Әлемдік қаржы нарығында Brent маркалы мұнай бағасы 0,36 пайызға көтеріліп, барреліне 100,69 долларға жетті. Қыркүйек айындағы қарқынды дүмпуден кейін өсу ырғағы бәсеңдегенімен, шикізат құны үш таңбалы межені нық ұстап тұр әрі жылдық көрсеткішпен салыстырғанда 50 пайыздан астам қымбат күйінде қалуда, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Әлемдік қор нарығы мен криптодағы ахуал
Қымбат мұнай әдетте инфляцияны үдетіп, қор нарықтарына қысым түсіретін болса, бұл жолы инвесторлар жағдайға сабырмен қарап отыр. АҚШ-тың негізгі индекстері жоғары деңгейін сақтауда: S&P 500 сауда барысында 0,09 пайыз, ал Nasdaq 100 индексі 0,12 пайыз өсім көрсетті. Соңғы айда технологиялық сектордың флагманы Nasdaq жалпы алғанда 5,4 пайызға нығайған.
Азия нарығында екіұдай көрініс қалыптасты. Жапонияның Nikkei индексі 0,58 пайызға ұлғайып, тарихи 70 мың тармақтық межеден асып түсті, оның бір айлық өсімі 6 пайызға жақындады. Ал Қытай кері бағытта дамып келеді: CSI 300 индексі айлық есепте шамамен 5,8 пайыздық шығынға батқан.
Криптовалюта нарығы алдыңғы күнгі рекордтық көрсеткіштерден кейін аздап кері шегінді. Bitcoin құны 0,47 пайызға, Ethereum 0,65 пайызға, ал BNB 0,78 пайызға төмендеді. Сарапшылар мұны нарықтың құлдырауы емес, трейдерлердің түскен пайданы уақытша бекітіп, үзіліс алуы ретінде бағалайды. Себебі жетекші цифрлық активтер өткен айдың деңгейінен әлдеқайда жоғары бағаланып отыр.
Отандық биржа және уран бағамы
Қазақстандық қор биржасында (KASE) көрсеткіш бір күнде 0,37 пайызға өскенімен, айлық динамикада 2,4 пайыздық теріс аймақта қалып отыр. Әлемдік мұнайдың шарықтауы отандық акцияларға әзірге жедел серпін бере қойған жоқ.
Еліміз үшін тағы бір маңызды стратегиялық шикізат – уран бағасы үйреншікті деңгейіне оралды. Фунт үшін 89,70 доллар шамасында саудаланып жатқан уранның соңғы бір айдағы қозғалысы нөлдік қарқынмен сипатталады. Бұл отандық өндірушілерге түсім тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік береді.
Қымбат мұнай Қазақстанға қалай әсер етеді?
Баррелі 100 доллар болатын мұнай Қазақстанның бюджеті мен экономикасына екі түрлі ықпал етеді:
Ұлттық қор мен бюджетке түсетін кіріс: Шикізаттың қымбаттауы – Қазақстан үшін тікелей қосымша табыс көзі. Экспорттық кедендік баж салығы мен мұнай алпауыттарынан Ұлттық қорға құйылатын салық көлемі айтарлықтай артады. Қаржылық түсімдер республикалық бюджеттің тапшылығын жауып, әлеуметтік міндеттемелерді кедергісіз орындауға жағдай жасайды.
Теңге бағамына тірек: Валюталық түсімнің молаюы ұлттық валютаның шетелдік валюталарға шаққандағы құнын ұстап тұруға мықты қорған болады. Экспорттаушылар ел ішінде салық төлеу үшін валютаны көбірек сатуға кіріседі.
Импорт инфляциясының тәуекелі: Егер Brent ұзақ уақыт бойы 100 доллар маңында сақталса, жаһандық деңгейде көлік-логистика шығындары мен өндіріс бағасы қымбаттайды. Бұл фактор сырттан азық-түлік пен тауар тасымалдайтын Қазақстан үшін ішкі инфляциялық қысымды күшейтуі мүмкін.
Қазір сарапшыларды мазалаған негізгі сауал – мұнайдың одан әрі қаншаға дейін өсетіні емес, 100 долларлық бағаның доллар бағамы мен әлемдік қор нарықтарына кері салқынын тигізбей қанша уақыт бойы тұрақтай алатындығында болып тұр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
