Қазақстанда жол жүрісі қағидаларына енгізілген кезекті өзгерістер топтамасы ресми түрде қолданысқа енгізіліп, тұрғын үй аулаларында көлік қозғалтқышын қыздыру, электрлі көліктерді тізгіндеу және елді мекендердегі жылдамдық шегі бойынша жаңа талаптар бекітілді. Жаңартылған ережелер жол қауіпсіздігін күшейтуге бағытталғанымен, қыс мезгілі қарсаңында миллиондаған жүргізуші мен жеткізу қызметіндегі курьерлер арасында қызу пікірталас туғызуда, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Аулада көлік қыздыру: ережедегі шектеу мен айыппұл
Қоғамда ең көп дау тудырған мәселе — қысқы уақытта тұрғын үй аулаларында автокөлікті оталдырып, қыздыру тәртібі. Заңнамалық түзетулер арқылы елді мекендерде қозғалтқышты ұзақ қыздыруға қойылған жалпы шектеу алынып тасталғандай көрінгенімен, жол жүрісі қағидаларындағы негізгі тыйым сол күйі сақталып қалды.
Ережеге сәйкес, тұрғын аймақтар мен көпқабатты үйлердің аулаларында қозғалтқышы қосулы тұрған көлікпен тұрақта тұруға (яғни 5 минуттан артық оталып тұруына) үзілді-кесілді тыйым салынады. Бұл шектеу аулаға «Тұрғын аймақ» деген арнайы жол белгісі қойылмаған жағдайда да автоматты түрде қолданылады.
Талаптан тек пайдаланылған газ шығармайтын электромобильдер ғана босатылған.
Аталған ережені бұзған көлік иелеріне 5 айлық есептік көрсеткіш көлемінде айыппұл салынады, ал бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл сомасы екі есеге артады.
Қатал қыс пен заңның қайшылығы
Ережедегі осы шектеу әсіресе еліміздің солтүстік, шығыс және орталық өңірлеріндегі жүргізушілердің наразылығын тудырып отыр. Қыста ауа температурасы -30, -40 градусқа дейін төмендейтін Астана, Павлодар, Қостанай немесе Өскемен секілді қалаларда қозғалтқыш пен салонды бес минуттың ішінде қыздыру мүмкін емес. Мұздай темір тұлпардың маңдай әйнегіндегі қырауды жібітіп, пешін жылыту үшін кемінде 15–20 минут уақыт қажет.
Мұнда заңнамалық үлкен қайшылық бар: жол ережесі бойынша жүргізушіге алдыңғы және бүйірлік әйнектері мұз болып қатып тұрған көлікпен жолға шығуға тыйым салынады. Ал әйнекті жібіту үшін аулада бес минуттан артық қыздырса, тұрғындар шағымданып, полиция айыппұл арқалатады. Осылайша жүргізушілер табиғи аяз бен қағаз жүзіндегі ереженің арасындағы тығырыққа тірелуде.
Мопедтер, электрлі көліктер және курьерлерге жаңа талап
Жаңа ЖҚЕ аясында қала көшелерін жаулап алған шағын көлік құралдарының қозғалысы да қатаң тәртіпке келтірілді. Қозғалтқышы бар электрлі велосипедтер мен мопедтерге қойылатын талаптар бірдейлендірілді:
- оларды тізгіндеушілер енді міндетті түрде тиісті санаттағы жүргізуші куәлігіне ие болуы шарт;
- мопедтер мен электрлі жылдам көліктерге тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолымен жүруге қатаң тыйым салынды, олар тек көлік жүретін жолдың оң жақ шетімен және шлем киіп қана жүре алады;
- жаяу жүргіншілер өткелінен өткенде көліктен түсіп, оны жетектеп өту міндеттелді.
Ал электрлі самокаттарға келер болсақ, оларға велосипед жолы болмаған жағдайда ғана жаяу жүргіншілер жолымен сағатына 6 шақырымнан аспайтын жылдамдықпен жүруге рұқсат беріледі. Жолдың жүріс бөлігіне тек 18 жасқа толған, кез келген санаттағы жүргізуші куәлігі бар және арнайы шлем киген самокатшылар ғана шыға алады.
Тамақ жеткізу саласында еңбек етіп жүрген мыңдаған курьерлер үшін бұл талаптар айтарлықтай кедергі келтіруде. Жүргізуші куәлігін талап ету мен тротуардан қуылу жеткізу мерзімін ұзартып, қызмет бағасының өсуіне әкелуі мүмкін.
Жылдамдық шегі және жүргізушісіз роботтар
Қағидалар елді мекендердегі көлік қозғалысының жылдамдығын да нақтылады. Қала ішінде жеңіл автокөліктерге сағатына 60 шақырымнан, ал автобустар мен ауыр жүк көліктеріне 50 шақырымнан асыруға тыйым салынады. Тұрғын үй кешендері мен аула ішіндегі қозғалыс жылдамдығы бұрынғыдай 20 шақырымнан аспауы тиіс.
Ережеге алғаш рет жүргізушісіз көліктер мен жеткізу роботтарының қозғалыс тәртібі бойынша жеке тарау қосылды. Автономды көліктер тек жергілікті әкімдіктер мен полиция алдын ала бекітіп берген арнайы бағыттар мен қауіпсіз аймақтарда ғана қашықтан бақылаушы оператордың қадағалауымен жүре алады.
Қауіпсіздік пе, әлде айыппұл қақпаны ма?
Жолдағы тәртіпті қатайту — жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігі мен апаттарды азайту үшін сөзсіз қажетті шара. Алайда ережелерді бекіткен кезде елдің нақты климаттық жағдайы мен қалалық инфрақұрылымның дайындығы ескерілуі тиіс еді.
Еуропаның жылы климатына есептелген «аулада бес минуттан артық оталдырмау» нормасын сарышұнақ аязы бар қазақ даласына тікелей көшіре салу — жүргізушілерді еріксіз құқық бұзушыға айналдыратын қақпан іспетті.
Сол сияқты, қалаларда арнайы веложолдардың тапшылығы курьерлер мен самокатшыларды автокөліктердің астына итермелеп отыр.
Шынайы жол қауіпсіздігі тек қағаз жүзіндегі жазалар мен айыппұл салумен емес, әрбір ереженің өмір сүру шындығына бейімделуімен және сапалы қалалық инфрақұрылымды қатар жасаумен өлшенбек. Тәртіп сақшылары қысқы суықта терезесін ерітіп жатқан жүргізушіге айыппұл арқалатудан гөрі, заңнамалық қайшылықты шешуге назар аударуы қажет.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!







