Қазақстанда зейнетақы жинағын мерзімінен бұрын пайдалану тәртібі бұрынғыдан да қатаңдауы мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі зейнетақы жинағының жеткіліктілік шегін есептеу әдістемесін қайта қарауды ұсынып отыр. Қазір қолданыстағы шек әлеуметтік-экономикалық және болжамдық көрсеткіштерге сүйеніп есептеледі, ал жаңа тәсілде негіз ретінде кейінге қалдырылған өмір бойғы зейнетақы аннуитетінің құны алынбақ.
Қарапайым тілмен айтқанда, мемлекет енді «адам болашақта әлі ақша жинайды» деген жорамалға азырақ сүйеніп, «қолдағы қаржы өмір бойғы ай сайынғы төлемге жете ме, жоқ па» деген сұраққа көбірек мән бермек. Министрлік ұсынып отырған өзгерістің ресми мақсаты да осы – зейнетақы төлемдерінің жеткіліктілігін күшейту және азаматтың қартайғанда тым аз жинақпен қалып қою қаупін азайту.
Сондықтан жаңа модель қабылданса, жинақты үй алуға не емделуге алу қиындай түсуі ықтимал. Шек жоғарыласа, шешіп алуға болатын сома автоматты түрде азаяды. Дегенмен бұл мүмкіндік толық жойылмайды: тұрғын үй мен емдеуге пайдалану құқығы сақталады, тек шектен асатын бөлігіне ғана рұқсат беріледі.
Қазір нақты жаңа шектер бекітілген жоқ. Жоба әзірленіп, мемлекеттік органдарға, Ұлттық банкке және БЖЗҚ-ға келісуге жіберілген. Яғни талқылау жүріп жатыр, ал түпкі сандар жаңа әдістеме мақұлданғаннан кейін ғана белгілі болады.
Ал әзірге 2026 жылға арналған қолданыстағы жеткіліктілік шектері бұрынғы әдістемемен есептеліп қойған. БЖЗҚ мәліметіне сай, биылғы шектер орта есеппен 10 пайызға өсті. Мысалы, 40 жастағы азамат үшін шек 6,72 млн теңге, 50 жаста 8,57 млн теңге, 55 жаста 9,6 млн теңге деңгейінде белгіленген. Демек реформа әлі күшіне енбесе де, шектердің өздері биылдың өзінде ұлғайып отыр.
Қысқасы, мемлекет зейнетақы жинағына «қазіргі қажет» деп емес, «ертеңгі өмірге жетуі керек қор» деп қарай бастады. Сол себепті жақын айларда шекті есептеу тәсілі өзгерсе, енді артық ақша қалды ма дегеннен бұрын, сол қаражат кәрілікке жетеді ме деген өлшем басым болады. Бұл шешім біреуге қолайсыз көрінуі мүмкін, бірақ ресми уәж бойынша мақсат – бүгін ақша шешіп алып, ертең аз зейнетақымен қалу тәуекелін төмендету.
Қазақстанда барлық банкке ортақ бірыңғай QR-кодты енгізу белгіленген мерзімнен де ертерек аяқталуы ықтимал.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
