Өскемен қаласы әкімдігінде өңір педагогтарымен ауқымды басқосу өтіп, қаржылық пирамидаларға қарсы іс-қимыл мен алаяқтықтың алдын алу мәселесі кеңінен талқыланды. Кездесу республикалық «Заң мен тәртіп» бағдарламасы аясында ұйымдастырылды. «STOP, ПИРАМИДА!» атауымен өткен шараның негізгі мақсаты – білім саласы қызметкерлерінің қаржылық сауатын көтеру, олар арқылы қоғамға нақты әрі уақтылы ақпарат жеткізу, деп жазады Ertenmedia.kz.
Педагогтарды арнайы таңдау тегін емес. Өйткені мұғалім – тек сабақ өтетін маман емес, ол мектептегі, ата-ана ортасындағы, тіпті тұтас шағын қауымдағы пікір қалыптастыратын тұлға. Сол себепті мұндай ақпарат ұстаздар арқылы кең тарай алады. Олар естігенін тек әріптестеріне ғана емес, оқушылар мен ата-аналарға да жеткізеді. Демек алдын алу жұмысының ең тиімді тетігінің бірі – осы білім беру ортасы.
Жиын барысында құқық қорғау органдары мен қаржылық мониторинг қызметінің мамандары қаржылық пирамидалардың қалай жұмыс істейтінін егжей-тегжейлі түсіндірді. Әсіресе әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі агрессивті жарнама тәсілдеріне ерекше назар аударылды.
Қазір алаяқтар қысқа уақыт ішінде қыруар табыс табасың деп уәде беріп, жұртты оңай иландыратын схемаларды жиі қолданады. Әдемі сөз, жалған кепілдік, қолдан жасалған сенім – осының бәрі адамдарды тұзаққа түсірудің құралына айналып отыр.
Шығыс Қазақстан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің аса маңызды істер жөніндегі тергеушісі Жандос Мұзтауовтың айтуынша, 2021 жылдан бері Қазақстан бойынша 100-ден астам қаржылық пирамиданың қызметі тоқтатылған.
Соның ішінде Шығыс Қазақстан облысында да екі жағдай тіркелген. Оның сөзінше, мұндай ұйымдар көбіне жұмысын ірі қалалардан бастап, кейін өңірлерге тарайды. Қылмыстық істер аясында кінәлі адамдар жауапқа тартылған. Осы деректің өзі мәселенің ойдан шығарылған қауіп емес, нақты қоғамға әсер етіп отырған қатер екенін аңғартады.
Мамандардың пайымынша, қаржылық пирамидалармен күресте ең мықты құрал – алдын алу. Адамды алданып болған соң құтқарғаннан гөрі, оны әуелі қауіпті танып-білуге үйрету әлдеқайда тиімді. Сол себепті осындай кездесулердің маңызы артып отыр. Қаржы туралы базалық түсінік, күмәнді ұйымды ажырата білу, жылдам пайда туралы уәдеге сақ қарау – қазір әр азаматқа керек дағды.
Кездесуге қатысқан бастауыш сынып мұғалімі Ольга Чиркина да осы ойды қуаттады. Оның айтуынша, қазіргі таңда алаяқтардың құрбанына айналып жатқан адамдар аз емес, ал қылмыскерлер күн сайын жаңа тәсіл ойлап табады. Тіпті жасанды интеллектіні де пайдаланып жатыр. Сондықтан ешкім өзін толық қауіпсізбін деп айта алмайды.
Мұғалімнің пікірінше, қаржылық сауаттылықты балаға ерте жастан үйрету керек. Ол бірінші сыныптан бастап балалар бөтен адамға жеке мәліметін бермеуді, күмәнді сілтеме мен ұсынысқа сенбеуді біліп өсуі қажет деп санайды.
Контекст
Жиын барысында қатысушыларға күмәнді ұйымға тап болса, қандай қадам жасау керектігі де түсіндірілді. Сонымен бірге педагогтарға компанияларды тексеруге арналған «Baiqa, piramida!» Telegram-ботын қолдану ұсынылды. Осындай цифрлық құралдар қарапайым адамға тез шешім қабылдауға, күмәнді құрылымды ертерек тануға көмектеседі.
Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Заң мен тәртіп» бағдарламасының түпкі мақсаты да осында. Яғни қоғамда құқықтық тәртіпті күшейту, заң бұзушылыққа төзбеу ұстанымын қалыптастыру, азаматтарды сақтыққа баулу. Өскемендегі осы кездесу сол саясаттың құр ұран емес, нақты түсіндіру жұмысына ұласқанын көрсетті.
Қаржылық алаяқтық бүгінгі қоғамның ең қауіпті індетінің біріне айналып барады. Оның сыртқы формасы өзгеруі мүмкін, атауы жаңаруы мүмкін, бірақ мақсаты біреу – адамның аңғалдығын пайдалану. Сондықтан мұндай басқосулардың жалғасуы өңір тұрғындарын қорғауға, халықтың қаржылық иммунитетін күшейтуге тікелей ықпал етпек.
Өскеменде өткен «Altay Business» форумы өңір кәсіпкерлігін дамытуға арналған кезекті басқосу ғана емес, бизнес пен билік арасындағы қатынасты жаңа деңгейге шығаруға бағытталған маңызды алаңға айналды.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
