Финляндия президенті Александр Стубб пен Норвегия премьер-министрі Йонас Гар Стьоре Ресей президенті Владимир Путинмен телефон арқылы 90 минуттық келіссөз өткізді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Солтүстік елдерінің көшбасшылары Ресейдің Украинаға қарсы соғысын тоқтату және Еуропадағы қауіпсіздік архитектурасын талқылау мақсатында байланысқа шыққан. Тараптардың телефон арқылы әңгімесі Хельсинки қаласында өтті. Бұл дипломатиялық қадам Украина тарапымен және негізгі батыстық одақтастармен алдын ала ақылдасып ұйымдастырылды. Путинмен өткен келіссөз аяқталғаннан кейін Финляндия мен Норвегия басшылары Украина президенті Владимир Зеленскийге арнайы хабарласып, жарты сағат бойы жағдайды баяндады.
Диалогтың басталуы және Абу-Даби кездесуі
Александр Стуббтың айтуынша, Путинге хабарласу туралы бастама 20 қазанда Ослода өткен кездесу барысында көтерілген. Ол басқосуға Стубб пен Стьореден бөлек Украина президенті Владимир Зеленский мен АҚШ-тың арнайы өкілі Стив Уиткофф қатысқан еді. Кейін Уиткофф Санкт-Петербургке барып, Ресей басшысымен кездескен. Осыдан соң ресми Киев Солтүстік Еуропа елдеріне Мәскеумен тікелей байланыс арнасын ашуға көмектесуді ұсынған.
«Бұл соғыстың нәтижесі біздің және тұтас Еуропаның қауіпсіздігіне тікелей әсер етеді. Соғысты аяқтау тікелей диалогты қажет етеді», – деді Финляндия президенті Александр Стубб.
Бұл сөйлесу қараша айында Біріккен Араб Әмірліктерінің астанасы Абу-Дабиде өтуі жоспарланған кездесуге дайындық ретінде бағаланып отыр. Ықтимал саммитке АҚШ, Украина, Ресей және еуропалық мемлекеттердің өкілдері қатысуы мүмкін.
Тараптардың позициясы мен келіспеушіліктер
Келіссөз барысында көзқарастар арасында елеулі алшақтық бар екені байқалды. Норвегия премьері Йонас Гар Стьоре соғыс салдарының тым ауыр болып бара жатқанын атап өтті.
«Соғыс орасан зор адам шығыны мен қиратуларға әкеліп соқты. Оның зардабы бірнеше ұрпаққа тиеді. Біз әңгіме барысында шиеленісті бәсеңдетудің маңыздылығын баса айттық», – деп мәлімдеді Йонас Гар Стьоре.
Финляндия мен Норвегия Ресеймен шекаралас мемлекет ретінде Балтық теңізі мен солтүстік өңірдегі тұрақтылықты сақтау, кеме қатынасының еркіндігін қамтамасыз ету мәселесін көтерді. Сонымен қатар олар Украинаға қолдауды жалғастыратындарын жеткізді. Көшбасшылар барлық Еуропаның атынан емес, тек өз мемлекеттерінің мүддесі аясында сөйлескенін баса айтты.
Ал Кремль таратқан мәлімдемеде Путин қақтығыстың түпкі себептерін алға тартып, Мәскеудің талаптары толық орындалған жағдайда ғана бейбітшілікке қол жеткізуге болатынын айтқан. Сондай-ақ НАТО мен Еуропалық Одақтың саясатын сынаған. Ақпарат көздеріне сәйкес, Ресей Донбасс аймағына толық бақылау орнату мәселесінде ешқандай ымыраға келгісі келмейтінін білдірген.
Еуропадағы реакция
Солтүстік басшыларының Путинмен тікелей диалог құруы Еуропаның өзге елдерінде түрлі пікір туғызды. Атап айтқанда, Дания премьер-министрі Метте Фредериксен бастаманың барлық серіктестермен ортақ үйлестірілмегенін және Еуропадағы біртұтастыққа сызат түсіруі мүмкін екенін алға тартып, сынға алды. Дегенмен Хельсинки мен Осло соғысты бейбіт арнаға бұру үшін кез келген байланыс құралын пайдалану маңызды деп есептейді.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
