Екінші типтегі қант диабеті, жүрек-қан тамырлары аурулары немесе инсультті бастан өткерген жандар үшін түнгі тыныш ұйқы мидың саулығын сақтауда шешуші рөл атқаруы мүмкін. Швецияның беделді Каролинска институтының зерттеушілері тұрақты әрі сапалы ұйқы кардиометаболикалық сырқаттардың миға тигізетін зиянын айтарлықтай бәсеңдететінін анықтады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Ғылыми жұмыстың нәтижелері Америка жүрек қауымдастығының ресми журналында (JAHA) жарияланды. Мамандардың пікірінше, деменция мен есте сақтау қабілетінің нашарлауына апаратын аурулардың алдын алуда дұрыс ұйқы тәртібі қолжетімді әрі табиғи емдеу тетігінің біріне айнала алады.
400 мыңнан астам адам қатысқан ауқымды зерттеу
Ғалымдар Ұлыбританияның Biobank биомедициналық базасындағы 408 мыңнан астам ересек адамның мәліметтерін талдап шықты. Қатысушылардың 54 мыңнан астамында кем дегенде бір кардиометаболикалық ауру тіркелген. Сондай-ақ зерттеу барысында 35 мыңға жуық адамның миына жасалған магниттік-резонанстық томография (МРТ) қорытындылары салыстырылды.
Сарапшылар созылмалы сырқаты бар, бірақ дұрыс ұйықтайтын емделушілердің есте сақтау, шешім қабылдау және ақпаратты өңдеу жылдамдығы әлдеқайда жоғары екенін байқады.
«Кардиометаболикалық сырқаттар егде жастағы адамдар арасында өте жиі кездеседі. Олар мидың қызметі төмендеуінің басты себептерінің бірі болып саналады. Біздің жұмысымыз салауатты ұйқы тәртібі аурудың миға келтіретін кері салдарын едәуір жеңілдететінін көрсетті. Бұл – өте маңызды нәтиже, өйткені ұйқыны жақсарту көпшілік үшін қолжетімді әрі жүзеге асыруға болатын қадам», – деп атап өтті Каролинска институтының нейроэпидемиологы Абигейл Доув.
Салауатты ұйқының негізгі көрсеткіштері
Зерттеушілер адамның ұйқы сапасын бағалау кезінде өзара байланысты бес факторды негізге алды. Олардың қатарында:
— тәулігіне 7–8 сағат тынығу;
— табиғи таңғы ырғақ (ерте ояну дағдысы);
— ұйқысыздықтың (инсомния) болмауы немесе сирек кездесуі;
— түнде қорылдамау;
— күндізгі уақытта шектен тыс ұйқышылдықтың мазаламауы.
Осы талаптарға сай тынығатын науқастардың миындағы сұр және ақ заттың көлемі нашар ұйықтайтын сырқаттастарына қарағанда айтарлықтай үлкен болды. Ұйқы сапасы мен ми құрылымы арасындағы бұл қорғаныш байланыс созылмалы сырқаты жоқ сау адамдарға қарағанда, дәл осы кардиометаболикалық диагнозы бар топта әлдеқайда айқын көрінген.
Миды тазарту және деменция қаупін азайту
Медицина мамандары сапалы демалыс кезінде ми жасушаларындағы қабыну процестері бәсеңдейтінін түсіндіреді. Ұйқы кезінде глимфатикалық жүйе белсенді жұмыс істеп, миды күндіз жиналған улы қалдықтар мен зиянды ақуыздардан арылтады.
МРТ көрсеткіштері бойынша, жүрек дерті немесе диабеті бар адамдар сапалы ұйықтаған жағдайда, олардың ми көлемі жақсырақ сақталып, жүйке талшықтарының зақымдану қарқыны айтарлықтай төмендейді.
Дәрігерлер созылмалы жүрек-қан тамырлары аурулары мен қант диабетін емдеуде тек қан қысымы мен қант мөлшерін бақылау жеткіліксіз екенін айтады. Бұған қоса, жатын бөлмені қараңғылап, ұйқының бұзылу себептерін дер кезінде жою ми саулығын сақтаудың маңызды бөлігі саналады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!







