Автор: Лейла Болтаева

Иран Ормуз бұғазы арқылы өтетін суасты интернет-кабельдерін жаңа геосаяси қысым құралы ретінде қарастырып жатқаны хабарланды, деп жазады Ertenmedia.kz. Иранға жақын ақпарат құралдары Тегеранға Ормуз бұғазы арқылы өтетін суасты интернет-кабельдері үшін ірі технологиялық және телекоммуникациялық компаниялардан төлем алуды ұсынған. Әңгіме Meta, Google, Amazon, Microsoft секілді әлемдік компанияларға қатысты болуы мүмкін. Бұл бастама Иранның бұғазды тек мұнай тасымалы емес, цифрлық инфрақұрылым тұрғысынан да ықпал аймағы ретінде қарастыра бастағанын көрсетеді. Ормуз бұғазы көп жылдан бері әлемдік энергетикадағы ең сезімтал нүктенің бірі саналады. Енді осы тар су жолының цифрлық маңызы да алға шығып отыр. Аймақ арқылы Еуропа, Азия және Парсы шығанағын байланыстыратын суасты кабельдері…

Қазақстанда ішкі әуе рейстерінің бірінде биометриялық сәйкестендіру жүйесін енгізу жоспарланып отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Көлік министрі Нұрлан Сауранбаевтың айтуынша, авиация саласында цифрлық технологияларды енгізу жұмысы күшейіп келеді. Соның бірі – Q-Gate жүйесі. Бұл технология жолаушының бақылаудан өту уақытын 3 минуттан 50 секундқа дейін қысқартуға мүмкіндік береді. Қазір Q-Gate жүйесі Астана мен Алматы әуежайларында жұмыс істеп тұр. Биыл Шымкент, Атырау, Ақтөбе және Ақтау әуежайларында тағы 16 терминал орнату жоспарланған. Келесі кезеңде биометриялық сәйкестендіру ішкі рейстерге енгізіледі. Пилоттық жоба Астана – Шымкент бағыты бойынша іске асырылады. Мұндай жүйе жолаушыны құжат арқылы емес, биометриялық дерек арқылы тануға мүмкіндік беріп, әуежайдағы рәсімдерді жылдамдатуға бағытталған.…

АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға жоспарланған әскери соққыны уақытша кейінге шегергенін мәлімдеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Трамптың айтуынша, мұндай шешімді Сауд Арабиясы, Қатар және Біріккен Араб Әмірліктері басшыларының өтінішінен кейін қабылдаған. Олар Вашингтоннан әскери әрекетке асықпай, Тегеранмен келіссөзге мүмкіндік беруді сұраған. АҚШ президенті Truth Social желісіндегі жазбасында ықтимал келісім Иранның ядролық қаруға ие болмауын қамтуы тиіс екенін айтты. Трамп АҚШ Қарулы күштеріне ертеңге жоспарланған шабуылды бастамау жөнінде нұсқау бергенін жеткізді. Алайда ол әскерилер келісімге қол жеткізілмеген жағдайда соққы жасауға дайын болуы керек екенін де ескертті. Яғни Вашингтон әскери қысымды толық алып тастап отырған жоқ, тек дипломатиялық арнаға қысқа мерзімді мүмкіндік беріп…

Солтүстік Қазақстан облысында ауыл әкімі Ерлан Смаилов көз жұмды. Алдын ала мәлімет бойынша ол өзіне қол салғаны болуы мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz. Қайғылы оқиға Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданына қарасты Май ауылдық округінде болған. Алдын ала мәлімет бойынша, Ерлан Смаилов өзіне қол салған болуы мүмкін. Қазіргі уақытта оқиғаның нақты мән-жайы анықталып жатыр. Ерлан Смаилов Май ауылдық округінің әкімі қызметіне 2026 жылғы 17 ақпанда ғана тағайындалған. Бұған дейін ол «Майское-Агро» серіктестігінде директордың орынбасары болып жұмыс істеген. Қайғылы жағдай 18 мамыр күні тіркелген. Құзырлы органдар оқиғаның барлық себебі мен жағдайын тексеріп жатыр. Мұндай жағдайда ресми тергеу қорытындысы шықпай тұрып, асығыс тұжырым жасау…

Жетісу облысы Ескелді ауданындағы Ақтұмаға заманауи ауыз су құбыры жүргізілді, деп жазады Ertenmedia.kz. Жүзден астам тұрғыны бар елді мекенде бұған дейін ауыз судың негізгі көзі ескірген ұңғыма болған. Су ауыл ішіндегі көшелік құдықтар арқылы беріліп келген. Оның сапасы мен қысымы да тұрғындардың талабына толық сай болмаған. Мәселені ескі құбырларды жамау арқылы шешу мүмкін болмағандықтан, ауыл көшелерінің бойымен сервистік желілер тартып, жаңа су құбырын салу туралы шешім қабылданды. Жоба 2021 жылы басталғанымен, мердігердің жауапсыздығына байланысты жұмыс ұзаққа созылған. Кейін облыс басшылығы араласып, құрылыс өткен жылы толық аяқталды. Қазіргі таңда Ақтұма ауылындағы 37 үйдің 35-і орталықтандырылған ауыз су жүйесіне қосылды. Бұл тұрғындар…

2026 жылғы 12 шілдеден бастап Қазақстанда арендалық берілетін тұрғын үй субсидиясына қатысты бақылау күшейеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа тәртіп бойынша әкімдіктер мемлекеттен жалдау ақысына субсидия алып отырған азаматтардың шынымен сол пәтерде тұрып жатқанын мониторинг арқылы тексеруге міндеттеледі. Мемлекет әлеуметтік осал санаттағы қазақстандықтардың жалдау ақысының жартысын төлеуді жалғастырады. Бірақ енді осы көмектің мақсатты пайдаланылуына бақылау артады. ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің өкілі Даубек Керімбаевтың айтуынша, жаңа ереже «Отбасы банк» пен әкімдіктер арасындағы өзара жұмысты нақтылайды. Әкімдіктерге мониторинг жүргізу құқығы берілген. Олар субсидия алушы азаматтың жалға алынған пәтерде тұрып жатқанын тексереді. Ведомство мұндай шара бұрын тіркелген жалған схема мен заңсыз пайдалануды болдырмау…

Қазақстандықтарға кәсіпкерлердің карта немесе QR арқылы төлем қабылдаудан бас тартуы заңға қайшы екені ескертілді, деп жазады Ertenmedia.kz. «Аударым жоқ, тек қолма-қол ақша» деген сөз әлі де кей дүкенде, дәмханада, сұлулық салонында және шағын сауда нүктесінде жиі айтылады. Алайда салық органдары мұндай талаптың заңсыз екенін еске салды. Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің мәліметінше, елде қолма-қол ақшасыз төлем қабылдаудан бас тарту деректері әлі тіркеліп жатыр. Заң бойынша тұтынушы төлем тәсілін өзі таңдауға құқылы. Яғни азамат қолма-қол ақшамен де, банк картасымен де, QR арқылы да есеп айырыса алады. Кәсіпкер заңда көзделген барлық төлем түрін тең қабылдауға міндетті. Мемлекеттік кірістер департаменті қолма-қол ақшасыз…

19 мамыр, сейсенбі күні Қазақстанның көп бөлігінде жел күшейіп, батыста шаңды дауыл болуы мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz. Астанада күн құбылмалы бұлтты, жауын-шашынсыз болады. Жел 5–10 м/с. Түнде +6…+8 градус, күндіз +22…+24 градус жылы. Алматыда да жауын-шашын күтілмейді. Түнде +12…+14, күндіз +22…+24 градус болады. Шымкентте күн бұлтты, жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Жел екпіні 15–20 м/с дейін жетеді. Түнде +16…+18, күндіз +26…+28 градус жылы. Түркістанда да жаңбыр мен найзағай күтіледі, жел 15–20 м/с дейін күшеюі мүмкін. Түнде +21…+23, күндіз +26…+28 градус. Батыста ауа райы құбылмалы болады. Ақтауда жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Түнде +15…+17, күндіз +18…+20 градус. Атырауда да жаңбыр мен найзағай күтіледі,…

2026 жылғы 9 мамырда Жамбыл облысының Меркі ауылында қазақы тазы тұқымы бойынша тұқымдық байқау өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Іс-шараны «Қазақстан кинологтар одағы» республикалық қоғамдық бірлестігі ұйымдастырды. Меркідегі байқау көпшілік үшін жай ғана зоотехникалық шара емес, қазақы тазыны қадірлейтін адамдардың жылы кездесуі болды. Көктемгі ауа райы, қатысушылардың ашық әңгімесі, иттерге деген ықыласы және ұлттық тұқымға құрметі шараның мазмұнын аша түсті. Байқауға 46 тазы тіркелді. Сараптамалық бағалау қорытындысы бойынша 17 тазы «үздік», 4 тазы «өте жақсы» деген баға алды. Осылайша 21 тазыға тегі туралы куәлік берілетін болды. Қазақстан кинологтар одағының сарапшылары иттердің ресми тұқым стандартына сәйкестігін бағалап, тұқымдылығын растады және есепке қоюға…

Қазақстанда тексеру-өткізу жабдықтарын өндіру жобасы іске қосылуы мүмкін. ҚР Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков Nuctech Kazakhstan компаниясының басшылығымен кездесу өткізді. Жиынға Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының орынбасары Әсел Жанасова да қатысты, деп жазады Ertenmedia.kz. Кездесуде Қазақстанда импортты алмастыру және электронды өнеркәсіпті дамыту бағдарламасы аясында Nuctech компаниясының тексеру-өткізу жабдықтарын ел аумағында өндіру мәселесі талқыланды. Nuctech әлемдік нарықта қауіпсіздік және бақылау жүйелері бойынша жетекші компаниялардың бірі саналады. Жоба Мемлекет басшысының көлік-логистика саласын дамыту, транзиттік әлеуетті арттыру, инфрақұрылымды жаңғырту және Қазақстанның Еуразия кеңістігіндегі бәсекеге қабілетті хаб ретіндегі позициясын күшейту жөніндегі тапсырмалары аясында қолға алынып отыр. Өндіріс қуаттарын іске қосу 2026 жылдың соңына…