АҚШ президенті Дональд Трамп Конгреске өткен аралық сайлаудағы ауыр соққыдан кейін халықаралық аренадағы ықпалын қайта бекіту мақсатында Азия елдеріне ауқымды сапарын бастады. Филиппиндегі ASEAN жиыны мен Қытайдың Шэньчжэнь қаласында өтетін APEC саммитін қамтитын бұл тур аясында Қытай басшысы Си Цзиньпин және Ресей президенті Владимир Путинмен сирек кездесетін үшжақты кездесу жоспарланған, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Ішкі саяси дағдарыстан қашу: Тарихи дәстүр жалғасы
Америкалық көшбасшылар үшін ел ішіндегі саяси тұйықтан шығудың сыналған тәсілі — шетелге сапар шегу. Мәселен, 1982 жылы Рональд Рейган рецессия, 11 пайыздық жұмыссыздық және палатадағы 26 орындық жеңілістен соң назарын Латын Америкасына бұрған еді. Президент Трамп та осы жолды таңдағандай көрінеді. Себебі қараша айындағы сайлауда Республикалық партия Конгрестің қос палатасында да бақылауды демократтарға беріп қойды.
Президентпен бірге Азияға сапарға миллиардер Илон Маск та аттанды. Ол сайлау науқанына 445 миллион доллар жұмсағанымен, өз партиясына басымдық әпере алмады. Енді қос фигура сыртқы майданда геосаяси бедел жинауға мәжбүр.
Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығының (CSIS) аға кеңесшісі Эдгард Каган мемлекет басшысының бұл қадамына саяси баға берді.
«Сыртқы саясат пен президенттік сапарлар тек ел басшысының ғана құзырындағы айрықша мүмкіндік. Мұндай қадамдар ақпараттық күн тәртібін түбегейлі өзгертіп, қоғамға президенттің әлі де билік тізгінін ұстап отырғанын еске салуға жол ашады», – деді сарапшы.
Nvidia дауы мен Шэньчжэньдегі технологиялық күрес
Сапар барысында АҚШ президенті көтеретін мәселелер оңай емес. Әсіресе Қытайдың технологиялық астанасы саналатын Шэньчжэньге сапар кезінде Nvidia компаниясының төңірегіндегі жанжал көлеңке түсіруі мүмкін. Жақында осы корпорацияның бас атқарушы директоры Дженсен Хуанг шпиондық дау мен қытайлық іскер әйелмен қарым-қатынасқа қатысты айыптаулардан кейін қызметінен кетуге мәжбүр болған еді.
Вашингтонда жасанды зердеге арналған озық америкалық чиптердің экспорттық тыйымдарды айналып өтіп, Бейжің қолына қалай түскені жөнінде қызу пікірталас жүріп жатыр. Ақ үй өкілдері Трамптың Си Цзиньпинмен кездесуінде бұл тақырыпты арнайы көтермейтінін білдірді. АҚШ экспорттық бақылау ережелерін өзге елдермен саудаласу нысаны ретінде қарастырмайтынын мәлімдеді.
Үшжақты саммит және ядролық қару қаупі
Сапардың ең маңызды оқиғасы — бейсенбіге жоспарланған Трамп, Си Цзиньпин және Владимир Путин арасындағы үшжақты келіссөз. Бұл кездесу кейбір сарапшылардың есіне 1945 жылғы Ялта конференциясын түсіреді. Бастапқыда Ресей тарапы кездесуде Украина мәселесін талқылауды ұсынғанымен, Вашингтон Украина күн тәртібінде болмайтынын кесіп айтты.
АҚШ-тың басты мақсаты — ядролық қаруды бақылау мәселесін қозғау. Мәскеу мен Вашингтон арасындағы соңғы ядролық келісім ақпан айында аяқталды. Әр елдің иелігінде шамамен 5000 оқтұмсық бар. Қытай болса соңғы жылдары арсеналын 600 оқтұмсықтан асырғанымен, мұндай пактілерге қосылуға аса құлықсыздық танытып отыр.
Келіссөздерден күтілетін нәтижелерге қатысты америкалық шенеуніктердің үміті аса жоғары емес.
«Қытайға үлкен келіссөздер үстеліне отырып, ересек адамдарша салмақты әрі маңызды тақырыптарды талқылайтын уақыт жетті», – деп мәлімдеді АҚШ-тың жоғары лауазымды шенеунігі.
Си Цзиньпин алғашында үшжақты формат APEC саммитінің басты мақсатын көмескілендіреді деп күмәнданғанымен, Трамп мұндай геосаяси көрініске бірден келісті. Ішкі саясатта тартысқа түскен АҚШ басшысы үшін бұл сапар жаһандық саясаттағы ықпалын сақтап қалудың басты мүмкіндігі болмақ.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!







