Алматыда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңестің екінші отырысы өтті, деп жазады Ertenmedia.kz.
Мемлекет басшысы жиында әлем технологиялық трансформацияның жаңа кезеңіне аяқ басқанын айтты. Оның сөзінше, қазіргі өзгерістер XIX-XX ғасырлардағы индустриялық революциямен салыстыруға келмейді. Себебі жаңа технологияның жылдамдығы мен ауқымы әлдеқайда кең. Физикалық өмір мен цифрлық кеңістік арасындағы шекара барған сайын көмескіленіп барады.
Президент жасанды интеллект жаһандық экономиканың негізгі тірегіне, ал үлкен деректер қоры аса маңызды ресурсқа айналғанын атап өтті. Сондықтан Қазақстан бұл бағытты стратегиялық басымдық ретінде қарастырады.
Елдің алдына заманауи цифрлық мемлекетке айналу мақсаты қойылған. Қазір институционалдық негіз бен базалық инфрақұрылым қалыптасып келеді. Ендігі міндет – жасанды интеллектіні экономиканың барлық саласына енгізу.
Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа технологияны енгізгенде «технологиялық сақтық шараларын» ескеріп, ұлттық мүддені ұмытпау қажет екенін айтты. Бұл жерде әңгіме тек цифрлық құрал орнату туралы емес. Мемлекет дерек қауіпсіздігі, экономикалық тиімділік, басқару сапасы және технологиялық тәуелсіздік мәселесін қатар қарауы керек.
Президент Үкіметке Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігімен бірлесіп, цифрлық экономиканың ішкі жалпы өнімге нақты әсерін бағалау бойынша ұсыныс енгізуді тапсырды.
Оның айтуынша, цифрлық экономика туралы түсінік әлі толық қалыптаспаған, ал қолданыстағы әдістеме бірізді емес. Сондықтан жалпы көрсеткіштер кейде жұмыстың нақты тиімділігін емес, сыртқы әдемі көрінісін ғана беруі мүмкін.
Қазақстан жасанды интеллект жарысында
Мемлекет басшысы ІЖӨ-дегі цифрлық экономиканың үлесін бес пайызға жеткізу туралы айтқанда, нақты сектордағы өсім мен инновациядан түскен табыстың ара жігін ажырата білу қажет екенін ескертті. Әйтпесе цифрландыру мен жасанды интеллектінің ел экономикасына қосқан шынайы үлесін дәл бағалау қиын.
Тоқаев әлемдік зертханалар дерегіне сүйене отырып, дамыған және дамушы елдер арасындағы технологиялық алшақтық тез ұлғайып келе жатқанын айтты.
Жасанды интеллект саласында капитал да, технология да көшбасшы елдер мен ірі компаниялардың қолына шоғырланады. Егер Қазақстан уақытылы шешім қабылдамаса, ертең бұл алшақтықты қысқарту әлдеқайда қиын болуы мүмкін.
Президент елдің классикалық «орта табыс дағдарысына» тірелгені туралы сарапшылар пікірімен келісетінін жеткізді. Мұндай кезеңде табиғи ресурс пен арзан жұмыс күші бұрынғыдай өсім бере алмайды. Ал жаңа экономикалық салалар жеткілікті деңгейде дамымаса, экономика тұралап қалу қаупі күшейеді.
Осыған байланысты Мемлекет басшысы ірі цифрлық платформалар құру қажеттігін айтты. Оның пікірінше, мемлекеттік деректердің бірыңғай жүйесі болмаса, жасанды интеллектіден нақты пайда болмайды. Яғни дерек шашыраңқы, жүйесіз, әр мекеменің ішінде бөлек жатса, оны талдап, шешім қабылдайтын интеллектуалдық жүйе де толық жұмыс істей алмайды.
Президент мемлекеттік сервистерді көзге көрінбейтін, бірақ өте тиімді операциялық жүйеге айналдыру керек екенін атап өтті. Қазіргі жағдайда бір сұраныстан шешім қабылдауға дейін бірнеше күн немесе апта кетуі мүмкін.
Ал жаңа цифрлық модельде мұндай процесс бірнеше секундқа дейін қысқаруға тиіс. Бұл бюрократияны азайтып, капитал айналымын жылдамдатады.
Қасым-Жомарт Тоқаев цифрлық теңгені кеңінен қолдану экономикалық жүйедегі «ойын ережесін» өзгертетінін айтты. Оның сөзінше, Қазақстанда қолма-қол ақшасыз төлем үлесі 80 пайыздан асқан. Отандық финтех компаниялар да жоғары кәсіби деңгей көрсетіп отыр.
Цифрлық теңге бюджет ашықтығын арттырып, транзакцияға кететін комиссиялық шығынды қысқартуы мүмкін. Бұл Қазақстанға көбірек капитал тартып, өңірдегі жетекші инвестициялық және қаржылық орталыққа айналуға мүмкіндік береді.
Қазақстан қашан аймақтық криптохабқа айналды?
Президент цифрлық активтер мен криптовалютаны реттейтін құқықтық база қалыптасқанын да атап өтті. Енді жылжымайтын мүлік, алтын, ірі өндіріс кәсіпорындарының акциялары және басқа да активтерді токенизациялауға жол ашылды.
Қазақстанның мақсаты аймақтағы жетекші криптохабқа айналу. Осыған байланысты Үкімет пен Ұлттық банк цифрлық активтерді дамытудың басты бағыттарын бекітуі қажет.
Мемлекет басшысы «нақты уақыт экономикасына» көшу маңызды екенін айтты. Қазіргі дәстүрлі жүйеде мемлекет көбіне оқиғаның соңынан еріп отырады. Мысалы, тексеріс салық жинау кезеңі аяқталғаннан кейін жүргізіледі, ал ол кезде бюджет қаржысы жұмсалып қояды.
Жасанды интеллект күшейткен платформалық тәсіл мұндай жағдайда алдын ала әрекет етуге мүмкіндік береді. Үздіксіз предиктивті мониторинг мақсатсыз немесе күмәнді транзакцияларды ерте кезеңде анықтай алады. Бұл бюджет қаражатының тиімділігін арттырып, қаржылық тәртіпті күшейтеді.
Президент тек мемлекет ресурсына сүйену стратегиялық тұрғыдан дұрыс емес екенін де ескертті. Қабылданатын платформалық шешімдер жеке капиталдың бәсекеге қабілеттілігін сақтауы керек. Сондықтан Үкімет бизнеске нақты ынталандыру тетіктерін ұсынуға тиіс.
Алматыдағы жиында айтылған негізгі ой түсінікті: жасанды интеллект Қазақстан үшін сәнді технология емес, экономиканың келесі кезеңіне өтудің құралы. Дерек жүйеленбесе, цифрлық теңге толық іске қосылмаса, мемлекеттік сервис жылдамдамаса және бизнеске қолайлы орта қалыптаспаса, цифрлық мемлекет туралы сөз қағаз жүзінде қалуы мүмкін. Ендігі мәселе – осы бағыттағы шешімдерді нақты іске айналдыруда.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
