Автор: Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Жұмахан, Ertenmedi.kz агенттігінің сарапшысы

Нұрлан Жұмахан Ertenmedia.kz үшін қоғам, саясат және медиа кеңістіктегі өзекті құбылыстарға авторлық көзқарасын білдіреді. Колумналарында оқиғаға баға беріп қана қоймай, оның астарындағы қоғамдық көңіл-күй мен саяси ишараны саралайды.

берік уәл

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялап, жаңа технологияларды ел дамуының стратегиялық басымдығы ретінде белгіледі. Мемлекет басшысы цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект экономиканың өнімділігін арттырып, қоғамдық қауіпсіздік пен мемлекеттік басқарудың тиімділігін күшейтуге тиіс екенін атап өткен, деп жазады Ertenmedia.kz. Абай облысында телекоммуникациялық инфрақұрылымды жаңарту, ауылдарды жоғары жылдамдықты интернетпен қамту және қоғамдық қауіпсіздік жүйесіне жасанды интеллект енгізу бағытында бірнеше жоба қолға алынған. Сонымен қатар цифрлық білім беру ортасын қалыптастыру және шалғай елді мекендердегі байланыс сапасын жақсарту жұмысы жалғасып жатыр. Өңір басшылығы аталған салаларды облыстың әлеуметтік және экономикалық дамуына тікелей ықпал ететін маңызды тетік ретінде қарастырады.…

Толық оқу

Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі азаматтардың міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне қатысуы туралы ақпарат беретін мемлекеттік қызмет ережелеріне өзгерістер әзірледі. Жоба сақтандыру мәртебесі мен төленген жарналар туралы мәлімет алуды жеңілдетуге бағытталған. Қызмет қазір сақтандыру жүйесіне қатысатын 17,5 миллион азаматқа арналған, деп жазады Ertenmedia.kz. Түзетулер әзірге жобалау сатысында тұр. Денсаулық сақтау министрлігінің хабарламасында өзгерістердің нақты тұжырымдары мен күшіне енетін күні көрсетілмеген. Ведомствоның негізгі мақсаты – азаматтардың сақтандыру мәртебесі жөніндегі ақпаратты алу рәсімін түсінікті әрі ыңғайлы ету. Қолданыстағы мемлекеттік қызмет арқылы азамат сақтандыру жүйесінің қатысушысы екенін тексере алады. Сонымен бірге сақтандырумен қамтылған кезеңдер және төленген жарналар мен аударымдар туралы ақпарат беріледі. Осылайша, пайдаланушы…

Толық оқу
коммуналка тариф

Қазақстанда 2026 жылғы 10 шілдеден бастап аз қамтылған отбасыларға тұрғын үй көмегін беру тәртібі өзгерді. Өнеркәсіп және құрылыс министрінің бұйрығы төлем мөлшерін есептеу тәсілін нақтылады. Сонымен қатар жекелеген шығын түрлері бойынша есепке алынатын шекті сомалар белгіленді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Тұрғын үй көмегін есептеуде отбасы шығысының шекті жол берілетін деңгейі қолданылады. Көрсеткіш коммуналдық қызметке, ағымдағы және жинақ жарналарына, тұрғын үйді пайдалануға және телефонның абоненттік төлемінің өсуіне жұмсалатын қаражаттың отбасының жиынтық табысына қатынасын білдіреді. Оның нақты мөлшерін жергілікті мәслихаттар отбасы табысының 5-10 пайызы аралығында белгілейді. Сондықтан тұрғын үй көмегін алу шегі өңірге қарай өзгеше болуы мүмкін. Бір облыста отбасының тиісті шығыны жиынтық…

Толық оқу
gaz kelgi

Жетісу облысының Кербұлақ ауданындағы тағы он ауылдық елді мекен табиғи газ желісіне қосылды. Осылайша, өңірлік газдандыру бағдарламасына енгізілген 26 елді мекеннің барлығы толық қамтылды. Нәтижесінде ауданның 33,3 мың тұрғыны табиғи газ пайдалану мүмкіндігіне ие болды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Кербұлақ ауданын газдандыру жобасының бірінші кезеңінде 16 елді мекенге табиғи газ жеткізілген. Осы кезеңде жалпы ұзындығы 374 шақырым болатын газ желісі салынды. Жоба 25 мыңнан астам тұрғынға орталықтандырылған газ жүйесіне қосылуға мүмкіндік берді. Екінші кезең аясында 238 шақырым газ тарату желісі тартылды. Байғазы, Алтынемел, Тастыбастау, Ақбастау, Доланалы, Жайнақ батыр, Жаңалық, Шаған, Тастыөзек және Қоғалы ауылдары газбен қамтылды. Аталған елді мекендерде 7,9 мың…

Толық оқу
Katar_tokaev

Қасым-Жомарт Тоқаев Қатар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Тәнимен кездесіп, оның әулетіне көңіл айтты. Қазақстан Президенті Әмір-Әке шейх Хамад бен Халифа Әл Тәнидің дүниеден озуына байланысты Дохаға арнайы барды. Мемлекет басшысы Қатар халқына қайғыларына ортақтасып, қолдау білдірді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Кездесу барысында Қасым-Жомарт Тоқаев шейх Хамадтың қуатты әрі өркендеген Қатар мемлекетін құруға өлшеусіз үлес қосқанын атап өтті. – Қазіргі Қатардың көптеген айтулы тарихи жетістігі мен халықаралық аренадағы жоғары беделі оның есімімен тығыз байланысты. Шейх Хамад әлемдік ауқымдағы мемлекет қайраткері әрі қазақ халқының досы еді, – деді Президент. Мемлекет басшысы шейх Хамад бен Халифа Әл Тәнидің қазақ-қатар қарым-қатынасының қалыптасып, табысты…

Толық оқу
ilham_aliev

Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиев Қазақстан мен Әзербайжан арасындағы ынтымақтастықты нығайтуда Қасым-Жомарт Тоқаевпен қалыптасқан жеке ықпалдастықтың рөлі зор екенін айтты. Ол екі ел басшылары арасындағы сенім нақты экономикалық және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға жол ашқанын атап өтті. Әзербайжан басшысы мұндай пікірді IV Шуша жаһандық медиафорумында білдірді, деп жазады Ertenmedia.kz. Ильхам Әлиев Қазақстанның Қарабақты қалпына келтіру ісіне қосқан үлесіне алғыс айтты. Астана аталған өңірдегі әлеуметтік инфрақұрылымды жаңғыртуға қолдау көрсетіп келеді. Әзербайжан тарапы мұны екі халық арасындағы дәстүрлі достық пен өзара құрметтің көрінісі ретінде бағалайды. Әзербайжан Президентінің айтуынша, Қасым-Жомарт Тоқаевпен тығыз байланыс көлік, энергетика және цифрлық инфрақұрылым саласындағы бастамаларды ілгерілетуге мүмкіндік берді. Бірлескен…

Толық оқу

Қазақстанда жаңа Конституция күшіне енді. Негізгі заңда алғаш рет неке ұғымы, ата-аналар мен кәмелетке толған балалардың жауапкершілігі іргелі деңгейде бекітіліп, отбасы институтын қорғау күшейтілді. Жаңа нормалардың практикалық мәні мен әлеуметтік саясаттың логикасы туралы Президент жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның төрағасы, Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева Zakon.kz сайтына берген сұхбатында айтып берді, деп жазады Ertenmedia.kz. – Аида Ғалымқызы, 1 шілдеден бастап жаңа Конституция күшіне енді. Негізгі заңда отбасы туралы бекітілген норма нақты нені өзгертеді? Оның практикалық мәні неде? – Ең алдымен, отбасы институтының конституциялық мәртебесі өзгерді. Енді неке мемлекеттің тіркеуінен өткен ер мен…

Толық оқу

Қазақстанның өңдеу өнеркәсібі қалпына келу кезеңінен өтіп, сапалы әрі орнықты өсімге бет алды. Назарбаев Университеті жанындағы Ұлттық талдау орталығы саланың 2021-2025 жылдардағы даму динамикасына арналған шолу жариялады, деп жазады Ertenmedia.kz. Зерттеудің негізгі қорытындысына сәйкес, 2023 жылдан кейін өндіріс өсімін сақтап, импорт қарқыны бәсеңдеген және саланың құрылымы технологиялық тұрғыдан күрделене түскен. Ұлттық талдау орталығының есебінше, 2021-2025 жылдары өңдеу өнеркәсібінің негізгі секторларындағы өндірістің орташа жылдық өсімі доллармен есептегенде 11,2 пайызға жетті. 2025 жылы жылдық өсім 12,1 пайызға дейін жеделдеді. Көрсеткіш өндірістің уақытша қалпына келумен шектелмей, біртіндеп тұрақты даму арнасына көшкенін аңғартады. Импорт динамикасында да елеулі өзгеріс байқалды. Негізгі тауар топтары импортының орташа…

Толық оқу
sarymai

2026 жылғы қаңтар–сәуір айларында Қазақстанда сары май мен күнбағыс майын өндіру көлемі артты. Екі өнімнің экспорты да айтарлықтай өскен. Көрсеткіштер отандық қайта өңдеу өнеркәсібінің сыртқы нарықтағы әлеуеті кеңейіп келе жатқанын аңғартады, деп жазады Ertenmedia.kz. Есепті кезеңде елімізде майлылығы 85 пайыздан аспайтын 13,8 мың тонна сары май өндірілді. Өндіріс көлемі 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 47,4 пайыз өсті. Сары май экспорты да бір жыл ішінде 40,4 пайызға артқан. 2026 жылдың алғашқы төрт айында Қазақстан шетелге 394,1 тонна сары май жөнелтті. Өткен жылдың сәйкес кезеңінде экспорт көлемі 280,7 тонна болған. Отандық өнімнің негізгі нарықтары Ресей, Моңғолия, Қырғызстан және Беларусь болды. Сары май…

Толық оқу
Байтақ

Астанада «Байтақ» жасылдар партиясының кезектен тыс VI съезі өтіп, Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімі қайта бекітілді. Съезд жұмысына 67 делегат қатысты. Олардың қатарында еліміздің барлық 20 өңіріндегі партия филиалдарының басшылары болды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Күн тәртібіндегі негізгі мәселе Құрылтай сайлауына партия атынан түсетін кандидаттардың тізімін талқылауға арналды. Тізімді қайта қарауға ондағы кандидаттар санының өзгеруі себеп болған. Бұған дейін бекітілген төрт кандидат сайлау бәсекесіне қатысудан өз еркімен бас тартқан. Партия төрағасы Азаматхан Әміртаев делегаттар алдында сөйлеп, тізімді қайта бекітудің құқықтық қажеттілігін түсіндірді. Оның айтуынша, партия бұған дейін Құрылтай депутаттығына 51 кандидат ұсынған. Төрт адамның шешімінен кейін сайлау рәсімдерінің заң талаптарына толық…

Толық оқу