Автор: Лейла Болтаева

Қазақстанда банк несиесі мен сауда көлемі өсіп жатыр. Алайда инфляция халық табысының өсімінен озып, тұрғындардың нақты сатып алу қабілетіне қысым түсіруде, деп жазады Ertenmedia.kz. Бюро ұлттық статистикасының дерегінше, банк секторы бизнес пен халықты несиелеуді белсенді жалғастырып отыр. Экономикаға берілген несие көлемі 43,8 трлн теңгеге жетті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 17 пайызға көп. Ұзақ мерзімді несиелер де айтарлықтай өсті. Олардың көлемі 18,2 пайызға артып, 37,7 трлн теңгені құрады. Сонымен қатар халықтың банктегі жинағы да көбейіп келеді. Жеке тұлғалардың депозиттері 26,6 трлн теңгеге жетті. Бір жылдағы өсім 16,5 пайыз болды. Еңбек нарығында атаулы жалақы өсімі байқалады. Елдегі орташа жалақы 461 мың теңгеден…

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ халықаралық даму қаржы корпорациясының атқарушы директоры Бен Блэкті қабылдады, деп жазады Ertenmedia.kz. Мемлекет басшысы Бен Блэктің Қазақстанға сапары Вашингтонда қол жеткізілген уағдаластықтардың жалғасы екенін атап өтті. Оның айтуынша, бұл сапар Қазақстан мен АҚШ арасындағы көпжақты ынтымақтастықты тереңдетуге бағытталған маңызды қадам саналады. Қасым-Жомарт Тоқаев Дональд Трамп әкімшілігі келгеннен кейін Вашингтонның Астана және жалпы Орталық Азия өңірімен байланысы жандана түскенін айтты. Президент Қазақстан АҚШ-тың бірқатар негізгі бастамаларын қолдайтынын жеткізді. Олардың қатарында Авраам келісімдері, Бейбітшілік кеңесі, TRIPP бастамасы және өзге де жобалар бар. Мемлекет басшысының айтуынша, мұндай бастамалар екі ел арасындағы кеңейтілген стратегиялық әріптестікке жаңа серпін берді. Тоқаев Бен…

Қазақстанда шетелге жұмысқа шығатын азаматтардың құқықтарын қорғау және еңбек нарығындағы жасырын жұмыспен қамтуды анықтау үшін жаңа цифрлық құралдар енгізіледі, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл мәселе Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаевтың төрағалығымен өткен аппараттық кеңесте қаралды. Жиында азаматтардың шетелдегі еңбек құқықтарын қорғауға арналған онлайн құралдар таныстырылды. Сонымен қатар еңбек нарығын бақылауға арналған жасанды интеллект алгоритмдері көрсетілді. Министрлік бейресми жұмыспен қамту, тіркелмеген еңбек шарттары және жалақыны төмендетіп көрсету фактілерін цифрлық тәсілмен анықтауды көздеп отыр. Көші-қон комитетінің төрағасы Елдар Күзенбаев жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің тізілімін цифрландыру туралы баяндады. Қазір Қазақстанда шамамен 400 жеке агенттік жұмыс істейді. Мәжіліс мақұлдаған көші-қон мәселелері жөніндегі…

Қытай ғалымдары сал ауруына шалдыққан адамдарға көмектесуге арналған ми-компьютер интерфейсін коммерциялық қолдануға жақындатты, деп жазады Ertenmedia.kz. Әлемде ми-компьютер интерфейсі нарығы қарқынды дамып келеді. Бұл бағытта көпшілік Илон Масктің Neuralink компаниясын жиі атайды. Бірақ нарықта одан бөлек те маңызды ойыншылар бар. АҚШ-та Paradromics ауыр неврологиялық дертке шалдыққан адамдардың сөйлеу қабілетін қалпына келтіруге арналған жоғары жылдамдықты интерфейс әзірлеп жатыр. Synchron компаниясы да инвазивтілігі төмен тәсіл арқылы ми сигналдарын оқитын құрылғыларды сынақтан өткізуде. Қытай бұл жарыста өз жолын ұсынды. Елде NEO деп аталатын ми-компьютер интерфейсі мақұлданды. Құрылғы жұлын жарақатынан кейін сал болып қалған адамдарға қол қимылын ішінара қалпына келтіруге көмектесуге арналған. NEO-ның басты…

Алматы қаласының Алмалы аудандық соты айыпталушы А.Қасеновқа қатысты бұлтартпау шарасын ауыстырды, деп жазады Ertenmedia.kz. Сотта А.Қасенов, Ә.Матаев және басқа да тұлғаларға қатысты қылмыстық істі қарау жалғасып жатыр. Отырыста мемлекеттік айыптаушы А.Қасеновқа қолданылған үйқамақ түріндегі бұлтартпау шарасын күзетпен ұстауға ауыстыру туралы өтінішхат берді. Іс материалдарына сәйкес, 2025 жылғы 24 желтоқсандағы сот қаулысымен А.Қасеновқа үйқамақ түріндегі бұлтартпау шарасы санкцияланған. Сол қаулыда оған әлеуметтік желілер мен интернетті пайдалануға тыйым салынған. Сондай-ақ кез келген хат-хабарды алу және жіберу, интернет, ұялы байланыс және қалалық телефон арқылы сөйлесу мен хат алмасуға да шектеу қойылған. 2026 жылғы 5 маусымда қылмыстық іс сот өндірісіне қабылданған. Басты сот талқылауы…

Журналист Азамат Әбілқайыр Қазақстан азаматтығын алған қандасқа қатысты әлеуметтік желіде айтылған келеке пікірлерге жауап берді, деп жазады Ertenmedia.kz. Талқылауға тарихи Отанына оралған азамат туралы жаңалықтың астындағы пікірлер себеп болған. Кей қолданушылар Қазақстанды «штрафстан» деп атап, елдегі айыппұл жүйесін сынаған. Азамат Әбілқайыр TikTok парақшасында жариялаған бейнежазбасында атамекеніне келген адамды мұндай сөздермен қарсы алу орынсыз екенін айтты. Журналистің пікірінше, бұл қоғамның бір бөлігінде жауапкершілік мәдениеті әлі де әлсіз екенін көрсетеді. Оның айтуынша, елге оралған қандасқа кекесін емес, қолдау қажет. Азамат Әбілқайыр айыппұл жүйесін сынайтындардың көбі оның қандай әрекеттер үшін салынатынын ескере бермейтінін айтты. Оның сөзінше, айыппұл негізсіз пайда болмайды. «Айыппұлдар жайдан-жай салынбайды.…

15 маусым, Кеңес Одағының Батыры, мерген Әлия Молдағұлованың туған күні. Биыл қазақтың қаһарман қызының туғанына 101 жыл толды, деп жазады Ertenmedia.kz. Әлия Молдағұлова Ұлы Отан соғысы жылдарында ерлігімен ел есінде қалған батыр қыздардың бірі. Оның қысқа ғұмыры Отанға адалдықтың, қайсарлықтың және жанқиярлықтың жарқын үлгісіне айналды. Былтыр Әлия Молдағұлованың 100 жылдық мерейтойы мемлекеттік деңгейде аталып өтті. «Айбын» XI халықаралық әскери-патриоттық жастар жиынының ашылу салтанатында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Әлия Молдағұлова мен Мәншүк Мәметова сынды батырлардың ерлігі өскелең ұрпақ үшін Отан алдындағы парызға адалдықтың үлгісі екенін атап өткен болатын. Әлия Молдағұлова 1925 жылы 15 маусымда Ақтөбе облысының Бұлақ ауылында дүниеге келген. Тағдыр оған…

«Әділет» партиясы AMANAT партиясының басшылығы мен мүшелеріне партия құрамына қосылу туралы қабылдаған шешімі үшін алғыс білдірді, деп жазады Ertenmedia.kz. Партия бұл шешімді маңызды әрі жауапты саяси қадам деп бағалады. «Әділет» өкілдерінің айтуынша, AMANAT мүшелерінің таңдауы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Әділетті Қазақстан құруға бағытталған реформаларын қолдаудың көрінісі саналады. Партия мәлімдемесінде ел алдында ортақ міндеттер тұрғаны айтылды. Олар халықтың игілігі үшін еңбек ету, азаматтардың өмір сапасын арттыру, заң үстемдігін нығайту және қоғамдағы оң өзгерістерді қолдау бағыттарын қамтиды. «Әділет» партиясы жауапкершілік, адал еңбек және Қазақстанның даму жолындағы құндылықтарды қолдайтын азаматтарға ашық екенін атап өтті. Партия алдағы уақытта халықтың әл-ауқатын арттыруға және мемлекеттің тұрақты дамуына…

Ғалымдар қысқа электр импульстері қартаю белгілерін бәсеңдетуі мүмкін екенін анықтады, деп жазады Ertenmedia.kz. Зерттеу теңіз асцидиялары деп аталатын қарапайым теңіз ағзаларына жүргізілді. Олар сырттай адамға мүлде ұқсамайды. Бірақ дің жасушалары мен тіндердің жаңаруын зерттеу үшін ғылымда жиі қолданылады. Ғалымдардың айтуынша, асцидиялар адаммен генетикалық материалдың шамамен 70 пайызын бөліседі. Сонымен қатар олар өз тіндерін жиі жаңарта алады. Сондықтан мұндай ағзалар қартаю мен регенерация механизмдерін түсінуге қолайлы модель саналады. Тәжірибе кезінде зерттеушілер теңіз асцидияларының колонияларына қысқа электр импульстерін берген. Бұл үшін кардиостимуляторға ұқсас құрылғы қолданылған. Электр әсерінен кейін ағзалардың жағдайы жақсарған. Олар іріленіп, түсі ашық бола бастаған. Өсу және көбею белсенділігі де…

АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен бейбіт реттеу жөніндегі рамалық келісімді мақұлдап, Вашингтонды ұзаққа созылған соғыстан шығаруға алғашқы қадам жасады, деп жазады Ertenmedia.kz. Келісім Пәкістанның делдалдығымен әзірленген. Ол әзірге толыққанды бейбіт келісім емес. Әңгіме тараптарға 60 күн уақыт беретін меморандум туралы болып отыр. Осы кезеңде АҚШ пен Иран соғысты толық тоқтату шарттарын нақтылауы тиіс. Келісімнің ең маңызды бөлігі Ормуз бұғазына қатысты. Иран стратегиялық су жолын қайта ашуға міндеттеме алған. Бұл әлемдік мұнай және газ нарығы үшін аса маңызды. Өйткені Ормуз арқылы әлемдік энергия тасымалының елеулі бөлігі өтеді. Дағдарыс кезінде осы бұғаздың жабылуы мұнай бағасын күрт өсірді. АҚШ ішінде бензин бағасы қымбаттады.…