Автор: Лейла Болтаева

Қазақстанда үкіметтік емес ұйымдарды шетелден қаржыландыруды бақылау тәсілдерін қайта қарау ұсынылды. Депутат Жарқынбек Амантайұлы осы мәселеге қатысты Премьер-министрдің орынбасары, мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваға депутаттық сауал жолдады, деп жазады Ertenmedia.kz. Депутаттың айтуынша, қазіргі заңнамада шетелдік қаржыландыруды есепке алу және бақылау бойынша бірқатар олқылық бар. Жарқынбек Амантайұлы шетелдік грант есебінен іске асатын көптеген әлеуметтік жобаның оң нәтиже беріп жатқанын атап өтті. Сонымен қатар кей жағдайда мұндай қаржы қоғам құндылықтары мен мемлекеттік мүддеге толық сай келе бермейтін идеяларды ілгерілету үшін пайдаланылуы мүмкін деп санайды. Оның сөзінше, қазір Налог кодексі аясында шетелден қаржыландыру бойынша есеп тек үш қызмет бағытына қатысты беріледі. Осыған…

Қаржы министрі Мәди Такиев квазимемлекеттік сектордың қарыздары үшін мемлекет жауап бермейтінін айтты, деп жазады Ertenmedia.kz. Министр бұл туралы Мәжіліс кулуарында журналистер сұрағына жауап беру кезінде мәлімдеді. Мәди Такиевтің айтуынша, қазіргі таңда Қазақстанның сыртқы мемлекеттік қарызы 17 млрд АҚШ долларын құрайды. Бұл жалпы ішкі өнімнің 4,5 пайызына тең. Оның сөзінше, бұл есепке квазимемлекеттік сектордың қарыздары кірмейді. Себебі мұндай міндеттемелер шаруашылық жүргізуші субъектілердің өзара қарым-қатынасы ретінде қаралады. «Олар өздері қарыз алады, өздері өтейді. Біз ол қарыздарға мемлекеттік кепілдік берген жоқпыз», деді министр. Мәди Такиев мемлекет тек кепілдік берілген міндеттемелер бойынша ғана жауап беретінін түсіндірді. Мысалы, жол жөндеу сияқты жобаларға мемлекеттік кепілдік берілуі…

Кембридж университетінің ғалымдары жасанды интеллект көмегімен коронавирус тобына қарсы жаңа вакцина әзірлеп, оны адамға алғаш рет сынақтан өткізді, деп жазады Ertenmedia.kz. Әңгіме pEVAC-PS деп аталатын тәжірибелік вакцина туралы болып отыр. Ол Sarbeco коронавирус тобына қарсы бағытталған. Бұл топқа COVID-19 пандемиясын туғызған SARS-CoV-2, бұрынғы SARS вирусы және жарқанаттарда кездесетін, болашақта адамға жұғуы ықтимал бірқатар туыстас вирустар кіреді. Вакцина Кембридж университеті мен DIOSynVax компаниясының технологиясы негізінде жасалды. Ғалымдар жасанды интеллект пен компьютерлік модельдеу арқылы вирустардың ортақ, салыстырмалы түрде тұрақты бөліктерін анықтап, иммундық жүйеге соларды танытатын арнайы антиген құрастырған. Зерттеушілер бұл тәсілді «болашаққа дайын вакцина» жасауға бағытталған қадам деп сипаттайды. Қазіргі вакциналардың көбі…

Өскемен қаласындағы этносаябақта «Таза Қала – Таза болашақ» атты экологиялық акция ұйымдастырылып, оған 200-ден астам жас пен қоғамдық ұйымдардың өкілдері қатысты. Іс-шара елімізде жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасы аясында өткізілді, деп жазады Ertenmedia.kz. Акцияның басты мақсаты қоғамдық орындардың тазалығын сақтау мәдениетін қалыптастыру, жастардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттыру және тұрғындарды ортақ іске жұмылдыру. Соңғы жылдары өңірде экологиялық бастамаларға жастардың қызығушылығы артып, олардың қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысуы жақсы үрдіске айналып келеді. Ұйымдастырушылардың айтуынша, мұндай шаралар тек аумақтарды тазартумен шектелмей, тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттыруға және табиғатқа жанашырлық көзқарасты қалыптастыруға ықпал етеді. Өскемен қалалық жастар ресурстық орталығының қызметкері Нұрзат Сембаеваның айтуынша,…

Астана, Алматы және Шымкент қалаларында бір адамға шаққандағы су тұтыну көлемі азая бастады, деп жазады Ertenmedia.kz. Су ресурстары және ирригация министрлігінің мәліметінше, республикалық маңызы бар үш қалада халық саны өсіп жатқанына қарамастан, тұрғындардың орташа су тұтынуы төмендеген. 2024 жылы Астанада бір тұрғын жылына орта есеппен 70,9 текше метр су пайдаланған. 2025 жылы бұл көрсеткіш 67,8 текше метрге дейін азайды. Алматыда да осындай үрдіс байқалады. Бір адамға шаққандағы су тұтыну көлемі жылына 73,3 текше метрден 69,1 текше метрге дейін қысқарды. Шымкентте көрсеткіш 63,7 текше метрден 62,5 текше метрге төмендеген. Министрлік мұны су ресурстарына ұқыпты қарау мәдениетінің біртіндеп қалыптасып келе жатқанымен байланыстырады.…

Жетісу облысында Балқаш көлінің жағалауындағы туристік инфрақұрылымды дамыту жұмыстары жалғасып жатыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Өңірде көл жағасында үш коммуналдық қоғамдық жағажай салу жоспарланған. Оның екеуі осы жазда пайдалануға берілуі тиіс. Бір мезетте шамамен үш мың адам демала алатын алғашқы жағажай шілде айының алғашқы онкүндігінде ашылады деп күтілуде. Жетісу облысының әкімі Бейбіт Исабаев Сарқан ауданына жұмыс сапары барысында Балқаш жағалауындағы алғашқы қоғамдық жағажай құрылысының барысымен танысты. Өңір басшысы мердігер ұйым өкілдерімен кездесіп, атқарылып жатқан жұмыстарды талқылады. Бейбіт Исабаевтың айтуынша, Балқаш көлінің жағалауындағы туризмді дамыту Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында жүйелі түрде жүргізіліп жатыр. Алдымен аумақтың бас жоспары мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобасы бекітілген.…

Ғалымдар өлген маса тұмсығын 3D-принтерге арналған өте жіңішке саптама ретінде қолданудың жолын тапты, деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа әдіс «3D-некропринтинг» деп аталады. Атауына қарап, жәндіктерді ұнтақтап, баспа материалына айналдырады деп ойлауға болады. Бірақ зерттеудің мәні мүлде басқа. Ғалымдар 3D-принтердің дайын коммерциялық саптамаларының орнына ұрғашы масаның тұмсығын пайдаланған. Масаның тұмсығы табиғаттағы ең жіңішке әрі дәл құрылымдардың бірі саналады. Ол теріні тесіп, қан тамырына өте жоғары дәлдікпен жете алады. Зерттеушілер дәл осы қасиетті микродеңгейдегі баспа үшін қолдануға тырысты. Нәтижесінде маса тұмсығы арқылы қалыңдығы шамамен 20 микрометр болатын өте жіңішке сызықтар шығарылған. Бұл адам шашынан бірнеше есе жіңішке. Мұндай дәлдік биомедицина, жасуша зерттеуі, тін…

Алма Төлебаеваның айтуынша, Қазақстандағы ең ірі көмір активтерінің бірі саналатын «Богатырь Көмір» төңірегіндегі мәміле қоғамда ашық талқылануы керек, деп жазады Ertenmedia.kz. Алма Төлебаева «Богатырь» көмір разрезінің жаңа инвестор ретінде көрсетіліп отырған Primet LLC компаниясымен байланысты деректеріне назар аударады. Оның айтуынша, бұл құрылым 2025 жылы Қатар қаржы орталығында тіркелген. Жарғылық капиталы небәрі 10 мың АҚШ доллары деп көрсетілген. Автордың ойынша, мұндай көлемдегі капиталы бар компанияның Қазақстандағы аса ірі көмір активіне кіруі заңды сұрақ туғызады. Әсіресе соңғы бенефициарлар мен шешім қабылдайтын тұлғалар толық ашық көрсетілмесе, күдік күшейеді. Алма Төлебаеваның пайымдауынша, «Самұрық-Энерго» мұндай мәміле бойынша қоғамға нақты түсініктеме беруі керек. Өйткені due diligence…

Қазақстанда пойыз билеттерінің қымбаттауы қайта талқылауға түсті. Кей бағыттарда теміржол бағасы ұшақ билетімен шамалас болып қалған, деп жазады Ertenmedia.kz. Үкіметтегі брифингте журналистер «Қазақстан темір жолы» басшылығынан билет құны неге өсіп жатқанын сұрады. Мысал ретінде Атырау мен Астана арасындағы купе вагонының бағасы айтылды. Қазір бұл бағытта билет шамамен 35 мың теңге тұрады. Былтырғы бағамен салыстырғанда 10 мың теңгеге қымбат. ҚТЖ басқарма төрағасының орынбасары Ануар Ахметжанов пойыз бен ұшақ билетін тікелей салыстыру әрдайым дұрыс емес екенін айтты. Оның сөзінше, теміржол мен авиацияда баға қалыптастыру жүйесі екі түрлі. ҚТЖ өкілінің айтуынша, пойыз билеттерінің бағасы жыл бойы бір деңгейде сақталады. Ол маусымға, мереке күндеріне,…

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаевты қабылдап, Alatau City жобасы, су ресурстары және коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту мәселелері бойынша есеп тыңдады, деп жазады Ertenmedia.kz. Қанат Бозымбаев Мемлекет басшысына Қытай Халық Республикасында өткен Alatau City Roadshow қорытындысы туралы баяндады. Халықаралық таныстырылым аясында 20 іс-шара мен бірқатар кездесу ұйымдастырылған. Нәтижесінде жалпы сомасы 6,4 млрд АҚШ долларын құрайтын 30 келісім мен меморандумға қол қойылды. Қытайдағы сапар барысында Алатау қаласының инвестициялық мүмкіндіктері таныстырылды. Қанат Бозымбаев Шэньчжэнь қаласының мэрі Цинь Вэйчжунмен, Гонконг Арнайы әкімшілік ауданының басшысы Джон Лимен және ірі халықаралық компаниялардың жетекшілерімен кездесті. Президентке Мемлекет басшысының Алматы облысына жуырдағы сапары кезінде берген тапсырмаларын орындау…