Автор: Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Жұмахан, Ertenmedi.kz агенттігінің сарапшысы

Нұрлан Жұмахан Ertenmedia.kz үшін қоғам, саясат және медиа кеңістіктегі өзекті құбылыстарға авторлық көзқарасын білдіреді. Колумналарында оқиғаға баға беріп қана қоймай, оның астарындағы қоғамдық көңіл-күй мен саяси ишараны саралайды.

Қазақстандық қоғамдық даму институты

Жезқазғанда азаматтық қоғам мен саяси партиялардың өзара іс-қимылын күшейту жолдары талқыланды. Сарапшылар қоғамдық ұйымдарды саяси шешімдер мен партиялық бағдарламаларды әзірлеуге тарту азаматтардың сенімін арттыратынын айтты, – деп жазады Ertenmedia.kz. Қазақстандық қоғамдық даму институты 2026 жылғы 6 тамызда Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен «Азаматтық қоғам және партиялар. Өзара іс-қимылдың жаңа форматтарын іздеу жолында» тақырыбында «Sarap» сарапшылар клубының отырысын өткізді. Жиынға Ұлытау облысының үкіметтік емес ұйымдары, ғылыми орта, қоғамдық қорлар мен Қоғамдық кеңес өкілдері қатысты. Кездесуде азаматтық қоғамның саяси жаңғырудағы рөлі, партиялармен байланысы, электоралдық мәдениет және қоғамдық сенім мәселелері қаралды. Қатысушылар 5 тамыздағы теледебаттың аудиторияны саяси үдеріске тартудағы маңызын да талдады. ҚҚДИ…

Толық оқу
суғару полив

«Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында Талдықорғандағы саябақтар мен Қаратал өзенінің жағалауында автоматты суару жүйесі іске қосылды. Жаңа инфрақұрылым жасыл желекті тұрақты күтіп-баптап, су шығынын азайтуға мүмкіндік береді, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жетісу облысының әкімі Бейбіт Исабаев «Жастар» мәдени-демалыс саябағы мен Қаратал жағалауындағы абаттандыру жұмыстарын тексерді. Қала әкімдігінің мәліметінше, биыл Талдықорғанда жалпы ұзындығы 54,8 шақырым автоматты суару желісі салынып жатыр. Жобалар «Жастар», «Ардагерлер» саябақтары мен Қаратал жағалауын қамтиды. Аумағы 4,05 гектар болатын «Жастар» саябағында 40,5 мың шаршы метр жер көгалдандырылған. Автоматты суару жүйесі іске қосылып, қазір көк шөпті қалпына келтіру жұмысы жүргізілуде. Өңір басшысы мердігерлерге шөп шықпаған аумақтарды тегістеп, қара топырақ төсеуді…

Толық оқу

«Жетінші арнада» өтіп жатқан сайлауалды теледебатта көрермендердің онлайн дауыс беруінің аралық нәтижесі жарияланды. Алғашқы кезеңдердің қорытындысында «Әділет» партиясының өкілі 42,53 пайыз жинап, өзге қатысушылардан алға шықты, – деп жазады Ertenmedia.kz. Астанадағы «Қазмедиа орталығында» ұйымдастырылған пікірталасқа Құрылтай сайлауына қатысатын жеті саяси партияның өкілі қатысып жатыр. Олар сайлауалды бағдарламаларын таныстырып, білім беру жүйесін дамытуға қатысты бастамаларын ортаға салды. Дебаттың келесі кезеңінде қатысушылар бір-біріне сұрақ қойып, ұсыныстарды жүзеге асыру тетіктері мен мемлекеттік саясаттың өзекті мәселелерін талқылады. «Әділет» партиясының өкілі Рауан Кенжеханұлы білім беру саласын цифрландыру мен жасанды интеллектіні кеңінен қолдануды ұсынды. Партия жеке деректерді қорғауға, цифрлық қауіпсіздікке және халықтың технологиялық сауатын арттыруға басымдық…

Толық оқу
дебат

Астанада Қазақстан тарихындағы алғашқы Құрылтай сайлауына қатысатын саяси партиялар өкілдерінің телевизиялық дебаты басталды. «Жетінші арнадағы» тікелей пікірталастың негізгі тақырыбы білім беру жүйесін дамытуға арналды, – деп жазады Ertenmedia.kz. Саяси дода «Қазмедиа орталығында» өтіп жатыр. Эфир басталар алдында партия өкілдері жақтастарымен және бұқаралық ақпарат құралдарының қызметкерлерімен кездесті. Одан кейін қатысушылардың сөз сөйлеу кезегін анықтайтын ашық жеребе тартылды. Жеребе қорытындысы бойынша Respublica партиясынан Мейрамгүл Мадали бірінші болып сөз алды. Одан кейін «Ақ жол» партиясының өкілі Дулат Тастекей, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиядан Мақсұт Нәсібулов, «Әділет» партиясынан Рауан Кенжеханұлы пікір білдіреді. Келесі кезекте «Байтақ» партиясының өкілі Аслан Байзаханов, «Ауыл» партиясынан Шахмардан Байманов және Қазақстан халық…

Толық оқу
өндірістегі жарақат

Қазақстанда өндірістегі жарақаттың ауырлығын бағалаудың бірыңғай тәртібі енгізілуі мүмкін. Денсаулық сақтау министрлігі әзірлеген бұйрық жобасы 2026 жылғы 19 тамызға дейін қоғамдық талқылауға шығарылды, сондықтан ұсынылған талаптар әзірге күшіне енген жоқ, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа тәсіл жұмыс орнында зардап шеккен адамның жағдайын медициналық ұйымдарда ортақ критерий бойынша бағалауға арналған. Дәрігерлер клиникалық мәліметтерді, диагностика мен емдеудің қолданыстағы медициналық стандарттарын басшылыққа алады. Мамандар алдымен жарақаттың сипаты мен ауырлық деңгейін анықтайды. Сынық, күйік, ішкі ағзалардың зақымдануы, бас-ми жарақаты және өзге де дене зақымдары жеке бағаланады. Зардап шеккен адамның өміріне тікелей қауіптің болуы да негізгі өлшемдердің бірі саналады. Қорытынды шығару кезінде еңбекке уақытша жарамсыздық…

Толық оқу
Алакөл

Абай облысының Мақаншы ауданында алғаш ұйымдастырылған «Алакөл алаулары» фестивалі қорытынды гала-концертпен түйінделді. Екі айға жуық жалғасқан мәдени жоба Алакөл жағалауын өнер сахнасына айналдырып, шамамен 75 мың көрермен жинады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Alazone arena сахнасындағы гала-концертте «Этно Арлан» тобы мен республикалық және халықаралық байқаулардың жеңімпазы Парасат Отан өнер көрсетті. Кешке Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Гүлмира Сарина, Медет пен Клара Салықовтар және Досымжан Таңатаров қатысты. Қазақстанның Халық әртісі Майра Ілиясова, эстрада әншілері Рақымжан Жақайым мен Заттыбек Көпбосынұлы да ән шырқады. Фестивальдің жабылу салтанатында облыс әкімі Берік Уәли тұрғындар мен қонақтарды мәдени жобаның сәтті аяқталуымен құттықтады. Ол Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың туризмді…

Толық оқу

Қапшағай су қоймасы 2027 жылдан бастап су-мотор спортының әлемдік орталықтарының біріне айналмақ. Алматы облысында F1H2O чемпионатын бес жыл өткізу жоспарланып, жарыспен қатар пилоттар академиясын, спорт катерлері өндірісін және Қазақстанның ұлттық командасын қалыптастыру көзделіп отыр, – деп жазады Ertenmedia.kz. Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев H2O Racing өкілдерімен кездесіп, халықаралық доданы Қонаевта ұйымдастыруға дайындықты талқылады. Бұған дейін F1H2O ұйымы, iHolding компаниясы, Сауд Арабиясының ресми делегациясы және облыс әкімдігі 2027 жылы Қапшағай су қоймасында әлем чемпионатының кезеңін өткізу жөніндегі келісімге қол қойған. Жобаны кейінгі бес жыл бойы жалғастыру мүмкіндігі де қарастырылған. – F1H2O деңгейіндегі халықаралық жарыс Қазақстанның әлемдік беделін күшейтіп, өңірдің туристік және…

Толық оқу
ONAY

ONAY! қосымшасында дайын тағамға тапсырыс беру қызметі іске қосылды. Пайдаланушы жақын маңдағы дәмхананы таңдап, тапсырысты қосымша арқылы төлейді, алайда әзірге курьерлік жеткізу қарастырылмаған, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа қызмет қосымшаның Life бөлімінде орналасқан. Мұнда бургер, донер, пицца, салат және ыстық тағам ұсынатын орындар көрсетіледі. Кей дәмханалар жеңілдік пен арнайы акция жариялаған. Олардың арасында «1+1=3» секілді ұсыныстар да бар. Қосымша пайдаланушыға жақын орналасқан серіктес дәмханаларды автоматты түрде көрсетеді. Тағам таңдалған соң тапсырыс ONAY! арқылы төленеді. Дайын болған өнімді сатып алушы көрсетілген мекенжайдан өзі алып кетуі керек. Төлем жасамас бұрын дәмхананың мекенжайын, тағамның дайындалу уақытын және тапсырыстың толық құнын тексерген жөн. Қайтару…

Толық оқу

Қазақстанның Ұлттық архиві жиырма жыл ішінде мемлекеттің қалыптасу кезеңдерін, қоғамдық өзгерістер мен тарихи тұлғалардың мұрасын сақтайтын іргелі орталыққа айналды. Мерейтойға арналған халықаралық конференцияда архив қорларын цифрландыру, жасанды интеллектіні пайдалану және құжаттық мұраны келешек ұрпаққа қолжетімді ету мәселелері талқыланды, – деп жазады Ertenmedia.kz. Астанада «Архивтер: цифрлық трансформация, конституциялық құндылықтар, тарихи мұра» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция өтті. Басқосуға Премьер-министрдің орынбасары — Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, Президент Әкімшілігі мен мемлекеттік органдардың өкілдері, ғалымдар, сарапшылар және архив саласының ардагерлері қатысты. Конференцияға Түркия, Ресей, Өзбекстан, Сауд Арабиясы және Тәжікстанның архив мекемелерінен келген басшылар мен мамандар да қатысты. Тараптар тарихи құжаттарды сақтау, ғылыми айналымға…

Толық оқу
сусындар

Қазақстанда алкогольсіз сусындар мен минералды су өндірісі қарқын алды. 2026 жылғы қаңтар-мамырда отандық кәсіпорындар 1,6 млрд литр өнім шығарып, былтырғы сәйкес кезеңдегі көрсеткіштен 17 пайызға асып түсті, – деп жазады Ertenmedia.kz. Ішкі нарықтағы өткізу көлемі 1,7 млрд литрге жетті. Бір жыл ішінде сатылым 21 пайыз өскен. Өндіріс ұлғайғанымен, импорттық сусындарға деген сұраныс та бәсеңдеген жоқ. Есепті кезеңде Қазақстанға 217,1 млн литр алкогольсіз сусын жеткізілді. Импорт көлемі былтырмен салыстырғанда 29,6 пайыз артты. Соған қарамастан, шетелдік өнімнің ішкі нарықтағы үлесі 11,4 пайыз деңгейінде қалды. Демек, нарықтың негізгі бөлігін қазақстандық өндірушілер қамтамасыз етіп отыр. Экспортта қант, өзге тәттілендіргіш, хош иістендіргіш және дәмдік қоспалар…

Толық оқу