Автор: Асылхан Бөрібай

Асылхан Бөрібай

Асылхан Бөрібай - Ertenmedia.kz сайтының шеф-редакторы. Редакцияның күнделікті ақпараттық бағытын үйлестіріп, саясат, экономика, қоғам және резонанс тақырыптарындағы материалдардың сапасы мен мазмұндық дәлдігіне жауап береді.

Экономика

Өзбекстан бүгінгі таңда Орталық Азиядағы мақта өсіріп қана қоймай, оны толықтай өңдеп, дайын өнімге айналдыратын жаңа индустриялық мемлекетке айналып отыр. Көршіміз жыл сайын орта есеппен 3 миллион тонна мақта жинап, одан 1 миллион тоннадан астам талшық өндіріп отыр. Алайда соңғы жылдары билік бағытын өзгертіп, енді бүкіл өнімді ішкі зауыттарда өңдеп, дайын мата мен киім ретінде шетелге сатуды жолға қойды. Өзбекстанда 2020 жылдан бастап мақта талшығын экспорттауға толық тыйым салынып, отандық фабрикаларға мүмкіндік берілді. Салықтық жеңілдіктер мен мемлекеттік қолдаудың арқасында аз ғана жылдарда кәсіпорындар саны алты есе өсіп, 6 мыңға жеткен. Бүгінде бұл салада 600 мыңнан астам адам еңбек етеді. Бүгінде…

Толық оқу
блатные номера

2026 жылдан бастап Қазақстанда жүргізушілерге көлік нөмірін өз қалауымен таңдау құқығы беріледі. Алайда мұның да өз тәртібі мен бағасы бар деп хабарлайды Ertenmedia. Жаңа Салық кодексінің жобасына сәйкес, көлік иелері мемлекеттік тіркеу нөмірін еркін таңдай алады. Әдеттегі нөмірді қалауыңыз бойынша рәсімдеудің ресми құны 10 АЕК. 2026-2028 жылдарға белгіленген 1 АЕК көлемі – 4325 теңге. Демек, еркін таңдалған стандартты нөмірдің бағасы 43 250 теңге. Алайда, ел арасында кең тараған, ерекше сұранысқа ие «әдемі» және «беделді» нөмірлерге баға мүлдем бөлек. Атап айтсақ: 010, 020, 030 секілді нөмірлер 57 АЕК (246 525 теңге), әріптері бірдей болса 114 АЕК (493 050 теңге); 100, 111,…

Толық оқу

Ғылым ордасында «Палеонтология, зоологиялық, археологиялық, археографиялық қор жинақтарын пәнаралық-кешенді зерттеу және жаңа материалдармен толықтыру, атрибуциялау, каталогтау: «Ғылым ордасы» музейлері негізінде» атты ғылыми семинар өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Іс-шараға Ғылым ордасының бас директоры Ұлар Мұқажанов, музей меңгерушілері, ғылыми қызметкерлер, реставраторлар, сондай-ақ әл-Фараби атындағы ҚазҰУ мен Зоология институтының өкілдері қатысты. Жиын Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің IRN BR28713619 нысаналы қаржыландыру жобасы аясында ұйымдастырылды. Жоба жетекшісі – PhD, этнограф Айнұр Қыдырғалқызы Бейсеғұлова. Семинар барысында биология мен зоология саласында жиі қолданылатын терминдердің қазақша баламалары талқыланды. Сонымен қатар Табиғат музейі мен Археология музейінің қалыптасу тарихы, ғылыми зертхана негізінде оқу-өндірістік практика ұйымдастыру тәжірибесі сөз…

Толық оқу

Мәжіліс мінберінен анасының 70 жылдық мерейтойымен құттықтап, жұрттың сынына ұшыраған депутат Ардақ Назаров өз әрекетін дұрыс деп санайды, деп жазады Ertenmedia.kz. Ол әлемжелі мен қоғамда өзін сынға алғандарды «анасын құрметтемейтін адамдар» деп айыптады деп хабарлайды Ertenmedia. «Мені қаралап, қарсы пікір жазғандар анасын құрметтемейтін, қадірлемейтін жандар. Анаға құрметті қоғам алдында жеткізу айып емес. Мен осы әрекетіммен керісінше ана қадірін түсінбейтіндерге үлгі болғым келді», – деді Назаров Мәжіліс кулуарында. Депутат өз сөзінің қоғамда резонанс тудырғанын аса маңызды деп есептемейді. Оның ойынша, ананың орны барлық мінберден биік тұруы тиіс. «Менің әрекетім ешқандай шу тудырған жоқ деп санаймын. Ананың мәртебесі ең биік мінберден де жоғары…

Толық оқу

ҚР Қаржы министрлігі «Салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді жанама әдіспен айқындау қағидаларын бекіту туралы» бұйрық жобасын әзірледі. Құжат жаңа Салық кодексінің (173-баптың 5-тармағы) ережелерін іске асыру мақсатында әзірленді және салық жүйесінің ашықтығы мен әділдігін арттыруға бағытталған, деп жазады Ertenmedia.kz. Жоба салық салу объектілерін айқындаудың жанама әдісін қолдану тетігін көздейді. Ол салық төлеуші есеп жүргізу тәртібін бұзған жағдайларда, сондай-ақ есеп құжаттамасы жоғалған немесе жойылған кезде мемлекеттік кірістер органдарымен қолданылатын болады. Бұдан бөлек, бұл әдіс жеке тұлғалардың кірісін неғұрлым объективті айқындауға мүмкіндік береді. Жанама әдістің мәні – бастапқы құжаттар болмаған немесе бұрмаланған жағдайда салық органдары баламалы ақпарат көздерін пайдаланатынында. Салық…

Толық оқу
Дін Тоқаев

Қасым-Жомарт Тоқаев Астана төрінде бас қосқан әлемнің ең беделді рухани көшбасшылары мен басқа да қатысушыларға ілтипат білдіріп, Съезд жұмысына қолдау көрсеткендері үшін алғыс айтты. Геосаяси шиеленіс ушыққан заманда бәрі маңызды – Қазір жер жүзінде сын-қатерлер көбейіп, халықаралық ахуал ушығып тұр. Соның салдарынан түрлі қақтығыстар көбеюде. Алмағайып кезең ешкімге оңай болып жатқан жоқ. Өкінішке қарай, соғыстың сипаты мен болмысы белең алуда. Дегенмен біз өткен заманнан дұрыс сабақ алып, сындарлы әрі ашық келіссөздерге ұмтылуымыз керек. Мәмілеге балама жоқ. Бұл тұрғыдан алғанда, бүгінгі Съездің мән-маңызы айрықша. Дін басшыларын гуманистік көзқарастарды ту еткен Бейбітшілік елшілері деп айтуға болады. Сіздер ортақ мүдде үшін бірігіп, әлем…

Толық оқу

Жамбыл облысында оқушылардың өлімінен кейін Мәжіліс депутаты Елнұр Бейсенбаев мектептерде смартфон қолдануды шектеп, ата-аналардың жауапкершілігін арттыруды ұсынды деп хабарлайды Ertenmedia. Жыл басынан бері елімізде жасөспірімдер арасындағы қылмыс күрт артқан. Биылғы оқу жылының алғашқы екі аптасында Жамбыл облысында үш бірдей оқушы қатарластарымен болған жанжал салдарынан қайтыс болған. Депутаттың айтуынша, былтыр жасөспірімдер екі мыңға жуық қылмыс жасаған, оның 130-ы аса ауыр санатта. Биыл жағдай бұдан да күрделі болуы ықтимал. «Білім ордаларында тек оқу үлгеріміне мән беріледі де, тәрбие ісі шет қалады. Балалар жанжалдың алдын алуды, эмоциясын басуды білмейді. Ал психолог мамандар жеткіліксіз», – дейді Бейсенбаев. Депутат бұл мәселені шешу үшін мектептерге буллингке…

Толық оқу

Carlsberg Kazakhstan Алматы облысында алкогольсіз сусындар шығаратын жаңа зауыттың құрылысын қолға алды, деп жазады Ertenmedia.kz. Kazakh Invest баспасөз қызметінің мәліметінше, жобаға қатысты инвестициялық келісімге қол қойылып, зауыттың іргетасы қаланды. Кәсіпорынның өндірістік қуаты жылына 1 млрд литрге жуық сусын шығаруға жетеді. «Жобаның жалпы инвестиция көлемі 344 млн долларды құрайды. Мұнда PepsiCo лицензиясымен өндірілген сусындар Қазақстан мен Қырғызстан нарығына жеткізіледі», – деп хабарлады Kazakh Invest өкілдері. Жаңа зауыт Іле ауданында 17 гектар аумақта орналасады. Құрылысты 2026 жылы аяқтау көзделген. Кәсіпорында 230-дан астам жаңа жұмыс орны ашылады. Еске сала кетсек, 2024 жылдың қыркүйегінде Carlsberg Group және PepsiCo компаниялары Қазақстан мен Қырғызстан нарығында алкогольсіз сусындарды бірлесіп…

Толық оқу

Қазақ мұнайы қайтадан Әзербайжан арқылы Баку–Тбилиси–Жейхан (БТЖ) құбырымен экспорттала бастады,деп жазады Ertenmedia.kz. «ҚазМұнайГаз» компаниясының ақпараты бойынша, 13 қыркүйек күні Ақтау портынан Кашаган кенішінің 8,8 мың тонна мұнайы аталған бағытқа жөнелтілген. Келесі партияны тиеу 20 қыркүйекке жоспарланып отыр. «2025 жылдың сегіз айында БТЖ арқылы тасымалданған қазақстандық мұнайдың жалпы көлемі 0,9 млн тоннаға жетті», – деп мәлімдеді ҚМГ өкілдері. Еске сала кетейік, тамыз айында Әзербайжанның Azeri Light маркалы мұнайынан хлоридтер табылып, БТЖ құбырымен экспорт уақытша тоқтаған болатын. Мұнайдың ластануы өнімнің сапасына кері әсер етіп, Әзербайжан тарапы тасымал көлемін шектеуге мәжбүр болды. Қазақстан бұл бағытты Ресейден тыс балама экспорттық жол ретінде қарастырып отыр. Бірақ…

Толық оқу

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек қазақстандықтардың зейнетақы жинағын стоматологиялық қызметтерге пайдалануға тыйым салу бастамасына қарсы шықты,деп жазады Ertenmedia.kz. Бұған дейін Денсаулық сақтау министрлігі азаматтардың зейнетақы жинағын тіс емдеуге жұмсауына толықтай тыйым салуды ұсынған болатын. Депутаттың айтуынша, мұндай ұсыныс алаяқтардың әрекетіне байланысты туындаған. Олар емдеу қызметін сылтауратып, миллиардтаған қаржыны заңсыз шешіп алған. «Отбасы банкінен алынған мәлімет бойынша, бұл салада миллиардтаған теңге қаржы заңсыз шығарылғаны анықталып отыр. Енді сол үшін халықтың құқығын шектеу ақылға сыймайды. Алаяқтық жасағандар қылмыстық жауапқа тартылуы керек. Осындай әрекеттерге барған клиникалар мен стоматологияларға қатысты тергеу жүргізіп, лицензияларын кері қайтарып, есіктеріне құлып салу қажет. Бірақ қарапайым азаматтардың құқығын бұлайша аяқасты ету…

Толық оқу