Автор: Асылхан Бөрібай

Өзбекстандағы Суффа үстіртінде салынып жатқан халықаралық радиоастрономиялық обсерватория әлемдік ғылымындағы ең ірі және стратегиялық маңызы зор жоба ретінде бағалануда. Жоба аясында миллиметрлік диапазонда жұмыс істейтін қуатты РТ-70 радиотелескоп орнатылмақ. Бұл аспап ғарыштағы жұлдызаралық шаң, галактикалардың қозғалысы мен ғарыштық сәулелену процестерін зерттеуге мүмкіндік береді. Мұндай құрылғы тек дамыған елдердің еншісінде болатын, ал енді Өзбекстан солардың қатарына қосылуға бір табан жақындады, деп жазады Ertenmedia.kz. Суффа үстіртінің табиғи жағдайы мұндай кешен салуға ерекше қолайлы. Ауасы мөлдір, атмосфералық ылғал төмен, радиошу аз. Сондықтан ғалымдар радиотолқындарды еш кедергісіз қабылдап, нақты ғылыми деректер алуға мүмкіндік алады. Жоба Кеңес дәуірінен бері жоспарланып, түрлі себептермен тоқтап қалған еді.…

АҚШ билігі тәркілеген әйгілі Amadea атты суперъяхта ақыры сатылды. Бұл кеме әлемдегі ең қымбат жеке яхталардың бірі. 106 метрлік алып су көлігін АҚШ Әділет министрлігі 10 қыркүйекте жабық аукцион арқылы сатып, жаңа иесін тапсырды. Әзірше суперъяхта жаңа қожайының аты-жөні құпия сақталуда. Бастапқыда яхтаның құны 300 миллион доллар деп бағаланғанымен, кейінгі сарапшылар оның нарықтық құнын 230 миллионға дейін төмендеткен, деп жазады Ertenmedia.kz. Amadea-ның тарихы бір ғана сән мен байлықтың символы емес, санкциялық саясаттың да көрінісі іспетті. 2022 жылы АҚШ-тың сұранысымен яхта Фиджиде ұсталып, кейін Сан-Диегоға жеткізілген. Тергеушілердің мәліметінше, кеме ресейлік олигарх Сүлейман Керимовтың мүлкі саналған. Керимов Ресей билігіне жақын, Кремльдің қаржылық…

28 қазанда Түркістан облысында республикалық «IQanat» Олимпиадасының І туры өтеді. Аталған сайысқа өңірдегі ауыл мектептерінің 18 мыңнан астам баласы қатысады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.   «IQanat» Олимпиадасының І туры ең ынталы оқушыларды іріктеуге бағытталған. Бұл кезеңде — оқушылар математикалық және оқу сауаттылығын, логикалық ойлау мен қазақ тілін білуін бағалайтын кешенді тестілеуден өтеді. Сондай-ақ, тур аясында оқушыларды білім алуға, дамуға және өз мақсаттарына қол жеткізуге шабыттандыруға бағытталған ынталандыру кездесулері болады. Бұл олимпиадаға республика бойынша 63 мыңнан астам оқушыл қатысады. Үш турдан өтетін Олимпиада жеңімпаздары Бурабайдағы «IQanat» мектеп-пансионатына тегін оқуға түседі немесе олимпиададан кейінгі үш жылдық…

Маңғыстау облысының әкімі Нұрдәулет Қилыбай медицина саласындағы өзекті мәселелерді талқылау үшін кезекті аппарат жиналысын өткізді. Ерекшелігі кеңес жабық есік жағдайында емес, тікелей эфир арқылы өтті. Яғни, әр тұрғын сұрақ қойып, ой бөлісе алды. Медицина секілді шетін тақырыпта ашық сөйлесу жауапкершіліктің белгісі, деп жазады Ertenmedia.kz. Жиында облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Бекболат Ізбасаров баяндама жасады. Жыл басынан бері ана өлімі тіркелмегенін, сәби өлімінің де азайғанын айтты. Мұнайлы ауданындағы 150 төсектік аурухана, Бейнеудегі оңалту орталығы, бірнеше ауылда ашылған жаңа медициналық пункттер осы жылда жүзеге асқан тірліктер. – Дәрігер жетіспейді. Облыста 249 маман тапшы. Бұл мәселені шешу үшін облыс әкімдігі арнайы грант бөліп…

Заработные платы в Казахстане продолжают устойчиво расти, отражая общее оживление экономики и постепенное повышение уровня жизни населения. Согласно данным Бюро национальной статистики АСПиР РК, по итогам второго квартала 2025 года среднемесячная номинальная зарплата в стране составила 448,6 тыс. тг, в том числе в городской местности – 471 тыс. тг, в сельской – 381,7 тыс. тг. В номинальном выражении среднемесячная номинальная заработная плата выросла на 11,3% к соответствующему периоду прошлого года. При этом по сравнению с предыдущим кварталом зарплата увеличилась на 6%, а её покупательная способность в реальном выражении – на 2,4%. Что касается долгосрочной динамики, ситуация следующая: за пять лет…

Ресей мұнай өңдеу зауыттарына бағытталған украин дрондарының соққыларынан кейін Қазақстан мен Орталық Азия елдеріндегі отын нарығындағы ахуал күрделене түсті, деп жазады Ertenmedia.kz. Қазақстан келіспеді Энергетикалық инфрақұрылымға бағытталған шабуылдар Ресейдің жанармай экспортына әсер етіп, аймақтық нарықтарда тапшылық қаупін арттыратыны белгілі. Сарапшылардың пікірінше, мұнай мен мұнай өнімдерінің жеткізілуіндегі кез келген кідіріс Қазақстанның ішкі отын балансына қысым түсіреді. Ресейден келетін отын көлемі азайған жағдайда Қазақстан бұрынғыдай импорт есебінен тапшылықты жаба алмайды. Бүгінде елдегі мұнай өңдеу зауыттары бар қуатында жұмыс істеп тұр, резерв көлемі шектеулі. Соған қарамастан, Ресейдің өзі Қазақстаннан жанармай мен дизель отынын жеткізу сұраған деген ақпарат тарады. Қазақстан тарапы мұндай өтінішке келіспеген,…

Абай облысы әкімі Берік Уәлидің төрағалығымен кеңейтілген аппараттық кеңес өтті. Жиында Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы мақсатындағы пайдаланылмай жатқан жерлерді қайтару қаралды. Соынмен қатар ауыл шаруашылығы айналымына енгізу жөніндегі тапсырмасының орындалу барысы, облыстың жергілікті атқарушы органдарындағы кадр тұрақтылығының жай-күйі және оқушыларды тамақтандыру мәселелері қаралды, – деп хабарлайды Ertenmedia.kz Абай облысы әкімінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.   Кеңеске облыстық басқарма басшылары, өңірлік департамент жетекшілері, ал аудан және қала әкімдері бейнережимде қатысты. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы пайдаланылмай жатқан жерлерді қайтару және ауыл шаруашылығы айналымына енгізу жөнінде сәулет, қала құрылысы және жер қатынастары басқармасының басшысы Әнуар Бейсенов пен Абай облысының жер ресурстарын басқару департаментінің басшысы…

Елде жұмыспен қамту саясаты біртіндеп жалаң есептің көлеңкесінен шығып, нақты нәтижеге қарай ойысып жатыр. Ресми дерек бойынша, жоспарланған көрсеткіштің 73 пайызы орындалып, жыл басынан бері 480 мыңнан астам адам тұрақты жұмысқа орналасқан. 2029 жылға дейін Үкімет тағы 3 миллион адамды жұмыспен қамтуды межелеп отыр. Әлеуметтік осал топтарға 1,5 млн теңгеге дейін қайтарымсыз грант беру тетіктері халықты жұмыспен қамтуда маңызды роль атқаруда. Осыған байланысты Алматы қаласы бойынша Кәсіпкерлер палатасының қызметкері Жанар Ибарагимовамен әңгімелесіп, грант пен жұмыспен қамту тетіктерінің нақты қалай жүзеге асып жатқанын сұрадық. – Жанар ханым, бүгінгі жұмыспен қамту көрсеткіштері мен жалпы ұлттық мақсаттар туралы толығырақ айтып бересіз бе? –…

Қостанай облысында Орталық Азиядағы ең ірі «жасыл металлургия» зауыттарының бірі салынады. Eurasian Resources Group (ERG) компаниясы Австрияның Primetals Technologies және АҚШ-тың Midrex Technologies консорциумымен стратегиялық келісімге қол қойды. Келісімге сәйкес, жаңа зауыттың жобасы мен қажетті жабдықтар толықтай халықаралық стандарттар негізінде дайындалады. Бұл бастама Қазақстанның өнеркәсіп картасындағы жаңа дәуірдің бастауы ретінде бағаланып отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Жобаны ERG-нің еншілес компаниясы QazIron ERG жүзеге асырады. Жаңа өндіріс орны жылына 2 миллион тоннаға дейін ыстық брикеттелген темір (ГБЖ) өндіретін болады. Жоспар бойынша зауыт 2029 жылы іске қосылады. Инвестиция көлемі 650 миллиард теңгеден асады, ал құрылыс пен өндіріс барысында мыңнан астам жаңа жұмыс орны…

«Әлем үш ерекше кезеңнің – технологиялық (жасанды интеллект), демографиялық және эволюциялық кезеңдердің табалдырығында тұр. Бұл адамзаттың болашақ дамуына қалай әсер етеді?» тақырыбындағы көшбасшылық дәрісті Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде Қырғызстанның тұңғыш президенті, РҒА академигі, М.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Күрделі жүйелердің математикалық зерттеулері институтының жетекші ғылыми қызметкері, профессор Асқар Ақаев оқыды. Шараға мемлекеттік және қоғам қайраткерлері, танымал ғалымдар, зерттеушілер, сарапшылар,  оқу ордасының оқытушы-профессорлар құрамы мен студенттер қатысты. Университеттің Басқарма Төрағасы – Ректор Жансейіт Түймебаев құрметті қонақты таныстырып, көшбасшылық дәрістің маңыздылығына тоқталды. – Қырғызстанның тұңғыш президенті Асқар Ақаев ғылымнан саясатқа келген. Ол Санкт-Петербург университеті мен Ленинград нақты механика және оптика институтында…