Автор: Самал Жолжаксын

Қазақстан мен әмірикалық Chevron компаниясы Теңіз кенішінің болашағын талқылауды бастап кетті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Әлемдегі ірі мұнай жобаларының бірі саналатын кен орнын игеруге қатысты қолданыстағы келісімшарттың мерзімі аяқталуға тақау. «2033 жылы қазіргі контракт күшін жояды, ал оның ары қарай жалғасуы Ақорда үшін шешуші мәнге ие», — деп топшылайды New York Times. Chevron осы уақытқа дейін кенішті кеңейтуге 48 миллиард доллар инвестиция құйып тастаған. Бұл бастапқы жоспарланған бюджеттен 11 миллиард долларға көп. Сарапшылар Теңізді «Қазақстан мен Батыс мұнай алпауыттарының әріптестік символы» деп атайды. Кеніш қазірдің өзінде ел экономикасына орасан зор пайда әкеліп отыр: күн сайын миллион баррель шамасында мұнай беретін жоба…

Мәжіліс депутаты Асхат Рақымжанов Қонаев қаласының прокуроры Жәнібек Жақаевпен кездесіп, жергілікті тұрғындарды мазалап жүрген мүлік дауы мәселесін талқылады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Кездесу Қонаев қаласындағы «Қапшағай-Алтын Алма» бау-бақша тұтынушы кооперативінің мүшелері тарапынан бірнеше жылдан бері айтылып келе жатқан шағымына байланысты ЖСДП Алматы облыстық филиалының ұсынысымен өтті. Жиынға қалалық полиция, әкімдіктің ішкі саясат және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімдерінің өкілдері, сондай-ақ кооператив мүшелері қатысты. Кооператив мүшелерінің айтуынша, олардың жеке қаржысына салынған ұзындығы 3 600 метрлік су құбыры желісі кейін заңсыз жолмен үшінші тараптың иелігіне өтіп кеткен. Тұрғындар мүлікті рәсімдеу процесінің ашық өтпегенін, құжаттың заңдылығы мен хаттамадағы қолдың түпнұсқалығына күмән бар екенін алға тартуда.…

Қазақстанда жаңа жылдан бастап зейнетақы мен әлеуметтік жәрдемақы мөлшері біршама өсті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Былтыр желтоқсанда президент Тоқаев қол қойған «2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңға сәйкес, елдегі негізгі әлеуметтік төлемдер 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап арттырылды. Жаңа жылдан бастап айлық есептік көрсеткіш (АЕК) 4325 теңгеге дейін көтерілді. Өткен жылы бұл көрсеткіш 3932 теңге болған. Мемлекеттік базалық зейнетақының ең төменгі мөлшері 35 596 теңгені құраса, ең төменгі зейнетақы 69 049 теңгеге жетті. Өткен жылғы көрсеткіштер сәйкесінше 32 360 және 62 771 теңге болған еді. Елдегі күнкөріс деңгейінің ең төменгі мөлшері де артты. Биыл ол 50 851 теңге деңгейінде белгіленді.…

Қазақстанда медициналық сақтандыру жүйесінің талаптары жаңарып, бірқатар ауруларға қатысты тегін көмек алу тәртібі жеңілдеді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Енді азаматтар сақтандырылған-сақтандырылмағанына қарамастан, ауыр әрі қауіпті ауруларды тексеру мен емдеуге тегін қол жеткізе алады. Осыған дейін сақтандырылмаған пациенттер тек туберкулез немесе ВИЧ-инфекциясы секілді сирек жағдайларда ғана тегін тексерілуге мүмкіндік алатын. Ал дәрігерлер онкологиялық ауру не бауыр циррозын күдіктенгенде, сақтандыру мәртебесі болмаса ем алудың жолы жабық болатын. Енді бұл шектеу толық алынып тасталды. Жаңа талапқа сай, қатерлі ісіктерді, созылмалы вирустық гепатиттер мен циррозды, психикалық ауруларды, сирек кездесетін дерттер мен жүйке жүйесінің ауыр сырқаттарын, сондай-ақ эпилепсия, миокард инфарктісі және инсультті тегін емдеу мен тексеру…

Түркия Орталық Азияға қатысты тарихи атауларды қайта жаңғыртып, ресми айналымға «Түркістан» ұғымын енгізуді қолға алды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа атау енді Түркияның мектеп пен университет бағдарламасына енгізіліп, оқулықтарда тұрақты қолданылмақ. Анкараның айтуынша, мұндағы мақсат түркі халықтарының тарихи тамырластығын қайта түлетіп, мәдени тұтастығын нығайту. Өңірдегі тарихшылардың бір бөлігі қазір қолданылатын «Орталық Азия» немесе «Орта Азия» ұғымдары сырттан таңылған терминдер екенін жиі айтады. Олардың пікірінше, аймақтың тарихи өзіндік атауы әлдеқайда ертеректе қалыптасқан. Көне деректерде өңір «Түркістан» немесе «Түркі жұрты» деп танылған. Ғылым әлеміне «Орталық Азия» атауын неміс ғалымы Александр фон Гумбольдт 1843 жылы енгізген еді. Сол уақыттан бері халықаралық деңгейде орныққан терминнің…

Германияда еңбек етіп жүрген үндістандық мигранттардың әрбір екіншісі айына 5400 еуродан жоғары жалақы алатыны белгілі болды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Немістің IW институты жүргізген соңғы зерттеу нәтижесі бойынша, Германияға келген шетелдік жұмысшылар арасында дәл осы үнділер кәсіби тұрғыдан ең жоғары жетістікке жеткен. Мұның негізгі себебі үндістандық мамандардың еңбек нарығындағы бәсекеге қабілеттілігі. Олар көбіне жоғары жалақылы техникалық мамандықтарда қызмет етеді. Атап айтқанда, академиялық салада, математика мен информатика бағыттарында және инженерлік кәсіптерде жиі кездеседі. Үндістандық жастардың Германияға студент ретінде көптеп келуі де осы үрдісті күшейтіп отыр. Олардың басым бөлігі жоғары білім алғаннан кейін осы елде жұмысын жалғастырып, кәсіби мансабын сәтті қалыптастырған. Зерттеу мәліметіне…

Соңғы бірнеше күн бойы YouTube сервисінің баяулап қалуы қазақтардың қанын қайнатып жатыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. «Қазақтелекомның» Instagram-дағы парақшасында видеолардың дұрыс жүктелмейтініне шағым айтқан қолданушылар көбейген. Пікір жазушылар YouTube-тың не себепті жиі қатып қала беретінін сұрап, видеолардың ұзақ жүктелетініне наразылық білдіруда. Көбісі видео атаулы мүлдем ашылмайтынын айтып жатыр. Әдетте барлық шағымдарға бірдей стандартты жауап беріп, колл-орталықтың «160» нөміріне немесе WhatsApp-қа жазуға кеңес беретін компания халықтың шағымына құлақ асуға мәжбүр болыпты. Ашуға мінген қолданушының пікірінен кейін жағдайды ушығуынан қорыққан «Қазақтелеком» кері жауап қатыпты. «Бұл бір ғана адамға қатысты емес, барлығына ортақ мәселе. Елдің бәрі YouTube дұрыс істемейтінін айтып жатыр. 160-қа хабарласыңыз деген…

Қазақстанда халықтың қарызға батуын тежеу мақсатында бірқатар жаңа ереже енгізілді. Соның арқасында берешек көлемі айтарлықтай азаған деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаржы нарығын реттеу агенттігінің дерегінше, 2024 жылы қабылданған заң бойынша банктер мен микроқаржы ұйымдарының азаматтардың несиесін коллекторларға сатуы 2026 жылдың мамырына дейін тоқтатылған. Осы шара енгізілгеннен кейін, коллекторлық агенттіктердегі проблемалы қарыз алушылар саны 35 пайызға азайып, 395 мың адамға дейін кеміді. Ал жалпы қарыз сомасы 27,6 пайызға төмендеп, 284 млрд теңге болды. Микроқаржы ұйымдарында берешегі барлар саны да 22 пайызға, ал олардың жалпы қарызы 15 пайызға азайды. Дегенмен мораторийдің әсерінен банк саласындағы проблемалы қарыз алушылар саны керісінше 7,6 пайызға өсіп, 596…

Алматы облысының Шонжы ауылы маңындағы ыстық суларға өткен жылы 250 мыңнан астам турист келген деп хабарлайды Ertenmedia.kz. 24-ші арнаның дерегінше емдік қасиеті мол минералды суымен әйгілі Арасан өңіріне еліміздің әр түкпірінен ғана емес, шетелдерден де арнайы іздеп келушілер көп, Жергілікті мамандардың айтуынша, өңірдегі ыстық сулардың тері ауруларын емдеуде шипасы зор. Мұндағы судың құрамында адам ағзасына пайдалы 18 түрлі минерал бар. Ыстық су жер астынан 900 метр тереңдіктен шығады. Қазір Шонжы ауылы маңында 40-қа жуық демалыс орны мен сауықтыру кешені жұмыс істеп тұр. Соңғы жылдары демалыс орындарының жұмысы жанданып, туристер саны жылдан-жылға көбейіп келеді. Әсіресе, Ресей, Беларусь, Қырғызстан, Үндістан және Индонезиядан…

Иранда экономикалық дағдарысқа байланысты басталған жаппай наразылық бесінші күн қатарынан басылар емес деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Наразылық акциясының соңы күштік құрылымдармен қақтығысқа ұласып, жеті адам көз жұмды. Hengaw құқық қорғау ұйымының мәліметінше, 1 қаңтар күні Азна қаласында қауіпсіздік күштері шерушілерге оқ атып, үш адам қаза тапқан. Олардың арасында 15 жастағы жасөспірім де бар. Тағы 17 адам түрлі жарақат алған. Бұдан бөлек, Лордеган қаласындағы қақтығыста екі адам, ал Кухдашт және Фуладшахр қалаларында бір-бір адамнан мерт болған. Ирандағы жағдайдың ушығуына АҚШ президенті Дональд Трамп мәлімдеме жасады. Ол Truth Social әлемжелісінде Иран билігі бейбіт шеруге шыққан халыққа оқ атуды тоқтатпаса, Уашиңтонның жағдайға араласуға дайын…