Автор: Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Жұмахан, Ertenmedi.kz агенттігінің сарапшысы

Нұрлан Жұмахан Ertenmedia.kz үшін қоғам, саясат және медиа кеңістіктегі өзекті құбылыстарға авторлық көзқарасын білдіреді. Колумналарында оқиғаға баға беріп қана қоймай, оның астарындағы қоғамдық көңіл-күй мен саяси ишараны саралайды.

жүргізуші

Қазақстанда жүргізушілерге қойылатын талап күшейіп, медициналық бақылау мен жол ережесін білу деңгейін тексерудің жаңа тәртібі енгізіледі. 2026 жылғы 25 тамыздан бастап күшіне енетін өзгерістер егде жастағы жүргізушілерге, мүгедектігі бар азаматтарға және жолда өрескел құқық бұзған адамдарға қатысты болады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа талап бойынша 65 жастан асқан және мүгедектігі бар жүргізушілер екі жылда бір рет міндетті медициналық тексеруден өтуге тиіс. Тексеру қорытындысы Денсаулық сақтау министрлігінің ақпараттық жүйесінен Ішкі істер министрлігінің дерекқорына автоматты түрде жіберіледі. Жүргізушінің денсаулығы көлік басқаруға жарамды екені жүйеде расталмаса, оның басқару құқығы тоқтатылады. Жүргізушіге медициналық тексеру нәтижесін полицияға қағаз күйінде апарудың қажеті болмайды. Қажетті мәлімет мемлекеттік…

Толық оқу
Өзен

Almaty SuperSki курортының су тұтыну көлемі Алматының жалпы су балансына елеулі салмақ түсірмейді. Жоба Көк-Жайлау шатқалындағы ауыз су жүйесіне қауіп төндірмейді деген қорытынды жасалды, – деп жазады Ertenmedia.kz. «Қазгидрогеология» ұлттық гидрогеологиялық қызметі 1994–2025 жылдар аралығындағы деректерге сүйеніп зерттеу жүргізген. Мамандар отыз жылдық гидрологиялық көрсеткіштерді, су көздерінің қуатын және қаладағы тұтыну көлемін салыстырған. Зерттеу қорытындысында курорттың суға сұранысы Алматының орталықтандырылған ауыз сумен жабдықтау жүйесіне кері әсер етпейтіні айтылған. Жоба аумағындағы шағын тау өзендері мен жылғалар қаланың орталық су жүйесіне қосылмаған. Алматы тұрғындарына берілетін ауыз су басқа су көздерінен алынады. Сондықтан курорт маңындағы шағын су арналары қаладағы негізгі ауыз су қорының қатарына…

Толық оқу
ипотека в Казахстане

Қазақстанда баспана яғни, жылжымайтын мүлік ұзақ жыл бойы ақшаны сақтайтын ең сенімді сейф саналды. Алайда қымбат ақша, жоғары инфляция және қаржы нарығының кеңеюі «бетон мәңгі өседі» деген сенімді қайта қарауға мәжбүрлеп отыр, – деп жазады Ertenmedia.kz. Қазақстандықтардың санасында пәтер қарапайым мүліктен әлдеқашан биік тұрған активке айналды. Теңге әлсіресе де, инфляция үдесе де, шаршы метр құнын жоғалтпайды деген түсінік берік орнықты. Қытайда да халық байлығының басым бөлігі баспанаға байланып, жылжымайтын мүлік экономикалық сенімнің басты тірегіне айналған еді. Си Цзиньпин 2017 жылы «баспана алыпсатарлық үшін емес, өмір сүру үшін қажет» деген қағиданы жариялады. 2020 жылы құрылыс компанияларының қарызын шектейтін «үш қызыл сызық»…

Толық оқу
Exeed ES

Қытайда Chery концерніне тиесілі Exeed маркасының 2027 жылғы жаңартылған ES седаны сатылымға шықты. Лидармен, қуатты электроникамен және кеңейтілген жүргізуші көмекшілерімен жабдықталған модельдің бастапқы бағасы шамамен 12,5 миллион теңгені құрайды, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа Exeed ES үш нұсқада ұсынылған. Жүріс қорын ұзартқышы бар 302 Max гибриді 179,9 мың юаньға, толық жетекті 255 Ultra нұсқасы 199,9 мың юаньға бағаланды. Толық электрлі 860 Max модификациясының құны 209,9 мың юаньды құрайды. Ұлттық банктің 21 шілдедегі бағамы бойынша бір юань 69,5 теңгеге тең болды. Тікелей есептегенде үш нұсқаның бағасы шамамен 12,5 миллион, 13,9 миллион және 14,6 миллион теңге шығады. Аталған сомаға Қазақстанға жеткізу, кедендік…

Толық оқу
ertenmedia

Италиялық Leonardo мен түркиялық Baykar құрған LBA Systems бірлескен кәсіпорны барлық қажетті рұқсатты алып, толыққанды жұмысын бастады. Компания жаңа буындағы ұшқышсыз ұшу аппараттарын әзірлеу, өндіру және техникалық қызмет көрсетумен айналысады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа кәсіпорынның іске қосылғаны Ұлыбританиядағы Фарнборо халықаралық авиасалонында жарияланды. Leonardo мен Baykar компаниядағы үлесті тең бөліп, әрқайсысы 50 пайыздан иеленеді. LBA Systems-тің заңды және өндірістік басқару орталығы Италияда орналасқан. Leonardo кәсіпорынға авиациялық электроника, сенсор, пайдалы жүктеме, басқару жүйесі мен еуропалық сертификаттау тәжірибесін береді. Baykar ұшқышсыз платформаларды жобалау, сынау және жаппай өндіру мүмкіндігін ұсынады. Осылайша түрік дрондары италиялық электрондық жүйелермен және миссиялық жабдықтармен толықтырылады. LBA Systems портфеліне…

Толық оқу
алаяқ

Қазақстанда банктер мен компаниялардан түсетін ресми қоңыраулар телефон экранында арнайы белгімен көрсетіледі. Жаңа жүйе азаматтарға тіркелген ұйымның нөмірін қарапайым немесе күмәнді қоңыраудан бірден ажыратуға көмектеседі, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңашылдық туралы Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Досжан Мұсалиев мәлімдеді. Қоңырау түскен сәтте экранда ұйымның атауы, арнайы жазу немесе белгі пайда болуы мүмкін. Оның нақты көрінісі әзірге жарияланған жоқ. Таңбалау заңды тұлғалардың ресми байланыс нөмірлеріне қолданылады. Негізгі мақсат – өзін банк, байланыс операторы немесе белгілі компанияның қызметкері ретінде таныстыратын алаяқтардың әрекетін шектеу. Жүйе абонентке телефон тұтқасын көтермей тұрып қоңыраудың қайдан келгенін бағалауға мүмкіндік береді. Мәселенің ауқымы әлі де үлкен. Ішкі…

Толық оқу
ауа райы

Қазақстанның басым бөлігінде 22 шілде күні жаңбыр жауып, найзағай ойнайды, кей өңірде екпінді жел, нөсер мен бұршақ күтіледі. Елдің батысында жауын-шашын азайып, ауа температурасы 36 градусқа дейін көтеріледі, – деп жазады Ertenmedia.kz. «Қазгидромет» мәліметінше, Астанада күн бұлтты болып, жаңбыр жауады және найзағай ойнайды. Жел секундына 9–14 метр жылдамдықпен соғып, екпіні 15–20 метрге жетеді. Ауа температурасы түнде +13…+15, күндіз +22…+24 градус болады. Алматыда жаңбыр жауып, найзағай ойнайды, жел екпіні секундына 15 метрге дейін күшейеді. Түнде ауа температурасы +19…+21, күндіз +27…+29 градус болады. Қонаевта жауын-шашын күтілмейді, күндіз +28…+30 градус жылы болады. Шымкентте жаңбыр мен найзағай болжанып, жел екпіні секундына 15–20 метрге жетеді.…

Толық оқу

Семейдің Қарағайлы шағын ауданында 1400 оқушыға арналған BINOM мектебінің құрылысы басталды. Жаңа білім ордасын келесі оқу жылына қарай пайдалануға беру жоспарланып отыр, – деп жазады Ertenmedia.kz. Мектептің іргетасын қалау рәсіміне Абай облысының әкімі Берік Уәли, BI Group директорлар кеңесінің мүшесі Бауыржан Исабаев және BINOM мектептер желісінің директоры Шолпан Қадырова қатысты. Шараға Қазақстанның Еңбек Ері, ұстаз Алма Шүкіжанова да келді. Жоба мемлекеттік-жекешелік әріптестік тетігі арқылы жүзеге асырылады. Берік Уәли Қарағайлының халық саны жылдам өсіп келе жатқан жаңа тұрғын аудандарының бірі екенін айтты. Мұнда мектеп жасындағы балалар қатары да жылдан-жылға көбейіп келеді. Сондықтан жаңа білім ордасының құрылысы өңірдегі орын тапшылығын азайтатын маңызды…

Толық оқу
кітап

Талдықорғандағы Достық үйінде этномәдени кеңістік қағидатымен жұмыс істейтін этнокітапхана ашылды. Жаңа рухани орталық Жетісу өңірінің тарихы мен ерекшелігін танытып, түрлі этностың мәдени мұрасын кітап арқылы насихаттауға бағытталған, – деп жазады Ertenmedia.kz. Кітапхана интерьерін безендіру кезінде қазақтың ұлттық мәдениетіне тән өрнек пен көркемдік элементтер кеңінен қолданылған. Оқу залында келушілерге кітап оқуға, өздігінен білім алуға және қажетті ақпарат іздеуге қолайлы жағдай жасалды. Рухани кеңістік облыс тұрғындары мен өңір қонақтарына тегін қызмет көрсетеді. Этнокітапхана жастарға, студенттерге, мұғалімдерге, ғалымдарға және этномәдени бірлестік өкілдеріне арналған. Мұнда кітапсүйер кез келген азамат келіп, қордағы әдебиетті пайдалана алады. Орталықта мәдени-ағартушылық кездесулер мен ғылыми іс-шаралар өткізу де жоспарланған. Кітапхана…

Толық оқу
Зиянкестерге қарсы күрес

Қазақстанда шегіртке зиянкестеріне қарсы күрес биылғы қорғаныс жұмыстары толық аяқталды. Химиялық өңдеу 1,8 миллион гектар аумақта жүргізіліп, ауыл шаруашылығы дақылдарының зақымдалуына жол берілген жоқ, – деп жазады Ertenmedia.kz. Соңғы екі жылда фитосанитариялық қызметтің жұмыс тәсілі айтарлықтай өзгерді. Шегірткеге қарсы өңделетін аумақ 3,1 миллион гектардан 1,8 миллион гектарға дейін қысқарып, 42 пайызға азайған. Министрлік мұны зиянкестер ошақтарын ерте анықтап, таралмай тұрып оқшаулаудың нәтижесімен байланыстырады. Бұрын негізгі күш шегіртке жаппай тарағаннан кейін оны жоюға жұмсалатын. Қазір мониторинг арқылы қауіп алдын ала бағаланып, өңдеу нақты ошақтарға бағытталады. Мұндай тәсіл егістікке түсетін қатерді азайтып, пестицид пен техниканы тиімді пайдалануға мүмкіндік берді. Өсімдіктерді қорғау құралдарын…

Толық оқу