Қазақстан мен Еуроодақ арасындағы стратегиялық әріптестікті жаңа деңгейге шығару қажет, деп жазады Ertenmedia.kz.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Euronews басылымына арналған мақаласында Қазақстан мен Еуроодақ байланысының бүгінгі күрделі кезеңде бұрынғыдан да маңызды екенін атап өтті. Мемлекет басшысының пікірінше, 2015 жылы қол қойылған Кеңейтілген әріптестік және ынтымақтастық туралы келісім екі тараптың қарым-қатынасына берік негіз қалады. Қазір Еуроодақ Қазақстанның ең ірі сауда және инвестициялық серіктесіне айналған.
Қазақстанда мыңдаған еуропалық компания табысты жұмыс істеп жатыр. Олар ел экономикасын жаңғыртуға, әртараптандыруға және жаңа өндірістік мәдениетті қалыптастыруға үлес қосуда. Алайда Президент қазіргі өзгермелі әлемде бұған тоқмейілсуге болмайтынын жеткізді.
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан мен Еуроодақ әріптестігінің жаңа кезеңі үш стратегиялық мақсатқа сүйенуі керек екенін айтты. Біріншісі, тұрақтылықты күшейту. Екіншісі, барлық бағыттағы байланыстарды кеңейту. Үшіншісі, азаматтар үшін жаңа мүмкіндік ашу.
Президенттің айтуынша, бұрынғы геосаяси болжамдар өз күшін жоғалта бастады. Әлемде күш пен география факторы қайтадан алға шықты. Сауда, технология және инвестиция ағындары жаңа бәсекенің ықпалымен қайта құрылып жатыр. Жаһандық жеткізу тізбектері әлсіз тұсын көрсетті. Экономикалық өзара тәуелділік те ұлттық қауіпсіздік ұғымымен тығыз байланыса бастады.
Осындай жағдайда мемлекеттер қарсылас блоктарға бөлінуге немесе өзара құрмет пен ортақ мүддеге негізделген жаңа әріптестік құруға мәжбүр. Қазақстан өзін құрлықтар тоғысындағы ел ретінде көреді. Сондықтан сыртқы саясаттағы басты ұстаным да елдерді байланыстыруға бағытталған.
Мемлекет басшысы Қазақстанның бұл рөлі экономикалық қуатпен бекіп келе жатқанын атап өтті. 2025 жылы ел экономикасы 6,5 пайызға өсіп, жалпы ішкі өнім 306 миллиард долларға жетті. Халықаралық валюта қорының болжамынша, 2026 жылы бұл көрсеткіш 360 миллиард доллардан асуы мүмкін. Бұл Еуразияның дәл ортасында Еуропа үшін әлеуеті күшейген серіктес қалыптасып келе жатқанын көрсетеді.
Орта дәлізден жасанды интеллектке дейін
Президент энергия қауіпсіздігін өзара сенімнің нақты мысалы ретінде атады. Қазір Қазақстан Еуроодаққа мұнай импортының шамамен 13 пайызын және табиғи уранның 16 пайызын жеткізеді. Мұндай байланыс құбылмалы әлемде сенімді серіктестің құнын арттырады.
Тоқаев ауыл шаруашылығы саласында да осындай мүмкіндік бар екенін айтты. Әлемде азық-түлік қауіпсіздігі стратегиялық мәселеге айналып келеді. Қазақстан ірі астық өндіруші әрі экспорттаушы елдердің бірі. Еуропалық технология, инвестиция және тәжірибе Қазақстандағы ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеуге, қосылған құны жоғары өндіріс қалыптастыруға жол аша алады.
Сондай-ақ Президент сындарлы шикізат, жаңартылатын технологиялар, энергия тиімділігі және жаңа индустриялық экожүйелер болашақ бәсекенің негізгі бағытына айналып жатқанын атап өтті. Қазақстан бұл салада ресурс пен өндірістік әлеует ұсына алады. Ал Еуропа технология, сараптама және инвестиция арқылы осы әлеуетті нақты экономикалық нәтижеге айналдыра алады.
Мемлекет басшысы Қазақстан мен Еуроодақтың экономикалық байланысын дәстүрлі шикізат пен инвестиция моделінен жоғары деңгейге көтеру қажет екенін айтты. Оның пікірінше, келесі кезеңде терең өңдеу, технология трансфері, зерттеу серіктестігі және бірлескен кәсіпорындар негізгі рөл атқаруы тиіс.
Орта дәліз де Қазақстан мен Еуропа арасындағы жаңа байланыстың маңызды тірегіне айналып отыр. Президенттің айтуынша, қауіпсіз әрі тиімді көлік бағыттары ежелден стратегиялық күретамыр саналған. Қазақстан дамытып жатқан Орта дәліз Еуропа мен Азияны жалғайды және Еуроодақтың Global Gateway стратегиясымен табиғи түрде үйлеседі.
Алайда байланыс тек жүк тасымалын жылдамдатумен шектелмеуі керек. Орта дәліз Еуропаның нарығы мен экономикалық қуатын Орталық Азияның ресурсы, жаңа өндірістік базасы және логистикалық әлеуетімен жалғайтын жүйеге айналуы мүмкін. Нағыз байланыс нарықтарды біріктіреді, инвестицияны ынталандырады, кәсіпкерлікті дамытады және қоғамдарды жақындастырады.
Президент цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект саласын да болашақ әріптестіктің маңызды бөлігі ретінде атады. Қазақстан мемлекеттік қызметті цифрландыру, дерекке негізделген басқару және жасанды интеллектіні дамыту бағытында өршіл мақсат қойып отыр. Бұл бағытта еуропалық технологиялық компаниялармен тығыз жұмыс жалғасады.
Тоқаев стратегиялық әріптестік азаматтарға нақты пайда әкелуі керек екенін де айтты. Оның ішінде визалық жүйені жеңілдету, студенттерге, зерттеушілерге, кәсіпкерлерге және отбасыларға еркін жүріп-тұру мүмкіндігін кеңейту маңызды. Erasmus+ және Horizon Europe бағдарламалары Қазақстан мен Еуропа арасындағы білім, ғылым және инновация саласындағы әлеуетті көрсетіп отыр.
Мемлекет басшысы Қазақстанның ішкі жаңару жолын да атап өтті. Оның айтуынша, елдегі саяси және экономикалық реформалар қоғамдық жауапкершілікті күшейтуге, институттардың тиімділігін арттыруға және «Күшті Президент, ықпалды Парламент, есеп беретін Үкімет» қағидатын орнықтыруға бағытталған. Қазақстан серіктестер мен инвесторлар үшін жаңа нарық қана емес, тұрақты ереже, әділ бәсеке және ашық экономикалық басқару ұсынуға ұмтылады.
Қасым-Жомарт Тоқаев алдағы онжылдықта Қазақстан мен Еуроодақ әріптестігі нақты нәтиже беруге тиіс екенін айтты. Оның пікірінше, екі тарапта бұл мақсатқа жетуге қажетті құрал да, тәжірибе де бар. Ендігі міндет, сол әлеуетті жаңа деңгейдегі стратегиялық әріптестікке айналдыру.
Қазақстан Президенті 22-23 маусым күндері Еуроодақ басшыларымен келіссөз жүргізу үшін Брюссельге барады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
