Астрономдар Кассиопея шоқжұлдызындағы сирек кездесетін SN 1181 аса жаңа жұлдызы қалдығының – Pa 30 нысанының тарихтағы ең анық суретін түсіріп алды. Орта ғасырлардағы қолжазбаларда көрініс тапқан ғарыштық жарылыстың ортасында беткі температурасы 200 мың градусқа жететін бірегей жұлдыз сақталып қалған, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
1181 жылғы аспан құбылысы және тарихи шежіре
Аталған жұлдыздың жарқырап жарылуын 1181 жылдың тамызында Жер тұрғындары 185 күн бойы жай көзбен бақылаған. Бұл ғажайып оқиға туралы деректер ортағасырлық Қытай, Жапония және араб жылнамаларында сақталып, астрономия тарихындағы ең жұмбақ құбылыстардың бірі ретінде хатталған болатын.
Арада 845 жыл өткеннен кейін ғана, яғни 2013 жылы ғарыштық жарылыстың қалдығы WISE инфрақызыл аппаратының мәліметтері мен әуесқой астроном Дана Патчиктің қырағылығының арқасында қайта табылды.
Ғарышта қатып қалған мерекелік отшашу
Гавай аралдарында орналасқан Gemini North халықаралық телескопының GMOS спектрографы тұмандықтың газ құрылымын бұрынғы кадрлардан он есе жоғары ажыратымдылықпен суретке тартты.
Алынған суреттен барлық бағытқа қарай созылған нәзік газ жіпшелерінің түйінді өрнегі айқын көрінеді. Сыртқы пішіні аспанда кенеттен қатып қалған мерекелік отшашуға ұқсайды. Мұндай ерекше морфология жұлдыз айналасындағы тығыздық пен температураның күрт ауытқуларын көрсетеді.
Жүйе ортасындағы 200 мың градустық жарылыс жүрегі
Тұмандықтың қақ ортасында ғарыштық апаттан аман қалған жұмбақ жұлдыз орналасқан. Оның бетіндегі қызу шамамен 200 000 °C-қа жетеді. Әдетте мұндай қуатты катаклизмдерден кейін жұлдыздың өзегі жан-жаққа ығысып кететін болса, бұл нысан геометриялық орталықта мызғымай сақталған.
Бүгінде осы көне жұлдыз айналасына секундына 16 000 шақырым жылдамдықпен қуатты жұлдыз желін үрлеп, ғарыш кеңістігін сирек кездесетін заттармен байытып жатыр.
Астрономдар бұл деректерді сирек кездесетін аса жаңа жұлдыздардың эволюциясын зерттеудегі аса маңызды қадам деп бағалауда.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
