Автор: Лейла Болтаева

Ғалымдар интернет кабельдерін тек байланыс құралы ретінде ғана емес, жер сілкінісі, жанартау атқылауы және су тасқыны секілді табиғи құбылыстарды бақылайтын сезімтал датчик ретінде пайдалана бастады, деп жазады Ertenmedia.kz. Қазір жер жүзін миллиондаған шақырым оптикалық талшықты кабель торлап жатыр. Оның ішінде мұхит түбінде жатқан суасты интернет кабельдерінің ұзындығы шамамен 920 мың мильге жетеді. Бұрын мұндай желілер тек дерек тасымалдау үшін қажет болса, енді олар ғылымға да қызмет ете бастады. Мамандар таратылған акустикалық зондтау, яғни DAS технологиясын қолданады. Бұл әдіс кабель бойымен лазерлік импульс жіберіп, өте ұсақ діріл, топырақ қозғалысы, деформация және су ағыны секілді өзгерістерді тіркейді. Кәдімгі сейсмометр жер қозғалысын бір…

Қазақстанда жеке көлікті күтіп ұстау шығыны бір жылда 16,6 пайызға қымбаттады. Автокөлік жөндеу және техникалық қызмет көрсету қазақстандықтар үшін барған сайын қымбаттап барады. Бұған дейін де көлік жөндеу бағасы өсіп келгенімен, жүргізушілер кейінгі жылдағы қымбатшылықтың қарқыны қатты сезілгенін айтады, деп жазады Ertenmedia.kz. Тек жөндеу ғана емес, оған ілеспе қызметтер де қымбаттаған. Техникалық байқау, автотұрақ жалдау, жүргізу сабақтары және мемлекеттік баж салығы бойынша баға орта есеппен 28 пайызға өскен. Көлік иелері май ауыстырудың өзі бұрынғыдан қымбаттап кеткенін айтады. Бірі танысының былтыр қозғалтқышты күрделі жөндеуге 320 мың теңге жұмсағанын айтса, енді бірі әр май ауыстырған сайын баға бірнеше мың теңгеге өсіп отырғанын…

Қазақстанда орташа жалақы 461,5 мың теңгеге жеткенімен, инфляция бұл өсімнің әсерін әлсіретті, деп жазады Ertenmedia.kz. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, 2026 жылдың бірінші тоқсанында елдегі орташа номиналды жалақы 9,1 пайызға өсіп, 461,5 мың теңгені құрады. Қағаз жүзінде бұл жақсы көрсеткіш сияқты көрінеді. Алайда халықтың нақты қалтасына келгенде жағдай басқаша. Инфляцияны есепке алғанда, нақты жалақы 2,3 пайызға төмендеген. Яғни адамдар бұрынғыдан көбірек ақша алуы мүмкін, бірақ сол ақшаға сатып алатын тауар мен қызмет көлемі азайып отыр. Нақты жалақының төмендеуі үшінші жыл қатарынан тіркеліп келеді. Бұл еңбек нарығы үшін жағымсыз белгі. Себебі есеп парағындағы өсім тұрмыс сапасының жақсарғанын әрдайым білдіре бермейді. Ең…

Енді сақтандыру компаниялары көлік иелеріне бірдей тарифпен қарамай, әр жүргізушінің тәуекел деңгейін жеке есептей алады. Яғни полис бағасына адамның жасы, жүргізушілік өтілі, жол апатына жиі түсуі, айыппұлдары, көліктің шыққан жылы және басқа да деректер әсер етеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Қарапайым тілмен айтқанда, көлікті ұқыпты жүргізетін адам үшін полис арзандауы мүмкін, ал жол ережесін жиі бұзатын немесе апатқа көп түсетін жүргізуші қымбат төлейді. «Freedom Insurance» СК» АҚ басқарма төрағасы Азамат Керімбаевтың айтуынша, қазіргі міндетті автосақтандыру жүйесі ұзақ уақыт бойы сақтандыру компаниялары үшін тиімсіз өнімге айналған. Жиналатын сақтандыру сыйлықақысы төлем шығынын толық жабуға жетпейді. Соның салдарынан сақтандырушылар полисті белсенді сатуға, клиентке ескерту…

ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде құрылыс саласындағы еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау мәселесіне арналған кеңес өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Жиынға мемлекеттік органдардың, кәсіподақ орталығының өкілдері және елордадағы ірі құрылыс компаниялары қатысты. Кеңесте құрылыс нысандарындағы қауіпсіздік талаптарын сақтау, еңбек қатынасын заңды рәсімдеу, жұмысшыларды міндетті сақтандыру және бас мердігерлердің қосалқы мердігерлерге бақылауын күшейту мәселесі қаралды. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Ербол Тұяқбаев құрылыс алаңдарында қауіпсіздікке формалды қарауға болмайтынын айтты. Оның сөзінше, құрылыс маусымы қызған кезде әр нысанда еңбек қауіпсіздігіне жеке бақылау қажет. Бұған дейін Мемлекет басшысы Астанадағы құрылыс саласында өндірістік жарақаттану деңгейінің өсуіне назар аударып, жұмысшылардың қауіпсіздігін…

Қазақстандық салық төлеушілерге push-хабарлама жіберілді. Мемлекеттік кірістер комитетінің түсіндіруінше, мұндай хабарламалар салық тәуекелін азайту үшін жолданған. Яғни салық төлеушілерге деректерді алдын ала салыстырып, ықтимал айырмашылықтарды өз бетінше түзетуге мүмкіндік беріліп отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Хабарлама жалпыға бірдей тәртіппен салық төлейтін тұлғаларға, қосылған құн салығы бойынша тіркеуде тұрған кәсіпкерлер мен компанияларға жіберілген. Атап айтқанда, жалпыға бірдей салық салу режимін қолданатын салық төлеушілерге 2025 жылға арналған корпоративтік табыс салығы декларациясында, яғни 100.00 нысанында табысты төмен көрсетуге қатысты ескерту берілген. ҚҚС бойынша тіркеуде тұрған тұлғаларға 2026 жылдың бірінші тоқсанына арналған 300.00 нысанында өткізу бойынша ҚҚС сомасын төмен көрсету және есепке жатқызылған ҚҚС сомасын…

22 мамыр, жұма күні Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде қатты жаңбыр жауып, найзағай ойнайды, кей жерде бұршақ түсуі мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz. Синоптиктердің мәліметінше, Алматы, Шымкент, Қонаев, Талдықорған, Тараз және Түркістан қалаларында жаңбыр мен найзағай күтіледі. Кей өңірде жел екпіні секундына 15–20 метрге дейін күшеюі ықтимал. Астанада күн құбылмалы бұлтты, жауын-шашынсыз болады. Түнде 0…+2 градус, топырақ бетінде үсік жүруі мүмкін. Күндіз +13…+15 градус жылы. Алматыда күн бұлтты, жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Жел екпіні 15–18 м/с дейін жетуі ықтимал. Түнде +14…+16, күндіз +20…+22 градус болады. Қонаевта да жаңбыр мен найзағай болжанып отыр. Түнде +15…+17, күндіз +22…+24 градус жылы. Шымкентте жаңбыр жауып, найзағай ойнайды.…

Абай облысының аумағында арнайы экономикалық аймақ құру мәселесі Үкімет тарапынан қолдау тапты, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл мәселе Үкіметте өткен отырыста қаралды. Жиында өңірдегі инвестициялық ахуалды жақсарту, жаңа жобаларды тарту және инвестициялық пулды кеңейту бағытында атқарылып жатқан жұмыстар таныстырылды. Абай облысында инвестициялық белсенділік айтарлықтай артқан. 2025 жылдың басынан бері инвестициялық пулға енгізілген жобалар саны 29-дан 112-ге дейін көбейді. Ал жалпы инвестиция көлемі 2,2 трлн теңгеден 4,3 трлн теңгеге жетті. Облыс әкімі Берік Уәлидің айтуынша, 2026 жылы жалпы құны 131,2 млрд теңгені құрайтын 41 инвестициялық жобаны іске асыру жоспарланып отыр. Осы жобалар нәтижесінде 3 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады. Өңірде өндірістік…

Мәжілістегі AMANAT фракциясының депутаты Тілектес Адамбеков «Таза Қазақстан» бастамасын күшейтіп, оны институционалдық деңгейде дамыту жөнінде Премьер-министр Олжас Бектеновке депутаттық сауал жолдады, деп жазады Ertenmedia.kz. Депутаттың айтуынша, Мемлекет басшысы ұсынған бастама бүгінде елдегі ең ауқымды қоғамдық жобалардың біріне айналды. Ол енді бір реттік сенбілік немесе маусымдық акция ретінде ғана қабылданбауы керек. «Таза Қазақстан» қоғамда жаңа экологиялық мәдениет, ортақ жауапкершілік және туған жерге жанашыр көзқарас қалыптастыратын тұрақты құндылыққа айналуы тиіс. Тілектес Адамбеков өз сауалында референдумда қабылданған Конституцияда табиғатқа ұқыпты қарау мәселесіне ерекше мән берілгенін атап өтті. Сонымен қатар Үкімет 2024–2029 жылдарға арналған «Таза Қазақстан» экологиялық мәдениетін дамыту тұжырымдамасын бекіткенін еске салды. Құжат…

Астанада Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған салтанатты іс-шара өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Жиынға ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, Парламент депутаттары, мәдениет және өнер саласының өкілдері қатысты. Сала қызметкерлерін кәсіби мерекемен құттықтаған Аида Балаева мәдениеттің қоғамның рухани дамуы мен ұлттық бірегейлікті қалыптастырудағы орны ерекше екенін атап өтті. Бүгінде Қазақстанның мәдениет және өнер саласында 60 мыңға жуық адам еңбек етеді. Кейінгі үш жылда 592 мәдениет қызметкері мемлекеттік наградамен марапатталған. Сонымен қатар Мемлекет басшысының атынан мәдениет және бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне 331 пәтер сертификаты табысталды. Аида Балаева сала өкілдерінің атынан Президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа отандық мәдениетті дамытуға көрсетіп…