Автор: Лейла Болтаева

әділетхан молдахан

Алматы прокуратурасы блогер Әділетхан Молдаханға қатысты әлеуметтік желіде тараған ақпаратқа түсініктеме берді, деп жазады Ertenmedia.kz. Түрксіб ауданы прокуратурасы бөлімінің бастығы Дидар Қабаевтың айтуынша, сөз 2021 жылы болған қылмыстық оқиға туралы болып отыр. Оның мәліметінше, жәбірленуші Алматыдан баспана алу үшін алдын ала төлем ретінде 1,5 миллион теңге әкелген. Осыны білген танысы Әділетхан Молдаханмен бірге алдын ала жоспар құрып, жәбірленушіні жолда күтіп алып, қолдан жол-көлік оқиғасын ұйымдастырған. Содан кейін ашық түрде ақшаны тартып алған. Прокуратура өкілінің сөзінше, күдіктілер дер кезінде ұсталып, оларға қамауға алу шарасы қолданылған. Тергеу барысында айыпталушылар кінәсін толық мойындап, келтірілген шығынды өтеген. Іс Қылмыстық-процестік кодекстің 382-бабына сәйкес қысқартылған тәртіппен…

Толық оқу
қор нарығы биржа

АҚШ пен Иран төңірегіндегі соңғы оқиғалар жаһандық нарықтың логикасымен жүрмейтінін тағы бір рет көрсетті. Саясаттанушы Тимур Сейітмұратовтың айтуынша, Вашингтон мен Тегеран арасындағы келіссөздер нәтижесіз аяқталып, соғыс жалғасса, инвесторлардың мінез-құлқы классикалық қауіп сценарийіне сай өрбімей отырғанын айтты, деп жазады Ertenmedia.kz. Оның пайымынша, қалыпты жағдайда мұнай бағасын күрт өсіп, қор нарығын құлап, капиталды алтын секілді қорғаныс активтеріне айналуы тиіс еді. Алайда шынайы көрініс мүлде басқаша қалыптасқан. Тимур Сейітмұратовтың сөзінше, алтын 2026 жылғы 28 қаңтарда шарықтау шегіне жеткеннен кейін наурыздан бастап төмендеп, содан бері 4 500 доллар маңында құбылып тұр. Яғни соғыс жалғасып жатса да, алтын бұрынғыдай дүрбелең активі ретінде әрекет етпеген. Саясаттанушының…

Толық оқу
ақша санау

Үйде не сейфте ұзақ жылдан бері сақталған қолма-қол ақша кейін салық мәселесіне айналуы мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz. Мәселе 250.00 декларациясына қатысты болып тұр. Егер азамат бұрыннан жинап жүрген ақшасын сол бастапқы декларацияда көрсетпесе, мемлекет үшін ол қаражат ресми түрде тіркелмеген болып саналады. Кейін қымбат мүлік сатып алғанда немесе шығыс көлемі табысқа сай келмей тұрса, салық органдары ақшаның қайдан шыққанын сұрауы ықтимал. Салық мамандарының айтуынша, мұндай жағдайда ақша көзінің заңды екені дәлелденбесе, азаматтан 10 пайыз көлемінде жеке табыс салығын төлеуге мәжбүр болады. Яғни, мәселе ақшаның қашан жиналғанында емес, оның кезінде декларацияда көрсетілген-көрсетілмегенінде болып тұр. Көп адам ескі жинағын үйде сақтап келген.…

Толық оқу
жанармай тасымалдау шектелді

2026 жылдың алғашқы үш айының нәтижесі бойынша елімізде өндірілген мұнай өнімдерінің көлемі 3,7 млн тоннаға жеткен. Жалпы биыл республика бойынша 15,4 млн тонна мұнай өнімін өндіру жоспарланып отыр, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Өндірістің басым бөлігін әлеуметтік маңызы жоғары отын түрлері құрайды: бензин көлемі 1,6 млн тонна, ал дизель отыны шамамен 1,5 млн тонна. Отандық нарықтың қажеттілігін қамтамасыз ету мақсатында Энергетика министрлігі мұнай өңдеу саласын дамытуға арналған ауқымды бағдарламаны қолға алды. Жұмыс істеп тұрған зауыттардың қуаттылығын арттыру бойынша белсенді жұмыс жүріп жатыр. Атап айтқанда, Павлодар мұнай-химия зауытының өндірістік қуаты жылына 5,5 млн тоннадан 9 млн тоннаға дейін ұлғаяды. Шымкент мұнай өңдеу зауытының…

Толық оқу
Алматы

15 сәуір, сәрсенбі күні Қазақстанның басым бөлігінде ауа райы құбылып, жаңбыр, найзағай, жел және кей өңірлерде салқындау күтіледі, деп жазады Ertenmedia.kz. Елдің бірқатар аймағында жауын-шашынмен бірге жел күшейеді. Кей қалаларда күндіз жылы болғанымен, кешке қарай ауа райы күрт өзгереді. Әсіресе солтүстік, орталық және шығыс өңірлерде температура төмендеп, көктемнің тұрақсыз мінезі анық сезіледі. Астанада күн құбылмалы болады. Жаңбыр соңы қарға ұласуы мүмкін. Желдің жылдамдығы секундына 9–14 метрге жетіп, екпіні 15–20 метрге дейін күшейеді. Түнде ауа температурасы +4…+6 градус шамасында болса, күндіз +7…+9 градусқа дейін ғана көтеріледі. Көктемнің ортасы болса да, елордада қыс лебі әлі толық кеткен жоқ. Алматыда күн бұлтты. Жаңбыр…

Толық оқу
су жылытқыш

Күннің қызуын пайдаланып, суды тегін жылытуға бола ма? Оның ең қарапайым жолының бірі пластик бөтелке мен құбырдан жасалатын қолдан жасалған күн су жылытқышы. Сырттай қарағанда қарапайым қондырғы сияқты көрінеді. Су қызса, жоғары көтеріледі, суық су төмен түседі. Осындай айналымның арқасында электрсіз, сорғысыз-ақ су біртіндеп жылынып отырады, деп жазады Ertenmedia.kz. Жүйенің негізгі идеясы өте түсінікті. Күн сәулесі мөлдір пластик бөтелкенің ішіне өтеді. Ішіндегі қара түске боялған құбыр немесе қара бет күннің қызуын жақсы сіңіреді. Содан құбыр ішіндегі су қыза бастайды. Қызған су жеңілдейді де, жоғарыдағы бакқа көтеріледі. Ал оның орнына төменнен салқын су келеді. Осылайша су өздігінен айналып жүреді. Мұны мамандар…

Толық оқу
Google

Google десе көпшіліктің ойына әлі күнге дейін іздеу жолағы ғана келеді. Бірақ компанияның ресми өнімдер тізімі мен тауар белгілері мүлде басқа көріністі аңғартады, деп жазады Ertenmedia.kz. Қазір Google-дың өз экожүйесінде Search, Android, Chrome, YouTube, Gmail, Maps, Google Play, Photos, Pixel, Gemini, Meet, Sheets, Slides және Workspace секілді ірі атаулар бар. Яғни бір ғана іздеу жүйесі туралы емес, күнделікті өмірдің әр тұсына кіріп кеткен үлкен цифрлық кеңістік туралы сөз болып отыр. Google-дың ықпалы телефон мен браузермен шектелмейді. Ресми брендтер тізімінде AdMob, AdSense, Google TV, Google Voice, Google Wallet, Google Nest сияқты атаулар да көрсетілген. Смарт-үй құрылғылары, жарнама жүйесі, төлем сервистері, байланыс…

Толық оқу
Шымкент

Бүгін мегаполисте ҚР Премьер-Министрінің орынбасары, Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның төрағалығымен Мәдениет және өнер университетін құру мәселесіне арналған кеңес өтті. Жиын жай жұмыс отырысы емес, Шымкенттің шығармашылық және білім беру картасын түбегейлі өзгерте алатын ауқымды жобаның нақты кезеңге өткенін аңғартқан басқосу болды, деп жазады Ertenmedia.kz. Жоба Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Шымкентке жұмыс сапары кезінде берген тапсырмасына сәйкес іске аспақ. Президент мегаполисте мәдени инфрақұрылымды күшейту мен креативті салаларға серпін беру міндетін қойған еді. Сол міндеттің аясында Мәдениет және ақпарат министрлігі мен қала әкімдігі жаңа жоғары оқу орнын ашу бағытын пысықтап отыр. Кеңеске Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков, министрлік өкілдері, жергілікті…

Толық оқу
кіліт

Көлік кілтінің түпнұсқа екенін қалай анықтауға болады? Әсіресе кілтіңіз жоғалып кетсе, қосалқы кілт жасатуға тура келгенде қолыңыздағы брелоктың қайдан шыққанын білу маңызды, деп жазады Ertenmedia.kz. Ең алдымен кілттің сыртқы пішініне назар аудару керек. Түпнұсқа кілттерде көлік өндірушінің атауы, логотипі немесе арнайы белгісі болады. Ондай таңба кілттің сыртқы қаптамасында, кейде бүктелетін темір бөлігінде, кейде ішкі жағында жазылады. Сонымен бірге бөлшек нөмірі немесе сериялық белгі де кездесуі мүмкін. Осындай ұсақ детальдар кілттің зауыттан шыққанын аңғартады. Ал сыртқы өндіруші жасаған кілттер көбіне жалпылама көрінеді. Яғни бетінде марка атауы болмайды, қаптамасы қарапайым келеді, пластигі арзан сезілуі мүмкін. Кейде батырмалары да дәл басылмайды, не тым…

Толық оқу
краш манекен

Жол апаты кезінде сыналатын краш-манекендер кейде өздері отырған көліктен де қымбат тұрады, деп жазады Ertenmedia.kz. Көп адам көлік қауіпсіздігі туралы айтқанда жастықша, белдік, мықты кузов немесе электронды жүйелерді ойлайды. Ал сол қауіпсіздік шешімдерінің артында үнсіз жұмыс істейтін бір құрал бар. Ол краш-манекен. Сырттай қарағанда қарапайым қуыршақ сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ шын мәнінде оның бағасы кейбір жаңа көліктерден де жоғары. Мұндай манекендер жай темір мен пластиктен құрастырылған зат емес. Олар адам денесін барынша шынайы қайталау үшін жасалады. Себебі апат кезінде күш адамның денесіне біркелкі түспейді. Сүйек бір бөлек әрекет етеді, бұлшық ет пен жұмсақ тін бір бөлек қабылдайды. Сол себепті краш-манекен…

Толық оқу