Қазақстанда зейнетақы аннуитеті тетігі арқылы белгіленген жастан бұрын зейнетке шығып, өмір бойы тұрақты төлем алуға болады. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бұл құралдың биылғы талаптары мен төлем ерекшеліктерін түсіндірді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Ресми мәліметке сәйкес, 2026 жылдың алғашқы сегіз айында елімізде зейнетақы аннуитеті бойынша сақтандыру төлемдерінің көлемі 81,5 миллиард теңгеге жетті. Ал жиналған сақтандыру сыйлықақыларының жалпы сомасы 624,7 миллиард теңгені құраған.
Зейнетақы аннуитеті қалай жұмыс істейді?
Зейнетақы аннуитеті кезінде салымшы БЖЗҚ-дағы жинағын өмірді сақтандыру компаниясына аударады. Компания өз кезегінде азаматқа өмір бойы ай сайын тұрақты қаражат төлеп тұруға міндеттеледі. Тіпті уақыт өте келе аударылған сома таусылып, төлемдердің жалпы көлемі бастапқы капиталдан асып кетсе де, сақтандыру ұйымы төлем жасауды тоқтатпайды.
Шарт жасасу үшін салымшы белгілі бір жасқа жетуі және оның зейнетақы шотында заңмен бекітілген жеткілікті қаражат көлемі болуы шарт.
Қажетті жинақ көлемі әр азаматқа жеке есептеледі. Мұнда оның жасы, жынысы және болашақ төлемдердің болжамды мөлшері ескеріледі.
Қай жастан бастап рәсімдеуге болады?
Келісімшарттың бірнеше түрі бар және олардың жас мөлшері де әртүрлі белгіленген:
Дереу төленетін аннуитет: 2026 жылы бұл құқықты ерлер 55 жастан, ал әйелдер 53 жастан бастап пайдалана алады. Егер азамат үшін кемінде 60 ай бойы міндетті кәсіптік зейнетақы жарнасы аударылған болса, шоттағы қаражат жеткілікті болған жағдайда төлемдерді 50 жастан бастауға рұқсат етіледі.
Кейінге қалдырылған аннуитет: бұл нұсқада шарт алдын ала жасалып, шарттары бекітіледі, ал төлемдер кейінірек басталады. Мұндай келісімді ерлер мен әйелдер 45 жастан, ал кәсіптік жарнасы 60 айдан кем емес азаматтар 40 жастан бастап рәсімдей алады.
Төлем мөлшері және кепілдік кезеңі
Сақтандыру компаниясы төлейтін қаражат инфляцияға байланысты жыл сайын кемінде 8 пайызға индексацияланып, көбейіп отырады. Барлық нақты көрсеткіштер шартта тікелей көрсетіледі.
Шартта кепілдік берілген кезеңді қарастыруға болады. Егер клиент осы кезең аяқталғанға дейін қайтыс болса, қаражатты оның заңды мұрагерлері алады.
Бұл ереже БЖЗҚ-дағы жинақ қалдығын мұраға қалдыру тетігіне ұқсамайды, сақтандыру шартының жеке талабы болып саналады.
Жұмысты жалғастыру және мемлекеттік зейнетақы
Аннуитет бойынша төлем алу азаматтың әрі қарай ресми жұмыс істеуіне еш кедергі келтірмейді. Алайда бұл мемлекеттік зейнетақы мерзімінен бұрын тағайындалады дегенді білдірмейді. Мемлекет тарапынан төленетін базалық және ынтымақты зейнетақы жалпыға ортақ белгіленген заңды жасқа жеткенде ғана беріледі.
Бұл нарықта министрлікке қарасты Мемлекеттік аннуитеттік компания да қызмет көрсетеді. Мамандар шарт жасаспас бұрын әртүрлі сақтандыру компанияларының талаптарын салыстыруға кеңес береді. Атап айтқанда, алғашқы төлем көлемін, жыл сайынғы өсім мөлшерін және кепілдік шарттарын мұқият қарап шыққан жөн. Ал жинақтан түсетін болашақ төлемдерді БЖЗҚ сайтындағы арнайы зейнетақы калькуляторы арқылы есептеп көруге болады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
