Қасым-Жомарт Тоқаевтың жеті жылдық президенттік кезеңі пандемия, геосаяси шиеленіс және әлемдік нарықтағы тұрақсыздықпен тұспа-тұс келді. Осындай күрделі жағдайда Қазақстан сыртқы қарызын азайтып, халықаралық резервін ұлғайтты және әлеуметтік төлем көлемін көтерді, — деп жазады Ertenmedia.kz.
2019-2026 жылдар аралығындағы көрсеткіштер елдің қаржылық қорғанысын күшейтуге басымдық берілгенін аңғартады. Тоқаев кезеңінде экономиканы тұрақтандыру, сыртқы міндеттемелерді қысқарту және мемлекеттік резервті толықтыру бағытындағы саясат жалғасты. Нәтиже бірнеше негізгі макроэкономикалық көрсеткіштен көрінеді.
Жан басына шаққандағы ЖІӨ доллар есебінде 2 005,1 доллардан 3 338,3 долларға дейін өскен. Жеті жылдағы өсім шамамен 1,7 есені құрады. Теңге мен доллардағы көрсеткіштердің айырмашылығына ұлттық валютаның айырбас бағамы да ықпал етті.
Тоқаевтың президенттік кезеңінде Қазақстанның таза сыртқы қарызы айтарлықтай төмендеді. 2019 жылдың бірінші тоқсанында 51 млрд доллар болған қарыз 2026 жылдың алғашқы тоқсанында 35,1 млрд долларға дейін қысқарған. Елдің таза сыртқы міндеттемесі шамамен 16 млрд долларға немесе 31 пайызға азайды.
Қарыздың қысқаруы сыртқы қаржылық тәуекелді төмендетіп, экономикалық шешім қабылдау мүмкіндігін кеңейтеді. Алайда мұндай нәтижені тек бір көрсеткішпен бағалау жеткіліксіз. Қарыз құрылымы, оны өтеу мерзімі және қызмет көрсету шығыны да мемлекеттің қаржылық тұрақтылығына әсер етеді.
Тоқаев кезеңіндегі бетбұрыс
Қазақстанның жалпы халықаралық резерві осы жеті жылда 27 млрд доллардан 66,8 млрд долларға дейін көбейді. Өсім шамамен 2,5 есені құрап отыр. Резервтің ұлғаюы елдің сыртқы міндеттемені орындау және экономикалық күйзеліс кезінде нарықтағы тұрақтылықты сақтау мүмкіндігін күшейтті.
Қаржы қорының ең ірі бөлігі монетарлық алтынмен байланысты. Оның құны 2019 жылдың бірінші тоқсанындағы 15 млрд доллардан 2026 жылдың осы кезеңінде 51,8 млрд долларға жетті. Ақшалай мәндегі алтын қоры шамамен 3,45 есе артқан.
Алтын резервінің көбеюі Тоқаев кезеңіндегі қаржылық қауіпсіздік саясатының маңызды көрсеткішіне айналды. Әлемдік нарықта валюта мен шикізат бағасы құбылған кезде алтын мемлекеттің қорғаныс активі қызметін атқарады. Сонымен бірге оның жалпы құны халықаралық бағаға тәуелді екенін де ескеру қажет.
Жеті жылдағы өзгеріс әлеуметтік салада да байқалды. Ең төменгі зейнетақы 2019 жылғы 36 108 теңгеден 2026 жылы 69 049 теңгеге дейін көтерілді. Номиналды өсім шамамен 1,9 есені құрады.
Дегенмен әлеуметтік саясаттың нақты нәтижесі төлемнің сандық өсімімен ғана өлшенбейді. Инфляция, азық-түлік бағасы, дәрі-дәрмек пен коммуналдық қызмет құны зейнеткерлердің сатып алу қабілетіне тікелей ықпал етеді. Сондықтан келесі кезеңдегі басты міндет төлем өсімін халықтың нақты тұрмыс сапасына айналдыру болмақ.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың жеті жылдық кезеңіндегі көрсеткіштер Қазақстанның қаржылық қауіпсіздік қорын айтарлықтай ұлғайтқанын көрсетеді. Сыртқы қарыз қысқарып, резерв пен алтын көлемі өсті, ең төменгі зейнетақы екі есеге жуықтады. Ендігі меже жинақталған қаржылық тұрақтылықты азаматтардың табысы, өндірістің дамуы және экономиканың сапалы өсуі арқылы бекітуге тіреледі.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
