Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоровтың сұхбатынан кейін қоғамда оның жалақысы, мемлекеттік төлемдер және Қазақстан құрамасымен жаңа келісімшарт шарттарына қатысты мәселелер қызу талқылануда. Спортшы бірнеше ай бойы жалақы алмай жүргенін, сондай-ақ спорттық атақ беру және мемлекет тарапынан көзделген қолдау шараларын ұсыну мәселелерін көтерді.
Zakon.kz редакциясы осы мәселеге қатысты түсініктеме беруін өтініп, ҚР Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосыновқа жүгінді. Ведомство басшысы туындаған жағдайдың себептерін егжей-тегжейлі түсіндіріп, олимпиада чемпионына қатысты мәселелердің қазір қандай кезеңде екенін айтып берді.
– Соңғы күндері Михаил Шайдоров төңірегіндегі жағдай белсенді талқыланып жатыр. Спортшы бес ай бойы жалақы алмағанын айтты. Неліктен осындай жағдай туындады?
– Ең алдымен мынаны атап өткім келеді. Михаил Шайдоров ерекше спортшы, олимпиада чемпионы, бүкіл ел мақтан тұтатын азамат. Оның жеңісі қазақстандық мәнерлеп сырғанау мен отандық спорт тарихындағы елеулі оқиға болды.
Мұнда бес ай бойы жалақы төленбегені туралы сөз болып отырған жоқ. 2026 жылдың ақпанына дейін Михаил алдыңғы олимпиада кезеңінің қолданыстағы келісімшарты бойынша жалақы алып келді. 2026 жылғы Олимпиада ойындарынан кейін ақпан айында бұл келісімшарт аяқталды. Наурыз айынан бастап жаңа олимпиадалық кезеңге жаңа келісімшарт жасалуы тиіс еді.
Мұндай процедура ұлттық құрамадағы барлық спортшыларға қатысты. Бір дайындық кезеңі аяқталғаннан кейін келесі циклге жаңа келісімшарт жасалады. Бұл стандартты тәжірибе. Қазіргі уақытта спортшымен жаңа келісімшарт әлі қол қойылған жоқ, сондықтан жаңа кезең бойынша төлемдер жасауға құқықтық негіздер жоқ.
– Жаңа келісімшартқа қол қоюға нақты не кедергі болып отыр? Спортшыға қандай шарттар ұсынылды?
– Алдыңғы олимпиада циклінің аяқталуынан кейін Михаилға, ұлттық құрамадағы басқа спортшылар сияқты, жаңа олимпиадалық кезеңге арналған келісімшарт ұсынылды. Олимпиада алтынын жеңіп алғаннан кейін спортшының мәртебесі, әрине, өзгерді, сондықтан Михаилға олимпиада чемпионы ретіндегі мәртебесіне сәйкес жаңа, тиімдірек шарттармен келісімшарт ұсынылды.
Бұл жерде қаржыландыруды қысқарту, жағдайларды нашарлату немесе ұлттық құрамадағы мәртебесін төмендету туралы ешқандай әңгіме болуы мүмкін емес. Керісінше, жаңа келісімшарт оның жетістіктерін және олимпиадалық атағын ескере отырып, тиімдірек шарттар ұсынады. Қазіргі уақытта келісімшартқа қол қойылмаған, себебі спортшы «міндеттемелер» тармағымен келіспеді. Әзірге тараптар ортақ құқықтық шешімге келе алмай отыр. Біз спортшының ұстанымына құрметпен қараймыз, онымен конструктивті диалог жүргіземіз.
Ұлттық құрама спортшысының қызметі әуесқой емес, кәсіби жұмыс екенін түсіну маңызды. Спортшы жалақы алады, оқу-жаттығу жиындарымен, медициналық қолдаумен, халықаралық жарыстарға қатысумен және басқа да мемлекеттік қолдау шараларымен қамтамасыз етіледі. Кез келген еңбек шарты сияқты, спортшының келісімшарты да жұмыс берушінің ғана емес, спортшының да міндеттемелерін көздейді. Бұл барлық салада бар стандартты тәжірибе.
Михаил Шайдоров үшін арнайы әзірленген жеке шарт туралы сөз емес. Бұл елдің ұлттық құрамаларының барлық мүшелеріне қолданылатын типтік келісімшарт. Осындай келісімшарттар бойынша қазір олимпиада чемпиондары, олимпиада ойындарының жүлдегерлері, әлем чемпиондары және елдің басқа да жетекші спортшылары жұмыс істейді. Министрлік пен Спортты дамыту дирекциясы бір спортшы үшін жеке шарттарды өзгертуге құқығы жоқ. Біз қолданыстағы заңнама аясында жұмыс істейміз, ал заң бәріне бірдей.
– Бұл жағдайды қалай және қашан шешуді жоспарлап отырсыздар?
– Шешім өте қарапайым. Жаңа келісімшартқа қол қою рәсімін аяқтау қажет. Осыдан кейін жалақыға және спортшының дайындығын одан әрі сүйемелдеуге қатысты мәселелер шешіледі. Қол қойылғаннан кейін Михаил соңғы үш айдың барлық төлемдерін толық көлемде алады. Мемлекет олимпиада чемпионы алдындағы міндеттемелерінен бас тартпайды.
– Михаил сұхбатында осылайша өзін әділ ұстанымы үшін жазалап жатқанын айтты. Спортшы мен мемлекеттік құрылымдар арасында жанжал бар ма?
– Әрине, жоқ. Барлық жанкүйерлер мұны естігенін қалаймын. Михаил Шайдоров – біздің мақтанышымыз, қазіргі Қазақстанның ең жарқын спортшыларының бірі. Оның жеңісі еліміз үшін тарихи оқиға болды. Мемлекеттің мұндай спортшыны жазалау немесе оған қандай да бір кедергі жасау мақсаты жоқ және бола алмайды. Керісінше, біз оның Қазақстан атынан өнер көрсетуін және келесі маусымға, маңызды жарыстарға табысты дайындалуын қолдаймыз. Сондықтан қандай да бір теріс көзқарас немесе қысым туралы әңгіме мүлдем дұрыс емес. Қазіргі талқыланып жатқан барлық мәселелер тек ұйымдастырушылық және құқықтық сипатқа ие.
– Михаил сондай-ақ Олимпиададан кейін медициналық қолдаудың бір бөлігінен айырылғанын айтты.
– Жеке спортшылар мен командаларға дәрігерлер мен массаж жасаушылар тек оқу-жаттығу жиындары мен халықаралық жарыстар кезінде ғана бекітіледі, осылайша тәулік бойы медициналық қолдау көрсетіледі. Михаилдың бас жаттықтырушысынан оқу-жаттығу жиынын өткізу немесе жарысқа бару қажеттігі туралы өтінім түскен бойда, дәрігер Олимпиададағы сияқты, Михаилға жеке бекітіледі. Сонымен қатар, спортшының жаттықтырушылар штабы жұмысын жалғастыруда. Жаңа келісімшартқа бас жаттықтырушы Әсем Қасанова, Михаилдың жеке жаттықтырушысы Алексей Урманов және құрамадағы басқа да мамандар қол қойды.
– Михаил Олимпиада алтыны үшін сыйақыны қашан алады?
– 2026 жылғы қысқы Олимпиада ойындарындағы алтын медаль үшін сыйақы төлеу осы жылдың маусым-шілде айларына жоспарланған, қазір міндетті рәсімдер жүргізіліп жатыр.
– Михаилға еңбегі сіңген спорт шебері атағын беру неге созылып кетті?
– Михаилға атақ беруге ешқандай кедергі жоқ. Ол бұл атаққа жетістігімен лайық. Атақ беру туралы бұйрыққа әлдеқашан қол қойылған, жақын уақытта Астанада арнайы салтанатты жағдайда төсбелгі мен куәлікті табыстаймыз.
– Михаилдың жанкүйерлеріне не айтқыңыз келеді?
– Барлық жанкүйерлерді жағдайға сабырмен, объективті қарауға шақырамын. Михаил Қазақстан спортының тарихына мәңгі енді. Біз оның жетістіктерін мақтан тұтамыз және құрметтейміз. Барлық мәселе заң аясында конструктивті түрде шешіледі. Мемлекет өз спортшылары алдындағы міндеттемелерін толық орындайды.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
