Қолында 25 млн теңге жинағы бар адам үшін негізгі таңдау банк депозиті мен жалға берілетін пәтердің арасында қалып отыр. Ranking.kz екі нұсқаның бір жылдық табысын салыстырып, әрқайсысының пайдасы мен тәуекелін есептеді, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Банк жылына 14, 5-15 пайыз сыйақы ұсынса, 25 млн теңге 12 айда шамамен 3, 6-3, 8 млн теңге табыс әкеледі. Жыл соңында шоттағы жалпы сома 28, 6-28, 8 млн теңгеге жетуі мүмкін. Есеп салық пен салым шартындағы ықтимал шектеулер ескерілмеген қарапайым сценарийге негізделген.
Алайда номиналды табыстың бәрін таза пайда деп санауға болмайды. Материалда қолданылған 11, 4 пайыздық инфляцияны есепке алғанда, жинақтың нақты сатып алу қабілеті шамамен 25, 3-25, 4 млн теңгені құрайды. Демек депозит ақшаны инфляциядан ішінара қорғағанымен, нақты өсім бірнеше жүз мың теңге шамасында қалады.
Депозит тұрақты табыс береді, бірақ кепілдік шектеулі
Депозиттің басты артықшылығы – табыстың алдын ала белгілі болуы және мүлікті басқаруды қажет етпеуі. Салымшы жалға алушы іздемейді, жөндеу жүргізбейді және коммуналдық төлемнің жиналуына алаңдамайды. Қаражатты мерзімінен бұрын алу мүмкіндігі депозиттің түрі мен банк шарттарына байланысты болады.
25 млн теңгені бір банкке орналастырғанда мемлекеттік кепілдік мөлшерін ескерген жөн. Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры теңгелік жинақ салымдарына бір банкте 20 млн теңгеге дейін, басқа теңгелік депозиттерге 10 млн теңгеге дейін кепілдік береді. Сондықтан тәуекелді азайту үшін қаражатты бірнеше банкке бөліп орналастыру тәсілі қарастырылуы мүмкін.
Жоғары мөлшерлемелі жинақ салымының өтімділігі де шектеулі болуы ықтимал. Мұндай депозиттен ақшаны мерзімінен бұрын алу үшін банкке 30 күн бұрын хабарлау талап етіліп, жиналған сыйақының басым бөлігі жойылуы мүмкін. Салым таңдағанда жарнамадағы мөлшерлемемен бірге толықтыру, шешіп алу және мерзімінен бұрын жабу шартын тексеру қажет.
Пәтер жалдау табысын және баға өсімін қатар ұсынады
Екінші нұсқа – жаңа үйден шағын пәтер сатып алып, оны жалға беру. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сүйенген есепте 2026 жылғы тамызда жаңа тұрғын үйдің орташа бағасы бір шаршы метрге 625, 4 мың теңге болған. Астанада аумағы 35 шаршы метр пәтердің орташа құны 26, 1 млн теңгеге бағаланғанымен, нарықта 19, 9 млн теңгеден басталатын ұсыныстар кездеседі.
Бір шаршы метрді жалдау құны 6, 1 мың теңге болса, 35 шаршы метр пәтер айына шамамен 212, 8 мың теңге әкеледі. Жылдық жалпы түсім 2, 6 млн теңгеге жуықтайды. Бірақ осы сомадан салық, жөндеу, жиһаз, коммуналдық төлем және пәтердің бос тұрған кезеңіндегі шығын шегеріледі.
Жылжымайтын мүліктің қосымша артықшылығы – оның нарықтық бағасының өсу мүмкіндігі. 2022 жылдан бері жаңа үйлердегі шаршы метрдің орташа бағасы 437, 5 мың теңгеден 625, 4 мың теңгеге дейін көтерілген. Дегенмен бұрынғы өсім болашақта дәл сондай нәтиже қайталанады деген кепілдік бермейді.
Қысқа мерзімде тұрақты әрі көп күш талап етпейтін табыс іздеген адамға депозит ыңғайлырақ көрінеді. Ұзақ мерзімге нақты актив иеленіп, жалға беру ісімен айналысуға дайын инвестор жылжымайтын мүлікті таңдай алады. Соңғы шешім қабылдағанда табыспен бірге инфляцияны, өтімділікті, құрылыс салушының сенімділігін және күтпеген шығынды есептеген дұрыс.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
