Автор: Лейла Болтаева

Иілгіш материалдарды тоқу ғасырлар бойы қалыптасқан қолөнер ғана емес, сонымен қатар заманауи инженерлік шешімдердің бір түрі болып саналады, деп жазады Ertenmedia.kz. Себет тоқудан бастап, құрылыс конструкцияларына дейін кеңінен қолданылады. Бұл тәсілдің мәні – иілгіш материалдардың өзара байланысу арқылы берік әрі икемді бұйымдар жасауында. Ең көп тараған тоқу түрі қарапайым шаршы тоқу. Мұнда тік және көлденең элементтер кезек-кезек бір-бірінің астынан және үстінен өтіп, қарапайым тор тәрізді бет түзеді. Бұл әдіс қарапайым әрі жеңіл болғандықтан, себет, төсеніш, қоршаулар жасау үшін қолданылады. Ал сәл күрделірек тәсіл «қос жіпті диагоналды тоқу». Мұнда әрбір көлденең жіп екі тік элементтің астынан, сосын екі тік элементтің үстінен…

Жетісу облысында Наурызнама онкүндігі аясында өткен Тазару күніне орай, өңірдің табиғи байлығын сақтау мақсатында кең көлемде «Мөлдір бұлақ» экологиялық акциясы ұйымдастырылды, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл шара барысында сегіз бірдей бұлақтың көзі ашылып, бұлақ маңайы абаттандырылды. Көксу ауданындағы Бесқайнар ауылында өткен осындай акцияға Жетісу облысының әкімі Бейбіт Исабаев арнайы қатысып, жергілікті халықпен бірге табиғатқа жанашырлық танытты. Акцияға қатысуға 200-ден астам адам жиналды. Олар ауыл тұрғындары, колледж студенттері, облыстағы су шаруашылығы мекемелерінің өкілдері. Жиналған жұртшылықты құттықтаған облыс әкімі Бейбіт Исабаев өз сөзінде Наурыздың басты мәні адам мен табиғаттың қатар тазаруында екенін атап өтті. – Бұл игі іс-шара Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен…

Алматы облысында «Мөлдір бұлақ» экологиялық акциясы кең көлемде өтіп, табиғи бұлақ көздерін тазарту және қалпына келтіру жұмыстарына 1500-ге жуық адам қатысты. Бұл игі шара барысында өңірде 300-ден астам ағаш көшеті отырғызылып, бірнеше маңызды бұлақ көзі ашылды, деп жазады Ertenmedia.kz. Атап айтқанда, Еңбекшіқазақ ауданындағы Еңбек ауылында жергілікті халық ауыз су ретінде қолданатын бұлақ толықтай тазартылып, айналасына ағаш отырғызылып, абаттандыру жұмыстары жүргізілді. Сол ауданға қарасты Малыбай ауылдық округіндегі Шилі бастау бұлағының бастауы тазаланып, мал суару үшін тиімді жағдай жасалды. Сонымен қатар, Қаражота ауылдық округіндегі тарихи Диірмен базы бұлағы мен Тауқаратұрық ауылындағы Құртты бұлағының көзі ашылып, су арналары реттелді. Талғар ауданындағы рухани маңызы…

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «біз адам капиталына инвестиция құямыз, жас мамандарға мүмкіндік кеңейтеміз» деген ұстанымы осы жаңа кезеңнің мәнін көрсетеді. Мемлекет басшысы өңірлер арасындағы алшақтықты азайту және орта тапты күшейту басты міндет екенін атап өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Президент цифрлық технология, жасанды интеллект, таза энергетика және қосылған құны жоғары өндіріс сияқты негізгі секторларды күшейту қажет екенін айтты. Бұл бағыттар бір-бірінен бөлек емес. Барлығының ортасында адам тұр. Жасанды интеллектіні енгізу үшін инженер керек. Таза энергетиканы дамыту үшін техник, энергетик, эколог, жобалаушы қажет. Қосылған құны жоғары өндіріс үшін технолог, оператор, бағдарламашы, логист және менеджер керек. Яғни жаңа экономика алдымен жаңа дағдыны талап етеді.…

Қазіргі кезде құрылыс саласында үлкен өзгерістер болып жатыр. Оның негізгі себебі – дрон. Бұрын құрылыс алаңындағы жерді өлшеп, тексеріп шығу үшін арнайы мамандар көп уақыт жұмсайтын. Қазір осының бәрін кішкентай ғана ұшатын құрылғылар, яғни дрондар тез әрі дәл жасай алады, деп жазады Ertenmedia.kz. Дрондар құрылыс алаңын жоғарыдан түсіріп, нақты өлшемдерін алады. Олар бұл мәліметтерді тез жинап, цифрлық форматқа айналдырады. Бұрын бірнеше күн немесе аптаға созылатын жұмыстар қазір бірер сағатта бітеді. Бұл құрылыс жұмыстарының жылдам басталуына және шығынның азаюына себеп болады. Сонымен қатар дрондар түсірген деректер өте дәл болып келеді. Сондықтан қателіктер мен қосымша шығындар болмайды. Құрылысшылар мен инженерлер нақты мәліметтерге…

Сыртта тамақ дайындау мәдениеті қайта жанданып келеді. Соның ішінде кірпіштен қаланған, ағаш отымен жұмыс істейтін пештер ерекше сұранысқа ие бола бастады. Бұл тек ас әзірлейтін құрал емес, отбасы мен достарды біріктіретін ерекше кеңістікке айналып отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Мұндай пештің басты ерекшелігі – күмбез пішіні. Бұл жай сәндік шешім емес. Күмбездің арқасында жылу ішкі кеңістікте біркелкі таралып, тағамды сапалы әрі бірқалыпты пісіруге мүмкіндік береді. Сондықтан мұнда нан, пицца немесе баяу дайындалатын тағамдар ерекше дәммен шығады. Қалың кірпіш пен тас қабырғалар жылуды ұзақ сақтайды. Пеш қызғаннан кейін де температура бірден түспейді. Бұл отынды үнемдеп, бір от жағумен бірнеше тағам әзірлеуге жағдай…

Жоғарыдағы суретте табиғи ортада жасалған, ашық аспан астындағы жаттығу алаңының жобасы көрсетілген. Мұндай алаңдар әдетте физикалық күшті, шыдамдылықты, жылдамдық пен ептілікті дамытуға арналған, деп жазады Ertenmedia.kz. Әскери дайындыққа немесе экстремалды спортқа ұқсас бұл алаң табиғи ағаш, арқандар мен ескі автокөлік шиналары секілді материалдардан жасалған. Бұл бір жағынан экологиялық таза, екінші жағынан пайдаланушыларға табиғатпен тығыз байланыста болуға мүмкіндік береді. Жаттығу алаңының жалпы ұзындығында он екі түрлі станция бар. Әрбір станция қатысушының денесінің әртүрлі бұлшық еттерін шынықтыруға және түрлі қиындықтарды еңсеруге бағытталған. Бірінші кезеңдерде тепе-теңдік пен координацияға басымдық беріледі. Мысалы, жерде көлденең және қисық ағаш бөренелер орналастырылған, олар арқылы өту үшін қатысушы…

Қазақстанда ақ нан дастарханның негізгі бөлігі. Көп адам күн сайын ақ нан тұтынады. Бірақ дәрігерлер мен сарапшылар оның пайдасы мен зияны адамның өмір салты мен денсаулығына тікелей байланысты екенін айтады, деп жазады Ertenmedia.kz. Ақ нан толықтай зиян деп айту дұрыс емес. Ол ағзаға тез сіңетін көмірсулардың көзі. Сондықтан белсенді өмір салтын ұстанатын адамдарға, әсіресе балалар мен спортшыларға энергия береді. Алайда мәселе мөлшерде. Ақ нанның гликемиялық индексі жоғары. Яғни оны жеген кезде қандағы қант тез көтеріледі. Егер адам аз қозғалып, көп калория жұмсамаса, бұл энергия майға айналып, артық салмаққа әкеледі. Қазақстанда кең таралған тамақтану үлгісінде нан көбіне ет және картоппен бірге…

Соңғы кезде әлеуметтік желіде шаурмаға қатысты түрлі пікір көбейді. Кейбір мамандар оны «зиянсыз» тағамға жатқызса, енді бірі керісінше сақ болуға шақырады. Қазақстандағы тамақтану мәдениеті өзгеріп жатқан тұста бұл мәселе өзекті болып отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Бір қарағанда шаурманың құрамы қарапайым: тауық еті, көкөніс, нан. Бірақ мәселе оның қалай дайындалатынында. Диетологтардың айтуынша, ең үлкен қауіп соустарда. Көп жағдайда шаурма майонез негізіндегі соустармен дайындалады. Ал мұндай өнімдерде гидрогенделген майлар, яғни трансмайлар болады. Бұл заттардың адам ағзасына зияны ғылыми түрде дәлелденген. Олар жүрек-қан тамыр ауруларының, семіздіктің және басқа да дерттердің дамуына ықпал етеді. Тағы бір мәселе еттің дайындалу тәсілі. Грильде қуырылған тауықтың бетінде…

Қамыс немесе сабанмен жабылған шатырды көп адам қарапайым құрылыс деп ойлауы мүмкін. Бірақ шын мәнінде бұл ғасырлар бойы қалыптасқан күрделі әрі тиімді технология, деп жазады Ertenmedia.kz. Мұндай шатыр «қамыспен жабу» немесе «thatched roof» деп аталады. Оның басты ерекшелігі табиғи материалдарды дұрыс орналастырып, мықтап бекіту арқылы желге, жаңбырға және суыққа төзімді қабат жасау. Шатырдың негізі ағаш қаңқадан тұрады. Ең алдымен қалың ағаш бөренелер тірек арқалықтар орнатылады. Олардың үстіне көлденең ағаш тақтайлар бекітіледі. Бұл тақтайлар қамысты ұстап тұратын негізгі тірек қызметін атқарады. Одан кейін қамыс немесе сабан байламдары қабат-қабат етіп төселеді. Ең маңыздысы оларды төменнен жоғары қарай бірінің үстіне бірін жауып орналастыру.…