Енді құрылыстың бастапқы кезеңінде пәтер сатып алу бұрынғыдай жоғары пайда әкелмейді, деп жазады Ertenmedia.kz.
Бұған дейін нарықта кең тараған схема бар еді. Үй құрылысы енді басталған кезде пәтерді арзанырақ алып, нысан пайдалануға берілген соң қымбатқа сату. Бірнеше жыл бұрын мұндай тәсіл жақсы табыс әкелетін.
Флиппер Алан Қанатовтың айтуынша, бұрын құрылыстың бастапқы кезеңіндегі баға мен дайын үйдің бағасы арасындағы айырма 25-40 пайызға дейін жеткен. Қазір бұл көрсеткіш айтарлықтай қысқарды. Көп жағдайда айырма 8-12 пайыз шамасында ғана.
Нарық қатысушылары мұны бірнеше фактормен түсіндіреді. Құрылыс құны өсті. Материал қымбаттады. Логистика мен жұмыс күші де бұрынғыдан қымбат. Сонымен қатар нарықтағы реттеу күшейді.
Арзан алып, қымбат сату қиындады
Құрылыс компаниялары да бұрынғыдай үлкен жеңілдік бере бермейді. Олар жобаның табысын, шығынын және тәуекелін әлдеқайда сақ есептейтін болған.
Жылжымайтын мүлік сарапшысы Виталий Шалаевтың айтуынша, жағдай өзгерген. Бастапқы сатылымдағы жеңілдіктер қысқарды. «Қазаншұңқыр» кезеңіндегі баға мен дайын баспана бағасының айырмасы бұрынғыдай үлкен емес.
Нарық өкілдерінің сөзінше, бұрын ерте кезеңде алынған пәтер екі жыл ішінде 40-50 пайызға дейін пайда әкелуі мүмкін еді. Қазір нақты бағдар 15-25 пайыз көлемінде. Ал салық, комиссия және басқа шығындарды алып тастағанда табыс 10-18 пайызға дейін төмендеуі мүмкін.
Қарапайым сатып алушы үшін бұл маңызды белгі. Құрылысы жүріп жатқан үйден пәтер алу енді тез пайда табудың кепілді жолы емес. Мұндай шешім адам баспананы өзі үшін алып, бірнеше жыл күтуге дайын болған жағдайда ғана тиімді болуы мүмкін.
Сарапшылар ең алдымен құрылыс компаниясын мұқият тексеруге кеңес береді. Құрылысқа рұқсат бар ма, үлестік қатысу шарты заңды рәсімделген бе, мәміле тіркелген бе, соның бәрін қарау керек.
Компанияның беделі де маңызды. Бұған дейін салған нысандары, тапсыру мерзімі, тұрғындардың пікірі және сот даулары назардан тыс қалмауы тиіс.
Бұрынғы схема бұзылды
Алдын ала келісімшарт, қолхат немесе қолма-қол ақша арқылы төлем жасау қауіпті. Мұндай жолдар заңды қорғауды әлсіретеді. Кейін мәселе шықса, сатып алушы өз құқығын дәлелдеуде қиындық көруі мүмкін.
Егер пәтер кейін қайта сату үшін алынса, ауданның өтімділігін алдын ала есептеу қажет. Болашақ инфрақұрылым, жол, мектеп, балабақша, сауда орындары және көлік қатынасы бағаға тікелей әсер етеді.
Пәтердің жоспары да маңызды. Нарықта көбіне бір бөлмелі пәтерлер мен «евроекілік» форматындағы баспаналар тез өтеді. Ал үлкен пәтерлер, бірінші және соңғы қабаттағы нысандар ұзақ сатылуы мүмкін.
Салық салдары да алдын ала есептелуі керек. Тек сатып алу бағасы мен сату бағасының айырмасына қарап шешім қабылдау дұрыс емес. Комиссия, жөндеу, салық, құжат рәсімдеу және күту мерзімі нақты табысты азайтады.
Сарапшылардың негізгі қорытындысы мынаған саяды: құрылыс кезеңінде пәтер алу әлі де үнемдеуге мүмкіндік береді. Бірақ ол енді жеңіл алыпсатарлық инвестиция емес.
Бүгінгі нарықта ұзақ құрылыс, мерзімнің өзгеруі, сұраныстың төмендеуі және қосымша шығындар сияқты тәуекел көп. Сондықтан пәтерді ерте кезеңде алу үшін эмоция емес, нақты есеп керек.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
