмен прагматикалық диалогты қолдайтын өзге мемлекеттерден келетін инвестицияларға арқа сүйейді.
Ауғанстан мен Сауд Арабиясының мұнай-газ жобасы тұтастай алғанда Орталық Азия елдерінің экономикалық мүдделеріне сай келеді, бұл әсіресе оның инфрақұрылымды дамытуға және Ауғанстанның Герат провинциясының экономикалық рөлін өзгертуге тигізетін ықтимал әсері тұрғысынан маңызды.
2025 жылы Қазақстан мен Ауғанстан «Торгунди – Герат – Кандагар – Спин-Болдак» теміржол бағытын салуға қызығушылық білдірді. Қазақстан бұл жоба арқылы Оңтүстік Азиямен көлік байланысын нығайтып, Пәкістан порттарына қол жеткізуді көздейді.
Ауғанстанның батысында мұнай-газ жобаларын жүзеге асыру жүк базасын және тиісті көлік инфрақұрылымына деген сұранысты арттыруы мүмкін. Ал тікелей Герат қаласы маңында өндіру мен энергетикалық инфрақұрылымның дамуы Батыс Ауғанстанның көлік-логистикалық торап ретіндегі маңызын арттырып, бір мезгілде Орталық және Оңтүстік Азияны байланыстыратын жобаларды іске асыруға қосымша жағдай жасай алады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
