Автор: Асылхан Бөрібай

Бітімгерлік операциялар орталығы Қазақ әскерінің бітімгерлік мектебі деп атасақ болады. Аталған орталық 2006 жылдан бері әскерилерді БҰҰ стандарттарына сай дайындап келеді. Сарбаздарымыз қақтығыс аймағына бармай жатып, осы жерде сол жақтың ережесі мен мәдениетін үйренеді. Соңғы жылдары орталық БҰҰ сертификаттаған курстарды тұрақты өткізіп, тек қазақ сарбаздарын ғана емес, өзге елдердің әскери қызметшілерін де оқыта бастағанын атап айтуға болады. Мұнда сарбаздар халықаралық гуманитарлық құқық, тілдік дайындық, психологиялық тұрақтылық, көпұлтты ортада жұмыс істеу мәдениетін иегерді. Қысқаша айтқанда, орталықтың тәжірибелі мамандары жауынгерлерді тек атысқа ғана емес, ақылмен әрекетке де баулиды. Қазір орталықта Голан жоталарына жіберілетін үшінші ұлттық контингенттің машығын шыңдап жатыр. Голан жоталары геосаяси…

ҚР Оқу-ағарту министрлігі «Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы «Келешек мектептері» ұлттық жобасы аясында салынған мектептердің педагогтерінің кәсіби құзыреттілігін дамытуды жалғастыруда. Биыл жаңа форматтағы 140-қа жуық мектептің 7 мыңнан астам педагогі біліктілікті арттыру курсынан өтті. Қазіргі таңда оқыту нәтижелерін бағалау мақсатында қорытынды тестілеу жүргізілуде. Тестілеу қорытындысы бойынша қатысушыларға кәсіби дамуын одан әрі жалғастыруға арналған жеке ұсынымдар беріледі. Алдағы уақытта вебинарлар, семинарлар, шеберлік сабақтар және басқа да білім беру іс-шараларын өткізу жоспарланған. Айта кетейік, «Келешек мектептерінің» педагогтері LMS платформасы арқылы онлайн оқудан өтті. Курстар базалық деңгейдегі 11 пәнді қамтиды: бастауыш сынып, қазақ, орыс және ағылшын тілдері, математика, информатика, физика, химия, биология, география…

«AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Нартай Сәрсенғалиевтің Ішкі істер министрі Ержан Сәденовке, Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваға әлеуметтік желілерде қауіпті пранктердің кеңінен таралуы туралы депутаттық сауал жолдады. – Бүгінгі депутаттық сауалым «Ойын түбі – от, тұман түбі – жұт» дегенді санасына сіңірмеген селтеңбайлар туралы. Қазір қоғамда пранкпен парақшасындағы лүпілдің санын арттырғанмен парасат биігінен омақаса құлағандар қаптап кетті. Адамды қорқытуды, қоғамдық орында ақымақтық жасауды қызық көріп әзілдің шекарасынан шығып кеткен әркімдер әлеуметтік желіде әлек салуды доғармай тұр. Нақты мысал айтайын: Астана қаласында блогер достарымен бірге лифттің ішіне «жалған мәйітті» кіргізіп, кейін жарықты өшіреді. Сол сәтте мәйіт кейпіндегі адам қозғала бастайды. Жеделсатының…

AMANAT партиясының депутаты Сергей Пономарев Жаслан Мадиев пен Ержан Саденовке жолдаған сұрауында дипфейктерге қатысты құқықтық реттеу мәселесін көтерді. Ол жасанды интеллект арқылы жасалатын жалған бейнелер мен аудио жазбалардың халық сенімін шайқап, қоғамдық сенімді бұзуы мүмкін екенін айтады. Дипфейк дегеніміз жасанды интеллект арқылы жасалған, реалдылығы күмәнді видео немесе аудио материал Егер елге ондаған мың көрермен мен тыңдаушыны адастыру үшін жасалған фейк көбейсе, оның салдары тек жеке жанжал емес, ұлттық қауіпсіздікке де әсер етуі мүмкін. Сол себепті депутат тарапынан жауапты министрліктер – цифрлық даму мен ішкі істер нақты заңнамалық шараларды әзірлеу қажет екенін алға тартты. Дипфейктердің таралуы қоғамда сенімнің азаюына, қарсы пікірдің…

«Қазақстан темір жолы» компаниясы Қытай шекарасындағы жүк пойыздарының кідіру себебін түсіндірді, деп хабарлайды Ertenmedia. 2025 жылдың қазан айынан бастап Қазақстаннан Алтынкөл станциясы арқылы Қытайға жөнелтілетін пойыздар саны тәулігіне 14-тен 10-ға дейін, ал кей күндері тіпті 6 пойызға дейін азайған. Компанияның хабарлауынша, мәселе Қытайдың тиісті органдары Қазақстаннан жеткізілетін астық жүктерін тереңдетілген түрде тексеріп жатқанымен байланысты. Тексеру кезінде астық сынамасы алынып, Үрімжі және Бейжіңдегі зертханада сараптамадан өтеді. Процесс орташа есеппен 5-10 күнге дейін созылуда. «Қазіргі жағдай Қазақстанның теміржол инфрақұрылымына айтарлықтай салмақ салып отыр. Қытай бағытында экспорттық және транзиттік жүгі бар шамамен 3 мың вагон жиналып қалды. Бұл Қытай жағына жоспар бойынша өткізілетін…

Кең далаға ие Қазақстан үшін агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың маңызы зор. Себебі ауыл шаруашылығы бізде тек экономикалық көрсеткіш емес, елдің азық-түлік қауіпсіздігі, ауылдағы жұмыспен қамту, өңірлердің әлеуметтік жағдайы, тіпті ішкі саяси тұрақтылықпен тікелей байланысты. Ең алдымен, агроөнеркәсіптік кешен азық-түлік қауіпсіздігінің негізі. Егер ел ішкі сұранысты өз өнімімен жауып отырса, әлемдік нарықтағы баға құбылуы, логистикадағы қиындықтар, санкциялық текетірестер азық-түлікке қатты соққы болып тимейді. Қазақстанның жері кең, егістікке, мал шаруашылығына қолайлы аймақ көп. Осы әлеуетті толық пайдалану арқылы бидай, ет, сүт, майлы дақылдар, көкөніс-құртпа өнімдер бойынша ішкі нарықты қамтып, артығын экспортқа шығару мүмкіндігі бар. Сол үшін агроөнеркәсіптік кешенді заманауи техникамен, сапалы тұқыммен, суару…

Мемлекеттен көмек көрген Eurasian Bank берешегінің бір бөлігін (30 млрд теңге) мерзімінен бұрын қайтаруға дайын екенін мәлімдеді. Бұл банктің өкіметтен алған жалпы қарызының (150 миллиард теңге) бестен бір бөлігі, деп хабарлайды Ertenmedia. Форбс дерегінше банк әлгі ақшаны 2017 жылы банктердің қаржылық тұрақтылығын арттыру бағдарламасы аясында облигация шығару арқылы алған. Қарызды 2032 жылға дейін өтеу жоспарланған еді. Қазақстан қор биржасында (KASE) жарияланған ақпаратқа сәйкес, банк құны 100 теңгелік 300 млн облигацияны 2025 жылдың соңына дейін кезең-кезеңмен кері сатып алады. Бұған облигацияны ұстаған кезеңдегі есептелген, бірақ әлі төленбеген сыйақы да кіреді. Облигацияларды мерзімінен бұрын сатып алу бір апта бұрын банктің директорлар кеңесінің…

Ресейлік «Лукойл» компаниясы Қазақстандағы «Қаламқас-Хазар» кенішіндегі үлесін сатуға мәжбүр болуы мүмкін. Бұған АҚШ Қаржы министрлігінің компанияға қарсы енгізген санкциясы себеп болған. Соған сәйкес, «Лукойл» өзіне тиесілі үлесі 50 пайыздан асатын шетелдік активтерінен бас тартуы тиіс, деп хабарлайды Ertenmedia. Energy Monitor қоғамдық қорының директоры, мұнай-газ саласының сарапшысы Нұрлан Жұмағұловтың айтуынша, «Лукойл» «Қаламқас-Хазар» жобасында жұмысын жалғастыруы да мүмкін. «АҚШ санкциясы «Лукойлдың» үлесі 50 пайызды құрайтын және одан асып түсетін активтеріне қатысты қолданылады. «Қаламқас теңіз-Хазар» жобасындағы «Лукойлдың» үлесі тұп-тура 50 пайызды құрайды, қалған өзіміздің «ҚазМұнайГазға» тиесілі. Менің пікірімше, егер біздің тараптың үлесі 51 пайызға артатын болса, орыстар жобадағы орнын сақтап қалады», – дейді…

Таяуда Қостанай облысында Ассамблеяның «Ұлы даланың ұлтаралық тілі».  Деп аталатын республикалық форумы өтті. Форумда әр ұлттың өкілі бір тілге тоқтасақ, қоғамдағы сенім де нығаяды деген түсінікті алға тартқан ашық алаң болды. Қазақстанда қазақ тілін этносаралық қатынас тіліне айналдыру тек мәдени саясат емес, елдегі тыныштықтың кепілі болатын бағытқа айналып келеді. Президент Жолдауларында ұлтаралық келісімді сақтау мен ортақ тілдің ролін күшейтуді бірнеше рет атап өткені белгілі. Осы форум сол тапсырманың нақты жүзеге асып жатқанын көрсетті. Форумға түрлі өңірден жазушылар, қоғам қайраткерлері, этномәдени бірлестік өкілдері және жастар келді. Сенатор Геннадий Шиповских пен «Ситуативный казахский» кітабының авторы Қанат Тасыбеков қазақ тілін үйренудің тиімді жолдары…

Қазақстан мен Финляндия су шаруашылығы саласындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруге ниетті. Астанада Финляндия Президенті Александр Стуббтың ресми сапары аясында екі елдің салалық министрліктері арасында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды, деп жазады Ertenmedia.kz. Құжат Қазақстан Республикасының Су ресурстары және ирригация министрлігі мен Финляндияның Ауыл және орман шаруашылығы министрлігі арасында жасалды. Негізгі мақсат – су ресурстарын тиімді басқару, инфрақұрылымды жаңғырту және заманауи технологияларды енгізу бағытында бірлескен жұмыс жүргізу. Меморандум аясында тараптар су үнемдеу, өндірістік суды тазарту және қайта пайдалану, цифрлық мониторинг жүйелерін енгізу, деректер жинау және талдау бағытында тәжірибе алмасады. Сонымен қатар су тасқыны мен құрғақшылық тәуекелдерін басқару мәселелері де қамтылған.…